SecūdusLiber
ſum deſcēdūt ꝓpter neceſſitatē materie ip̄ius. qͥa ſi hoc fieret ꝓpter finē hoc maxime fieret vt frumentū ⁊ terrenaſcentia augmentarent̉. ſed hoc nō. cū aliqn̄ ꝑ hoc frumētum ⁊ terrenaſcentia corrumpant̉. igit̉ ⁊cͣ. Cōtra queſitum ſic arguit̉. Natura ſemper facit qd̓ melius eſt. meliꝰaūt eſt ꝓducere ꝑfectū indiuiduū qͣꝫ monſtrū. igit̉ naturanunqͣꝫ ꝓducit monſtrū. Confirmat̉ quicqͥd dirigit̉ ab agente infallibili nūqͣꝫ fruſtratur in ſua operatōne. ſed natura dirigit̉ ab agēte infallibili. igit̉ nat̉a nunqͣꝫ fallit̉ ī ſuaoperatōne. ⁊ ꝑ ꝯſequēs nunqͣꝫ ꝓducit monſtrū. Contraſcd̓m queſituꝫ arguit̉. quia omne illud ītenditur a naturaquo ipſa poteſt ſuum conſequi finem. ſed per monſtrumpoteſt natura conſequi ſuū finem. qui eſt conſeruatio eſſeſpeciei. quia in homine monſtruoſo cōſeruatur eſſe ſpecieiigitur intenditur a natura. Confirmat̉ quicqͥd facit ī naͣturalibus ad decorem ⁊ perfectōnem vniuerſi intenditura natura. monſtrum autem eſt hmōi. quia propter monſtra perfecta opera videntur perfectiora. igitur ipſum intenditur a natura. Pro veritate primi queſiti eſt ph̓us intextu. Et pro veritate ſecūdi queſiti arguit̉ ſic. quicquid ītenditur a natura euenit ſemper vel frequenter. ſed monſtra eueniunt extra ſemper ⁊ frequenter. igitur non intenduntur a natura. Pro intellectu tamen huius queſtionisponūtur duo diſcurſus. quoꝝ maior primi eſt iſta.Actio nature eſt ordinata que fit a determinatis principijs ac per media debita. MinorCauſa finalis cauſarum potiſſima his queſunt ad finem eſt ordinis impoſitiua. Concluſio Igitur natura agit propter p̄intentūfinem a quo ſumitur neceſſitas circa naturalium rerum generationem.Prima ꝑs maioris patet autoritate ph̓i octauo huiꝰ dicentis. ꝙ natura eſt cā ordinatōnis. Rōne ſic. actio nature ē pͥncipaliter ip̄ius intelligētie naturā dirigentis ⁊ mouentis in ſuū finē. cū opus nature ſit intelligētie nō errantis. igit̉ actio nature eſt ordinata. Sꝫ tn̄ dr̄nter in ſubceleſtibꝰ ⁊ celeſtibꝰ. Nam in celeſtibꝰ eſt actio nature ordinataſine errore. Sed in ſubceleſtibꝰ hoc eſt inferioribꝰ cū errore.Sed diceres actio ē ſuppoſiti. natura aūt nō ē ſuppoſituꝫ.igit̉ acto nature nō ē ordinata. Ad hͦ dd̓m ē. ꝙ natura accipit̉ dupliciter. Unoº ꝓ materia forma ⁊ pͥuatōe. ⁊ ſic natura nō eſt ſuppoſitū. Alioº accipit̉ ꝓ agēte naturali hocꝓ hn̄te materiā ⁊ formā. ⁊ ſic ē ſuppoſitū. ⁊ ſic actio naturehoc ē actio agentis naturalis ē ordinata. In cuiꝰ ſignumvidemꝰ ꝙ eodē mō eueniūt effectꝰ nature ſꝑ vel freq̄nterniſi ꝑ accn̄s fuerit impedimētū ex ꝑte ip̄iꝰ materie. Scd̓aꝑs maioris ptꝫ. qꝛ nō ſtatim a pͥncipio ē aīal neqꝫ ſeme apͥncipio ē induratū. neqꝫ ex ſemīe oliue fit aīal aut econtraꝓpter ordinē p̄fixū a natura. igit̉ actio nature fit a determinatis pͥncipijs ac ꝑ media ordinata Minor qͣꝫtū ad pͥmā ꝑtē pꝫ. qm̄ oīs cālitas ē in cā finali ꝑ eſſentiaꝫ. in alijsꝟo ꝑ ꝑticipatōem finis. ⁊ hoc in vno ordine cāꝝ vt patuitlatius ſupra vbi mētō fuit de qͣttuor cauſis. Scd̓a ꝑs minoris pꝫ. qꝛ finis ē pͥmū in intentōne agētis. ⁊ vltimuꝫ inexecutōne oꝑis. igit̉ oꝑtet oīa media fieri ẜm exigentiamoꝑis Cōcluſio qͣꝫtū ad pͥmā ꝑtē pꝫ ꝑ ph̓m ī textu. Etiam in cauſis ſubordinatis ſi abſtrahat̉ pͥma cā neceſſe eſtoēs ſcd̓as abſtrahi. finis em̄ eſt pͥma cā. igit̉ ſubtracto fine in rebꝰ naturalibꝰ nō erit aliqͣ cālitas ī eis ⁊ ſic auferet̉oīs mutatio qd̓ eſt ꝯtra ſenſuꝫ. A fine em̄ mouet̉ efficienset efficiens mouet materiā ad educendū formā. Secūda
ꝑs ꝯcluſionis pꝫ. qm̄ ſicut q̄libet cā inqͣꝫtū cā ē pͥncipiū neceſſitatis. ita ⁊ illa q̄ pͥncipalior ē maxime ē neceſſitatis pͥncipiū. igit̉ cū finis ē cā cauſaꝝ p̄cipue erit neceſſitatis pͥncipiū. Un̄ ẜm qͣdruplex genꝰ cauſe eſt quadruplex neceſſitas. Una eſt neceſſitas coactōnis q d̓r neceſſitas ip̄iꝰ cāeefficientis. ſicut d̓r. ꝙ fur neceſſario vadit ad patibulum. ⁊ſic nccāriū eſt triſte. qͥa ſic ē violentū. violentia aūt ē cū quadam triſticia Alia eſt neceſſitas obligatō nis. ⁊ ſic d̓r neceſſitas materie. quo d̓r ꝙ materia ꝓpter priuatōneꝫ ſibi anªnexam obligat rem naturaleꝫ ad corruptōnē Tercia ē neceſſitas forme ⁊ d̓r neceſſitas ineuitabilitatis. vt poſito ſole nccārio ponit̉ lume. poſita aīa in corꝑe nccārio poniturvita. qͥa vita eſt formalis effectus aīe. Quarta eſt neceſſitas finis q̄ d̓r neceſſitas ꝯditionata vt ſi qͥs velit tranſfretare nccārio ē eū habere nauim. Maior alteriꝰ diſcurſus.Quattuor de cauſis accidunt monſtra in rerūnatura non tamen ſunt quo ad deformitatemab ea intenta. Minor Monſtra ſunt in(diuidua preter ſolitum curſū nature ſpeciei illius indiuidui cum aliqua deformitate producta. Concluſio Igitur qͣꝫuis propter finēintentum agat natura. non tamen eſt quo addeformitatem monſtrorum productiua.Prima pars maioris patet per dn̄m Albertū. Et eſt prima rō ꝓpt̓ materie diminutōeꝫ. ⁊ hoc tribꝰ modis. Unoºmōſtra fiūt ẜm qͣꝫtitatē magnitudinis mēbroꝝ tm̄ ⁊ nonẜm nūeꝝ. Alioº ẜm qͣꝫtitatē magnitudinis ⁊ ẜm nūeꝝ ſil̓. 