Druckschrift 
Commentaria in libros Physicorum Aristotelis secundum viam Albertistarum cum textu
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

PhyſicorumAreſtotelis

non habet aliquam cōpoſitionem actualem. quia vel eſſꝫꝯpoſita ꝯpoſitione prima aūt ſecūda. neutrum illoruꝫ eſtdicendum. Non cōpoſitione prima. quoniam illo modoab ipſa ſecluduntur tam forme ſubſtantiales qͣꝫ priuatioigitur non eſt compoſita ꝯpoſitione pͥma. Nec etiam ſecunda. quia illa preſupponit ꝯpoſitionem pͥmam. Secidum patet. quia qͣꝫuis materia non ſit actualiter ꝯpoſitaipſa tamen eſt componibilis. cum ſit pluribꝰ habitudinibus ſubcreata ad formas ratione quarum habitudinuꝫipſa eſt pluribꝰ formis ꝯponibilis Et ad obiecta in oppoſitū. Ad pͥmum dicendum eſtꝙ in materia eſt illud quod forma ſuſcipere poteſt. ⁊ etiaꝫpotentia. ſed illa non differūt realiter. qꝛ in materia eſt potentia ſubiectiua que eſt idem cuꝫ ipſa materia. ⁊ ideo nōoportet ipſam eſſe ꝯpoſitam. Ad ſecūdum dicenduꝫeſt. ꝙ illa naturalis potētia ⁊ etiam ille reſpectus ſunt deeodem genere cum ipſa materia. ⁊ ſunt idem ẜm rem. etdifferunt ſolum ẜm rationemxertium dubium ei.An forma ⁊ materia aliquo modo cōueniant eſſentialiter. Et videtur ꝙ ſic. cum eſſe quod eſt pͥmum creatūpͥmi conuenit materie ⁊ forme. ergo materia ⁊ forma illomodo ꝯueniūt. ⁊ ꝑ conſequens conueniūt eſſentialiter Solutio ꝙ non. ſed ſunt intra ſe diuerſa. quia ſi ꝯuenirent in aliquo eſſentialiter tūc eſſet aliquid in quo conuenirent ⁊ aliquid in quo differrent. ⁊ per conſequens vtrūqꝫ illorum eſſet compoſitum. quod falſum eſt. Etiam materia eſt potentia. forma vero actus. modo actus ⁊ potētia ſunt pͥme differentie entis nō in aliquo eſſentialiter cōuenientes Ad obiectum dicendum eſt. ꝙ pͥmū creatum pͥmi duobꝰ modis accipitur. Uno modo ẜm remet ſic eſt idem cum intelligentia in qua non cōueniūt materia ⁊ forma Alio modo accipitur ẜm rationem. ⁊ in illoeſſe cōueniunt materia ⁊ forma. non tamen vniuoce. ſedanalogice.Quartum dupium el.An materia ſit eadem cum ſua potentia. Solutio loquendo de potentia ſubiectiua tunc eſt eadem cum ſuapotentia. non autē loquendo de potentia formali. cum talis ſi eiuſdē eſſentie cum forma. nō aūt cū materiaQuintum dubium eit.Propter quid ad declarationem materie naturalis Arſtoteles vtitur ſimilitudine materie artificialis. cum tamēars imitatur naturam. ⁊ ſit natura poſterior. ⁊ per conſequens ea que ſunt nature deberent declarare artificialia Solutio ꝙ ideo. quoniam quo ad nos artificialia ſuntnotiora etiam materia artificialis ẜm ſe notior eſt. cuꝫ ſitens in actu. ⁊ ſolum in potentia ẜm quid. ſcꝫ ad formamartis. Materia vero naturalis ẜm ſuam propriam ſubſtantiam eſt ens in pura potentia. ⁊ ita omnes forme naturales materiam primam actuantes ſunt ſubſtantialesforme vero actuantes materiam artificialem ſunt accidētales. quia adueniūt enti completo Sunt etiam materiaet forme artificiales ſenſibiles. forma autem naturalis eſtintelligibilis intellectu ad ſenſuꝫ reflexo. materia vero na

