Quartus

LiberQuartus

in alio. ſicut terminus ⁊ ſuꝑficies eſt in corpore terminato per ſuꝑficiē. Et ſubdit ph̓s ꝑ modū correlarij. ꝙ habitudo loci ad locatū eſt habitudo vaſis ad id quod eſtin vaſe. Uas em̄ nihil eſt eius qd̓ eſt in vaſe. neqꝫ em̄ eſtmateria. neqꝫ forma: neqꝫ pars neqꝫ accidens eius Forma aūt et materia ad aliqͥd ſunt eiꝰ quorū ſunt materiaet forma. ergo forma ⁊ materia nō ſunt locꝰ ſꝫ res locate¶ Quid aūt forte ſit locus. ſic fiet vtiqꝫ manifeſtum. Accipiamus aūt de ipſo quecūqꝫ vident̉vere ẜm ipſum ineſſe ipſi. Significamus igit̉locū eſſe primū qd̓ continet illud cuius eſt locus. et nihil eſſe rei. Amplius primū neqꝫ maiorem neqꝫ minorem eſſe. Adhuc aūt neqꝫ deficere vnicuiqꝫ et ſeparabilem eſſe Adhuc autēoēm locū habere ſurſum et deorſum et ferri natura et manere vnūqd̓qꝫ corporū in proprijs locis. hoc aūt facere aut ſurſum aut deorſum¶ Iſtud eſt capl̓m quartū. in quo ph̓s ponit quīqꝫ ſuppoſitōes ſiue proprietates loci. et diuiditur in tres ꝑtesIn quarū prima facit qd̓ dictū eſt. In ſecūda ꝑte ponitꝯditōnes loco ꝯuenientes. ibi ſuppoſitis āt his. In tertia vero ꝑte ponit quatuor p̄ambula ad notificandū qͥdeſt ipſius loci. ibi pͥmū quidē igit̉ Quātū igit̉ ad primāꝑtem d̓t ph̓s qͥd aūt ſit locus. fiet vtiqꝫ manifeſtū ſi acciperimus ea q̄ inſunt ei ẜm ſe. ex illis em̄ ſciemus naturāet qͥditatem ⁊ vim loci naturalis. ſꝫ nō oīs locus vulgariter ſumptus habet ea. et ideo an̄qͣꝫ determinādū eſt dequiditate ipſius loci. videndū erit de quibuſcūqꝫ q̄ vereꝯpident̉ ineſſe ei ẜm ipſum. Et ideo ponit loci quinqꝫ ꝓprietates ſiue ſuppōnes. Quarū prima eſt. locus ꝯtinetillud cuius eſt locus .i. locatū et nihil eſt eius ſcꝫ locati.tinet em̄ extrinſecus ſicut ſuperficies exterior ad quamfinit̉ qͣꝫtitas locati. et cū nihilſſit per hoc differta figuraet forma locati q̄ aliquid eſt eius. qꝛ licet qͣꝫtitas locati finiatur ad figuram ip̄ius et ad formā que cōtinet locatūtn̄ forma et figura eſt aliquid ip̄ius. Scd̓a. ꝙ locus proprius eſt equalis locato hoc mō equalitatis ꝙ nec maior nec minor ſit locus corꝑe qd̓ includit. Et licet ī hocvideat̉ cōuenire cū īani ſiue vacuo nō tamē ꝯuenit. qꝛ vacuū nō eſt. ⁊ ideo nec̄ equale nec inequale eſt locato qꝛ h̓accipit̉ equalitas ẜm extenſionē. qꝛ locus ꝓprius nō extenditur extra qͣꝫtitatem locati. Tertia ꝙ locus nō deficit vnicuiqꝫ locato. id eſt nulla res locata eſt ſine loco tn̄ſeparabilis a qualibet re locata ſicut materia nō deficitforme. et tn̄ ſeparabilis eſt a qualibet forma. Sꝫ tn̄ locꝰmateria nō eſt. qꝛ ſeparatio forme a materia q̄dā corruptio eſt vtriuſqꝫ. ſed ſeparatio loci a locato nō eſt corruptio loci vel locati. vt patuit ex dictis. Quarta locus hꝫdrās pōnū q̄ ſunt ſurſum ⁊ deorſum. qꝛ ille ſunt ẜm mōtum naturalem diſtincte licet alie quatuor ſcꝫ ante ⁊ retro dextrū et ſiniſtrum non inueniantur niſi in corporibꝰaīatis eo modo quo ſuperius dcm̄ eſt. Quinta eſt vnūqd̓qꝫ fert̉ naturaliter ad ſuum locū ꝓpriū ⁊ in illo naturaliter quieſcit vt experimetaliter videmus in elemētisqꝛ elemētoꝝ duo ferunt̉ ſurſum ⁊ duo deorſum¶ Suppoſitis aūt his reliqua conſiderandaſunt Oportet aūt tentare intētionem ſic fieri vtquid ſit reddatur. et queqꝫ oppoſita ſoluant̉. et

