LiberSecūdus

¶ Iſta maior patet per Areſto. primo perihermenias. Nam quecunqꝫ cauſant̉ ab actionibus noſtris ⁊ aconſilijs noſtris illa non eueniūt ex neceſſitatē. ſed taliaſunt multa. igitur Qior patet. quia ſunt voluntaria. igitur poſſunt precōſiliari aut non preconſiliari. vt ptꝫ clare primo perihermenias. Et dicit ph̓s hic in textu. ꝙtriplex ſit entiū habitudo. qm̄ eorum que fiūt. quedamfiunt neceſſario ſiue ſemper. vt ortus ſolis. quedā fiuntfrequenter. vt in pluribus vt ꝙ homo naſcitur duobusoculis. quedam fiunt extra ſemꝑ et frequenter. vt caſuset fortune effectus. ſed diuiſio ſtare non poſſet. ſi omniade neceſſitate euenirēt. Eſt aūt taliū effectuū in vniuerſo ſubordinatio. Naꝫ ſub his que fiunt neceſſario ⁊ ſemper. ſunt ea que fiūt frequenter tanqͣꝫ proxime ab eis deficientia. et ea que fiūt raro deficiūt ab eis q̄ fiunt frequeter tanqͣꝫ proxime ab eis deficiētia. vnde qͣnto fuerit maior receſſus ab īmobili principio ⁊ neceſſario. tanto īuenitur maior mobilitas et cōtingentia In illis igitur quevltimo deficiūt ab īmobilitate neceſſitatis ſicut in rarocontingentibꝰ fortuna et caſus precipue locum habent.Sed diceres ortus ſolis non fit ſemper. Ad hoc dicendum eſt. ꝙ ortus ſolis nō fit ſemper per comparationeꝫad tempus. quia aliquo tempore eſt occaſus. fit tamenſemper per cōparationem ad cauſam. quia ex motu celiſupra noſtrū emiſperium cauſat̉ ſemꝑ ortus ſolis. Illaigitur cauſa poſita ponitur effectus. Et non eſt propriealiquis effectus ad vtrūlibet. qꝛ effectus ad vtrūlibet dicitur ille qui fit a cauſa ad vtrūlibet. cauſa aūt ad vtrūlibet nō eſt cauſa alicuius effectus. qm̄ qͣꝫdiu cauſa nō eſtdeterminata ad aliquem effectum producendū. tūc nōeſt cauſa. quia nihil operatur igit̉ oportet ante operationem cauſam determinari ad vnū. vt ſi aliquis vellet iread ſanctū petrum et etiam ad ſanctum albanū tunc nonibit anteqͣꝫ ſe determinet per appetitū ad vnū locū determinatum. Qinor patet. quia tam res nature qͣꝫ humane ſunt contingentes ⁊ mobiles. igitur in illis contingitaliquid euenire preter intentionem. In rebꝰ humanispropter incertitudinem ꝓuidentie noſtre. ⁊ in naturalibus propter cōtingentiam materie. ⁊ occurſum cōtrariorū agentium. Concluſio patet ex premiſſis. vt patet in actibus humanis. Nam res generabiles ⁊ corruptibiles que fiunt preter intentione et deliberationē agētis ẜm propoſitum fiūt a fortuna et que fiūt preter communem curſum fatalem in rebus generabilibus et corruptibilibus fiunt a caſu Sed diceres dicit Areſtoprimo metaurorū. ꝙ neceſſe eſt hūc mūduꝫ eſſe cōtiguūlationibus ſuperioribus vt tota eius virtus inde gubernetur. igitur nihil fit a caſu et fortuna Ad hoc dicendum eſt. ꝙ licet omnia gubernentur a ſuperioribꝰ. vtiqꝫtamen poſſunt eſſe caſuales ⁊ fortuiti effectus propterdefectum cauſarū proximarū non potentiū influentiasomnes cauſarū vniuerſalium recipere. et ſic quando fitdeuentio ad regionem actiuorum ⁊ paſſiuorum tūc cauſantur caſuales ⁊ fortuiti effectus. Et qͣꝫuis omnes effectus dependeant a prima cauſa qͣꝫtum ad ſubſtantiaꝫeffectus. tamen qͣꝫtum ad modū ⁊ cōditiones dependēta cauſis ꝓximis Maior alterius diſcurſus.¶ Reductio caſus et fortune eſt ad genus efficientis cauſe. Minor In contingenti raro et non ad vtrūlibet reperiuntur caſus ⁊ for-