turalis intelligitur vt dictum eſt in textu ſecundum analogiam ad formam Tangentes quidem igitur. et alteri quidem ſunt ipſa. ſed nō ſufficiēter. Primū quidēem̄ confitētur ſimpliciter fieri aliquid ex eo qd̓non eſt inquantum Permenidem recte eſt dicere Poſtea videt̉ ipſis ſi vere eſt numero vnaet potentia tantuꝫ vna eſſe. Sed hoc differtplurimum Iſtud eſt ſecūduꝫ capitulum huius tractatus in quoph̓us ſoluit defectus antiquorum dicentium materiameſſe non ens per conuenientiam ipſius cum priuatione.Et diuiditur in tres partes. In quaruꝫ prima mouet antiquorum rationes. In ſecūda ponit quinqꝫ differentiasinter materiam ⁊ priuationem. ibi. Nos quidem materiam. In tercia ſe excuſat de ampliori determinatione forme. ibi. De principio autem. Dicit igitur ph̓us naturāmotui ſubiectam plures philoſophi tetigerunt. licet nonſufficienter. quia pͥuationem materie permixtam non viderunt nec diſtinxerunt a materia. Illi em̄ ꝓpter Permenidis argumentationem quaꝫ veram eſſe crediderunt ⁊de neceſſitate cōcludere confeſſi ſunt. ꝙ id quod ſimpliciter eſt fit ex eo quod ſimpliciter non eſt. et hoc probabantratione Permenidis. ⁊ eſt iſta. Omne quod eſt vere eſt.ergo quicquid eſt preter id quod vere eſt non eſt. id auteꝫquod vere eſt. eſt ſubſtantia exiſtens in actu. ergo omne illud quod eſt preter illud quod vere eſt actu non eſt. Secundo probabant ſic. Omne quod eſt vnū eſt. ergo quicquid eſt preter vnū eſt non ens. cuꝫ igitur materia nec vere ſit nec vere vna ſit. eo ꝙ non habeat formaꝫ ꝯceſſerūtꝙ id ex quo fit generatio eſt ſimpliciter nō ens. ⁊ ſic ens fitex ſimpliciter non ente. ⁊ hoc eſt vnū inconueniens in qd̓inciderunt. quia neſciuerunt diſtinguere qualiter materiaeſt ex ſe. ſed ex priuatione non eſt. ⁊ itaꝑ accidens non eſttamen per ſe eſt hoc modo. quia materie gratia ſui debetur eſſe. ⁊ gratia priuationis debetur ſibi non eſſe. Undeiſti fuerunt Platonici qui in hoc cum Permenide ꝯcordauerunt ꝙ reputabant argumentatōem ſuam cōcludere. ſed in hoc diſcordauerunt. quia concluſionem ſuaꝫ nōdicebant eſſe ad inconueniens ductiuam Uolebat enimvlterius habere Permenides ꝙ generatio nihil eſt. cū enspoſſet fieri ex non ente. ⁊ hoc platonici non receperunt dicentes non eſſe inconueniens ens fieri ex non ente ſimpliciter. ⁊ illi non ponūt aliquid forme eſſe in materia. propter hoc ꝙ negauerunt pͥuationem oportuit eos cōcedereꝙ forma fit ex non ente ſimpliciter. aut produceretur ex eſſentia materie. Sed manifeſtum eſt ꝙ incōueniens eſt ipſam produci ex ſubſtantia. ⁊ ideo alterum cōceſſerunt ſcꝫfit ex nihilo. ⁊ hoc modo dixerunt id quod ſimplicitert ẜm formam fieri ex eo ꝙ ſimpliciter non eſt ẜm formāUnde poſtqͣꝫ ignorauerunt diſtinctionem priuationis ⁊materie inciderunt in aliud inconueniens. viderunt em̄ꝙ materia permixta non enti eſt vna numero. ⁊ putabātad hoc ſequi ꝙ eſſet potentia ⁊ virtute vna. ⁊ hoc quidembene ſequitur. Sed cum dicitur materia permixta nō enti eſſe negationem ita ꝙ cum dicitur nō ens. negatur abſolute ens. ⁊ nihil relinquitur. quia tunc illud non ens inmateria non relinquit aliquam potētiam habitualem adformam. ſicut facit priuatio. ⁊ tunc nō haberet materia niſi potentiam propriam que eſt alicuius componentium

F iij.