2Tercioº ẜm numeꝝ ⁊ nō ẜm magnitudinē. Ea aūt q̄fiūt.ẜm qͣꝫtitatē magnitudinis duplici ex cā fiūt. Fiunt em̄ exdiminutōne materie. aut debilitate virtutis motiue q̄ nōpōt formare niſi parū recipiat de materia ⁊ reijciat aliamEa aūt q̄ fiūt ẜᵐ diminutōeꝫ ⁊ numeꝝ ſil̓ abſqꝫ dubio fiunt ꝓpter vtraſqꝫ cās. ſcꝫ qͥa diminuta ē materia. ⁊ qͥa debilis ē ꝟtus formās. ſi em̄ fortis eēt virtus formaret menbra in materia data. ⁊ attraheret aliā materiā ī augmētuꝫSꝫ illa q̄ fiūt ẜᵐ diminutōeꝫ numeri ex vtraqꝫ cā ſigillatīfieri pn̄t .ſ. ex defectu materie. vl̓ qꝛ ꝟtꝰ ſibi data materiāp̄paratā ꝯuertere nō p̄t nec mutare Et hmōi fignū ē. ꝙ p̄cipue deficiūt mēbra longe a corde ⁊ epate diſtātia. in qͥbꝰp̄cipue ſitū hn̄t ꝟtutes mēbra formātes. ſicut deficiūt manꝰ vel pedes aūt aliqd̓ extrinſecoꝝ mēbroꝝ ī capite. Queāt deficiūt ī mēbris aut ī toto deficiūt qͣſi ſint abciſa. autdeficiūt ab actu. eo ꝙ ſint curua ⁊ mollia q̄ actū ſuſtinere n̄pn̄t. Scd̓a cā ē ꝓpt̓ materie ſuꝑfluitatē. ⁊ hͦ fit tribus modis ī gn̄e. Primoº qꝛ magnitudine ſola excedūt. 20º numero. 30º magnitudīe ⁊ nūero fil̓. In magnitudīe ſola ſic̄ᵏqn̄ naſcūt̉ aliqͥ totū corpꝰ aūt aliqd̓ mēbrū hn̄tes enorieEt hͦ ꝯtingit duobꝰ mōis Unoº ꝯtingit ꝓpt̓ fortitudinēꝟtutꝭ ⁊ abūdātiā materie ſil̓. Alioº ꝯtingit ſolū ꝓpt̓ materie abūdātiā ꝓpt̓ hͦ ꝙ ꝟtꝰ ſit vltra modū intēſa. Sigᵐ ātpͥmi ē qn̄ totū corpꝰ enorme ē. ſꝫ tn̄ hꝫ hec oīa mēbra rn̄dētia ſibi ⁊ ꝓporcionata ad inuicē. Sigᵐ at ſcd̓i ē qn̄ corpꝰ n̄hꝫ mēbra ſibi ꝓporcionata. ſꝫ vnū mēbrū ē enorme alid̓ ꝟonō. qꝛ qn̄ ꝟtꝰ ē ꝓportionata ⁊ nō materia tūc ꝟtꝰ nō pōtoīa formare eqͣlit̓. ⁊ iō habilē materiā meliꝰ format qͣꝫ inhabilē. Eſt āt materia exterioꝝ ī qͥbꝰ minꝰ p̄t formas ꝟtus qͣꝫ in interioribꝰ ꝓpterea qꝛ plꝰ diſtāt a mēbris ī qͥbꝰ ſita ē ꝟtꝰ formatiua In nūero ſolo excedūt. ⁊ hͦ ꝯtīgit ꝓpterſpermatis abūdātiā ⁊ fortitudinē ꝟtutꝭ. ⁊ hͦ tribꝰ mōīs.Primo mō quia aliquādo menbrū non eſt abundans tali indiuiduo. cū ẜm ſpeciem debeatur. ⁊ tamen dicit̉ abun-