tuna Concluſio. Igitur fatum et diuinaprouidentia non ſunt a rebus caſum et fortuna remouentia.Qaior patet. quia fortuna reducitur ad intellectum.practicū. et caſus ad naturam vel ad intellectum. intellectus aūt et natura ſunt cauſe efficientes. igitur caſus etfortuna reducuntur ad genus efficientis cauſe. Qaiorpatet. quia idem dicitur intellectus practicus reſpectueffectus per ſe. et fortuna reſpectu effectus per accidēsEt ſimiliter de natura ⁊ de caſu Ex quo ſequitur ꝙ intellectus ⁊ natura precedūt caſum. quia omnis cauſa ꝑſe precedit cauſam per accidens que reducitur ad ipſaꝫſed intellectus et natura ſunt cauſe per ſe ad quos reducūtur caſus ⁊ fortuna ¶ Sed diceres. natura diuiditur in formam materiam ⁊ priuatōem. vt patuit in pͥncipio huius. ſed nullum eorum eſt cauſa agens. igiturnatura non eſt cauſa agens. Qinor patet. qꝛ cauſa agēsaut efficiens eſt diſtincta a materia ⁊ forma. Ad hoc dicendū eſt ꝙ forma eſt cauſa agens Et ad probationemdicendum eſt. ꝙ forma poteſt comparari ad duo. Unomodo ad totū compoſitū qd̓ cōſtituit ⁊ reſpectu illiuseſt cā formalis. et non agens. qͥa forma intenditur ab agente et etiam finis. effectus aūt fortuitus non eſt preintentus actualiter. et ſic caſus et fortuna non poſſunt reduci ad genus cauſe formalis vel finalis Alio mō poteſtcōparari ad motus et actiones totū compoſitum conſequentes et reſpectu illorū eſt cā agens. Nec inconueniens eſt ꝙ vnū et idem ſit cauſa agens et formalis reſpectu diuerſorū et ſic eſt de fortuna Nec debēt reduci adgenus cauſe materialis. qͥa effectus fortuiti et caſualesacqͥrūtur per actionem. Materia vero preiacet actioniet ſic non pn̄t ad genus cauſe materialis reduci Qinorpatet. qͥa nullū contingens ad vtrūlibet habet cam efficientem. cū ſe tenet ex ꝑte materie. caſus autem ⁊ fortunaͣ tenet ſe ex ꝑte cauſe agentis igitur. Preterea nullumeſt agens ad vtrūlibet. fortuna autem et caſus ſunt cauſe agentes. igit̉. Qaior patet. qͥa contingens ad vtrūlibet indifferenter reſpicit vtrāqꝫ ꝑtem contradictionis.ſi igit̉ eſſet aliqd̓ agens ad vtrūlibet ſimul produceretvtrumqꝫ oppoſitorum aut non ageret. quorum vtrūqꝫeſt impoſſibile Sed diceres ex illoſequeretur ꝙ definitio Areſto. de caſu et fortuna non eſſet cōueniens. qꝛ nōeſt additū in definitionibꝰ eoꝝ. ꝙ fieri habeant circa contingentia raro. Ad hoc eſt dicendū. ꝙ licet illa ꝑticula non manifeſte ponat̉. tamen ipſa īnuit̉ in illa ꝑticula ineorum definitionibꝰ poſita ſcꝫ caſus et fortuna ſunt cauſe per accidens. Notandū tamen eſt. ꝙ hic eſt diuerſitas opinionū. vt dicit dn̄s Albertus in cōmento Namẜm Auicēnā et ſuos ſequaces caſus et fortuna ſunt cauſe per accidens locū habentes in duobus contingentibꝰſcꝫ in contingente ad vtrūlibet ⁊ in contingente in pautioribꝰ. Sed hec opinio non placuit themixtio alexādroet alijs dicentibꝰ caſum et fortunam dūtaxat fieri in contingente. vt in pautioribꝰ. ſed non in contingēte. vt in pluribꝰ. vt probatū eſt. Nec etiam om̄ia q̄ raro fiūt. fiunt acaſu et fortuna. ſed ſolū illa in qua eſt ſingularitas eūfortunij vel diffortunij. Et eſt conſiderandū. ꝙ duobꝰ modis aliquis effectus dicit̉ euenire raro. Uno modo qͣꝫtūad tēpus. et illo modo. non ſemꝑ effectꝰ raro cōtingensetiā ſi fuerit ſingularis bonitatis aut malicie dicit̉ caſualis vel fortuitus vt eclipſis ſolis aut lune Alio mō dici

No

Fxx prc.C.