QuartusTiber

cidens qn̄ꝫ vinū mēſurat amphorā. per ſe tn̄ amphoramenſurat vinū. Unde contingit ꝙ qn̄qꝫ motus eſt nobis notior qͣꝫ tempus. ⁊ ſic qn̄qꝫ menſuramus tempusꝑ motum ipſum. ſicut ſcriptores quandoqꝫ noſcūt horas ex actione ſcribendi. Sed diceres tempus cāturex motu. gͦ in motu eſt prior ratio menſurandi qͣꝫ in tꝑeAd hoc dd̓m eſt. ꝙ tempus et motus dupliciter pn̄tad inuicem ꝯꝑari. vno modo in ratōne exiſtēdi ⁊ ſic motus p̄cedit tēpus ⁊ eſt eius cauſa Alioº ꝯꝑantur in rōnemenſure ⁊ ſic tempus nō eſt cauſa motusQm̄ aūt tempus eſt metrū motus. et eiꝰ qd̓eſt moueri. Menſurat aūt ſic motū in determinando quēdam motū quo menſurabit totū ſicut longitudinem cubitus in determinādo aliquam magnitudinē que metit̉ totū. Et eſt motum in tꝑe eſſe Mēſurari tꝑe. et ipſum et eſſeeius. Simul em̄ et motū et eſſe motus menſurat. et hoc eſt ipſi in tꝑe eſſe menſurari ip̄ius eē¶ Iſtud eſt qͥntum capl̓m in quo ph̓s determinat qūotempus ꝯꝑat̉ ad ea q̄ ſunt in tꝑe dicens cū tempus ē metrum ⁊ menſura motus. oportet etiam ꝙ ſit mēſura eiqd̓ mouetur ẜm ꝙ refertur ad motum. igit̉ ncc̄ariū eſtdeclarare qualiter eſt menſura aliorum. Eſt em̄ tempꝰmenſura motus in hoc ꝙ determīat quēdaꝫ motū ꝑtialem qͥ vt pars menſurat totū motū. ⁊ ꝑ illū tunc nūerattotū motū. Et illius exemplū eſt. ꝙ cuꝫ nos volumusmenſurare diurnū motum pͥmo accipimus motū vniꝰhore vel momēti vnius hore. et ad equalitatem illiꝰ mēſuramus motū duodecim horarū. ⁊ dicimus ꝙ motꝰ ile ē diei artificialis. Qenſuramꝰ eī motū vigintiqͣtuorhorarū. ⁊ dicimus ꝙ ille eſt motus diei naturalis. ⁊ hocpͥmo facimus in motu pͥmi mobilis. eo ꝙ ille equaliſſimus ⁊ ſimpliciſſimus eſt in ꝑtibus. vt patebit in octauo huius. ⁊ ex illo referimus mēſuram eandem ꝓportionabiliter ad motus alios. Eſt aūt huius ſil̓e in cubito ſiue in vlna ⁊ panno. qn̄ em̄ volumꝰ ſcire totā qͣꝫtitatē pāni. ſupponimus ꝙ vlna ſiue cubitus ſit nobis certe qͣꝫtitatis. ⁊ tunc applicamus vlnā panno et ad equalitatemvlne accipimus qͣꝫtitatē panni ꝑtialē. ⁊ replicando illamqͣꝫtitatē circa oēs ꝑtes ip̄am menſuramꝰ qͣꝫtitatē pāni. ⁊certificatur nobis tota qͣꝫtitas. et oportet ſupponere ꝙqͣꝫtitas equaliter expāſa ſit in oībꝰ ꝑtibꝰ pāni. ſicut etiāmotus in oībꝰ ꝑtibꝰ primi mobilis. Eſt aūt motū eſſein tempore idē ꝙ motū menſurari a tempore et ipſum eteſſe ipſius. Dicitur em̄ tꝑe menſurari qn̄ qͣꝫtitas eiꝰ mēſuratur. eſſe autē ipſius qꝛ ip̄e ẜm eſſe et eſſentiam tꝑalis eſt. cū ſit quoddā ſucceſſiuū. hoc āt nō ē in alijs Idem̄ quod fert̉ menſurat̉ ẜm ꝙ hꝫ qͣꝫtitatem motus in ſe.ſꝫ tn̄ nō ẜm eſſentiam menſurat̉ tꝑe. qꝛ nō per ſe eſt tiꝑelicet tꝑi coexiſtat. Menſurat igit̉ tempus motū ſil̓ quātum et eſſe motꝰ. et hoc eſt motui eſſe in tꝑe ſic a tꝑe mēſurari ⁊ ip̄m et eſſe ip̄iusManifeſtū aūt qꝛ et in alijs. hoc eſt in tꝑe eſſemēſurari eſſe ip̄oꝝ ſub tꝑe. In tꝑe em̄ eſſe duorum eſt alterū. vnū quidē eſſe tūc qn̄ tēpus eſt.vnū aūt ſicut quedā dicimus. qꝛ in nūero ſuntHoc aūt ẜcat aūt ſicut ꝑtē nūeri et paſſionemet oīno qd̓ nūeri eſt aliquid. aut qd̓ eſt ip̄iꝰ nu-