que videntur loco ineſſe inſunt. et amplius diſcolie cauſa et oppoſitorū circa loca manifeſtaerit. Sic em̄ vtiqꝫ pulcherrime demonſtraturvnūquodqꝫ.¶ Iſta eſt ſecūda pars huius capituli in quo ph̓s ponitconditiones loco ꝯuenientes dicēs his ſuppoſitis. neceſſariū eſt conſiderare reliqua ſicut ſunt definitio loci. ⁊ ſolutiones dubitationū inductarū de ip̄o. ſꝫ oportet p̄intelligere qͣlis definitio debeat inquiri de loco ⁊ ideo ph̓saſſignat quales ꝯditōes debeat habere definitio dandade loco. ⁊ dicit ꝙ ſunt quatuor. quarū prima eſt. vt ex definitione inueſtiganda reddat̉ quideꝫ quid ſit locus ẜmſubſtantia. Scd̓a vt per eandē definitōem ſoluant̉ q̄cūqꝫ oppoſitā ſunt circa locū. qꝛ veritatis inuentio eſt dubitatorum ſolutio. Tertia eſt vt per eā manifeſtent̉ proprietates que inſunt ei. Quarta aūt ꝙ diſcolie id eſt cōtradictōnis ⁊ difficultatis cauſa ex ipſa ſciatur ⁊ manifeſta fiāt ea q̄ opponūtur a diſcolis circa locū. qꝛ hoc mōvnūqd̓qꝫ pulcherrime demonſtratur. qͥa ſi aliqua definitio aſſignetur ex qua non poſſunt oīa iſta declarari aūt inutilis. eſt. aut inſufficiens. et hoc p̄cipue in phyſicis vbicauſe definitōem rei ingrediuntur.¶ Primū quidem igitur oportet intelligere. ꝙnō quereretur locus niſi motus aliquis eēt ẜmlocu. propter hoc em̄ et celum maxime in locoeſſe opinātur qd̓ ſemꝑ in motu eſt. Hmōi autēaliud quidem eſſe loci mutatio. aliud vero augmentum et decrementū. Et nāqꝫ in augmentoet decremento tranſmutat̉. ⁊ qd̓ prius erat hociterū trāſmutatur in maius et minus.¶ Iſta eſt tertia pars huius capl̓i in qua ph̓s quatuorponit preambula. Qūorū primū eſt. ꝙ nō quereret̉ locus niſi eſſet aliquis motus ẜm locū. licet em̄ corꝑa phyſica quieſcāt in proprijs locis. non ita tamē ſcitur locusex quiete ſicut ex motu. qꝛ motꝰ eſt ſicut habitus. ⁊ qͥeseſt ſicut priuatio. et ideo ſi aliquo modo ꝯgnoſcitur locꝰꝑ quietem. oꝑtet tn̄ ꝙ illius ꝯgnitionis principium ſit amotu. ꝓpter em̄ motum localē etiam celū a quibuſdā maxime putat̉ in loco eſſe. qm̄ celū habet motū localem ꝑ ſeet nō ē verū qd̓ dicūt quidā. ꝙ nō moueat̉ niſi ẜm ſituꝫhꝫ eī motū ẜm ſitū in ꝑtibꝰ. qꝛ ꝑtes ſue inmotu renouātſitū. ſꝫ hꝫ motū localē eo ꝙ circa locū mouet̉. Et nō approbatur ſcīa eoꝝ qͥ dicūt. ꝙ mouet̉ ẜm ꝑtes ⁊ nō ẜm totum. totū em̄ nō eſt extra ꝑtes. ⁊ iō qd̓ ẜm oēs ꝑtes mouetur. ẜm totū etiā mouet̉. Et ſubdit ph̓s. ꝙ motꝰ ſquē ſcietur locus eſt duplex. quidam eſt ꝑ ſe. vt locimutatio. Alius eſt ẜm augmētum ⁊ decrementū qd̓ eſt inqͣꝫtitate. loci em̄ mutatio indicat locū ex quo. et ad queꝫſi eſt recta. aut locum circa quē ſi eſt circularis. Illudaūt qd̓ augetur creſcit in maiorem locū. ⁊ id qd̓ minuidecreſcit in minorem locum¶ Eſt aūt quod mouetur aliud quidē ꝑ ſeipſuꝫactu. aliud vero ẜm accidens. Ipſius aūt qd̓ẜm accidens eſt. alia quidem cōtingentia moueri per ſe. vt ꝑtes corporis. et in naui clauus.Alia vero non contingentia ſed ſꝑ ẜm accidēs

Coryo ſaxc

217

441

prea

h. c au8 153loc ꝙa1.

ecpi

va4§. ſ.