merus. Qm̄ aūt nūerus tempus eſt. ip̄m qͥdēnūc eſt prius. et quecunqꝫ ſunt hmōi ſic in tꝑeſunt: ſicut in nūero vnitas et ſuꝑfluus et parHec quidē nūeri aliquid. illa vero tꝑis aliquidſunt Res āt ſicut ī nūero ī tꝑe ſunt ſicut āt hocē ꝯtinent̉ ſub nūero ſicut q̄ ſunt ī loco ſub loco¶ Hic ph̓s oſtendit qūo tēpus ſe habeat ad alia dicēs.ꝙ alia a motu eſſe in tꝑe eſt duratōem eoꝝ tꝑe mēſurari.et ꝙ hoc ſit eſſe in tꝑe ph̓s on̄t ꝑ hoc ꝙ aliquid triplicidicitur eſſe in tꝑe .ſ. qꝛ ſimul eſt cū tꝑe hoc ē eſt eē qn̄ tēpus eſt aut ip̄m eſt aliqͥd tꝑis. vtputa paſſio. aut ꝑs eiꝰvel ꝙ ip̄m mēſurat̉ tempore Sic ſimiliter aliquid d̓r dupliciter in nūero. qꝛ vel d̓r in nūero ſicut aliqͥd ei ꝯiūctūeſſentialiter ſicut ꝑs nūeri. aut ꝑ ſe paſſio ipſius et vl̓tetꝰqd̓ aliqͥd eſt nūeri. d̓r etiā aliquid eē in nūero. qꝛ ip̄iꝰ eſtnūerꝰ. eo ꝙ ipſum ſit nūerabile ꝑ nūerū. Quia aūt tp̄snūerus eſt ſicut dictū eſt erūt oēs iſti modi in tꝑe ꝑ aliquē modū. Ip̄m em̄ nūc qd̓ eſt indiuiſibile tꝑis et priuset poſterius q̄ ſunt ꝑtes tꝑis ſic ſunt in tꝑe vt aliqͥd temporis ex natura et eentialiter ei ꝯiuncta ſicut vnitas ē innūero. et par et īpar et ſuꝑfluū et diminutū et ꝑfectuꝫ.ſunt nūeri. aut ꝑtes. aut eſſentiales paſſiones eſſentialitilli ꝯiūcte. cū nūerus cadat in definitione eoꝝ. Hec igiſunt nūeri aliqͥd. et illa ꝑ eūdem modū ſunt tꝑis aliquidexn̄tia. Res aūt q̄ ſunt in tꝑe ſunt in ipſo ſicut in numeronūerante eas. eo ꝙ in ſe ſunt materia nūeri. ſi aūt hoc ēverū. tūc oportet ꝙ contineat̉ ſub vno qͥ excellit ea ſicutea q̄ ſunt in loco ꝯtinent̉ ſub loco excellente locabilia. qꝛambit ipſa et terminat.Manifeſtū aūt eſt qm̄ nō eſt in tꝑe eē qn̄ tēpus eſt ſicut neqꝫ in motu eſſe neqꝫ in loco qn̄locus eſt et motus Si em̄ erit qd̓ eſt in aliquoſic oēs res erūt in quolibet et celū ī milio. Qn̄em̄ miliū eſt celū eſt. Sed hoc quidē accidit illud aūt neceſſe eſt ſequi. et ei qd̓ eſt in motu eētunc motum.¶ Hic ph̓s excludit primū modū eſſendi in tꝑe dicensꝙ manifeſtū eſt ꝙ nō eſt hoc eſſe in tꝑe eē qn̄ tēpus eſt.qꝛ illa q̄ talia ſunt coexiſtūt tꝑi. Sicut eī nō eſt eē in motu idem ꝙ eſſe qn̄ motus eſt. neqꝫ eſt eſſe in loco qn̄ locus eſt ita nec eſt eſſe in tꝑe qn̄ tp̄s eſt. qꝛ ſi daret̉ ꝙ ideꝫeſſet eſſe in aliquo et eē cuꝫ ip̄o tūc ſeq̄ret̉ ꝙ oēs res eēntin qualibet re. qꝛ oēs res ſe ꝯcomitātes in eē ſunt qn̄ illeſunt. et ẜm hoc totū celū eēt in grano milij qm̄ celū ē. qn̄granū milij eſt. Conſtat igit̉ ꝙ coexiſtere tꝑi res tꝑalesaccidit ex ꝯcomitantia tꝑis ad ip̄a tꝑalia. ſꝫ illud qd̓ eſteſſe tp̄us rei ꝓpriū ex eo ꝙ res eſt in tꝑe ſicut in nūero hͦſeqͥtur ncc̄ario. qꝛ accidit ei qd̓ eſt in tꝑe eſſe qd̓daꝫ tēpqd̓ eſt qn̄ illud eſt. qꝛ lꝫ nō ſequat̉ eſſe tp̄s vl̓r. ſequit̉ tn̄eſſe tp̄s ꝓpriū illi. ſicut ex eſſe hāc rē in motu licet nō ſeqͣtmotū eſſe vl̓r et ſimpl̓r. accidit tn̄ ſeqͥ hūc motū eſſe huicrei ꝓpriū et ꝑ hͦ ptꝫ ꝙ modus ille nō vꝫ qͦ d̓r aliqͥd eē intꝑe qꝛ eſt paſſio tꝑis ſꝫ alij illū modū eſſe inſufficientemſic̄ probant. quia quando dicimus aliquid eſſe in tꝑe dicimus aliquid eſſe in alio. ſicut in mēſura extrinſeca ſedſubiectū alicuiꝰ paſſionis nō eſt mēſura extrinſeca paſſionis. gͦ relinqͥt̉ tertiꝰ modus ꝙ eē in tꝑe ē mēſurari tꝑeQm̄ aūt eſt ſicut in nūero. in tꝑe accipietur

ſo. 4.

Xſ.e