Druckschrift 
Commentaria in Porphyrium, Aristotelem et Gilbertum Porretanum secundum viam Albertistarum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Sex principia

ratio ē ſil̓is cauſa ordinacōis ꝑtiū ſcꝫ forma Quartum dubium An poſitio potius reꝑitur in naturalibꝰ vl̓ in artificialibusDd̓m poſicō noīat ordinacōꝫ ꝑtiū int̓ ſeet in ordīe ad totū. ẜm dr̄aꝫ totoꝝ reꝑit̉ diſferēs poſitō. q̄dā ſūt tota homogenia nonhn̄t ꝑtes diu̓ſimode figuratas diſpoſitas. et hūt certū ordinē ꝑtiū ſic̄ t̓ra. lapis. ignis Alia ꝟo ſtꝭ tota eutrogenia hn̄t ꝑtes diu̓ſimode figuratas illa ſtꝭ duplicia. qꝛ quedaꝫhn̄t iſtā ordinatōꝫ ꝑtiū ab artifice ſicut nauisſtatua herculis. domꝰ Quedā ꝟo hn̄t iſtaꝫordinacōꝫ ꝑtiū exꝯdicōe natu̓ali dupl̓r. qꝛvl̓ tal̓ ordinatio ꝑtiū ē innaſcētiā in rei generatōe vl̓ ꝯſuetū motū nature In natu̓alibꝰ igit̉ eutrogenijs poſitio reꝑit̉ potiſſime.Scd̓ario ꝟo ī artifitialibꝰ omogenijs ex innatu̓alibꝰ etēogenijs maior r̄ꝑit̉ ꝑtiū diſtīctō Quintum dubium eſt que dicāturſedentia. que ſtantia iacentia. SolutioAlberti dicūtur qͦꝝ ſuꝑiora recte cruri-bus ſuſtētantibꝰ incūbūt. ꝟo quo ſpondiles recte renibus porrigūtur. ſꝫ crura porrigūtur ad ſuſtētatōꝫ. Iacētia ꝟo qͦꝝ dextrū vl̓ ſiniſtrū reliqͦ incūbit lateriAccubitꝰ ꝟo ē poſitō cōpoſita ex iace̓ ſedē.ſicut reclinatio facta a dorſo tn̄ inferioribusſuꝑiora inſideant. Sextum dubium eſt. An aſperū lene rectu curuū ſint poſitōes vl̓ qͣlitates Slutio Alb̓ti. iſta pn̄t tripl̓r ꝯſiderari. Unovt dicūt ordinē quē facit generatio totiꝰ ex ꝑtibus. ſic ſtꝭ poſicōes ſunt in iſto p̄dicam̄to.qꝛ curuū eſt vt d̓t plato cuiꝰ mediū exijtab extremis ſic d̓t ꝑtiū mediaꝝ ad extrēa ordinē Rectū aūt ē vt idē cuiꝰ mediū extrematogūt ne videri poſſit extremis. ſic iterumd̓t medioꝝ ad extrema ordinatōꝫ. Aſpeꝝ ātcuiꝰ ꝑtes in vna iacēt ſuꝑficie plana. ſed extra ſuꝑficiē porrigūtur. d̓t ꝑtis dep̄ſſe eminētis ad ſuꝑficiē ordinacōꝫ. Lene ꝟo cuiꝰ:tes eque iacet in ſuꝑficiei planicie. Scd̓opn̄t ꝯſiderari ẜm accutū ebes vl̓ anguloſum agūt in ſenſum. ſic ſunt paſſibiles qͣlitates Tercio pn̄t ꝯſiderari ẜm cōponūtfigurā totiꝰ claudūt in angulis termīacōe lineaꝝ. ſic ſunt qͣlitates quarte ſpeciei Et eo dd̓m ē de magno ꝑuo longo breuiqꝛ ſi ꝯſiderētur ſimpl̓r ſic dicūt qͣntitates. ſi ẜꝫꝓportōꝫ ſicut auris breuis rotūdo capiti ſic vident̉ dicē dr̄as poſitionū Bicubitū tricubitū etiā ꝯſiderant̉ dupl̓r. Unoº vt dicuntſpecies qͣntitatis eſt ſubſtātie mēſura. Alioº

vt termī iūcture mēbroꝝ totū ꝯſtituētiūſicut iūcture manꝰ ad brachiū brachij ad adiutoriū. ſic em̄ dicūt ordinē qͣntoꝝ ad talē mo q̄ntitatis totū ꝯſtituentiū. ſic vidēt̉ dicere poſicōes. Etiā quadrangulū triangu. poliangulū ⁊cꝭ. pn̄t etiā dupl̓r ꝯſiderari vl̓tripl̓r. Uno inqͣꝫtū hn̄t latera recte adangulos terminata. ſic vidētur dicē poſicōes Scd̓o noīant clauſure lineaꝝ modos ſicnoīant qͣlitates qͣrte ſpeciei. Tercio referūt̉ad actum in quantū. vt ſenſibilia agūt in ſenſum. ſic dicunt qualitates t̓cie ſpeciei. Inoībus tn̄ p̄dictis poſitō ē īmutacōis ſenſusqꝛ ex eo ꝑtes ſic vel ſic poſite ſunt. aut aliterīmutāt ſenſum pungēdo vl̓ pungēdo. ſictalis immutatio ſenſus effectus eſt poſitōnis.et quia effectus notior eſt ſua cauſa ad nos. quo ad nos iſta nomina dicunt principalit̓qualitates ſicut hic vult Gilb̓tꝰ ſed cauſa ſimpliciter ẜm naturā eſt prior. ſic principalein iſtis eſt poſitio hoc vult phūs in pedicamentis. ita debetꝯ cordari quod dicūt Areſtoteles Gilbertus. Suſciꝑe autē videt̉ ſitus ꝯtrarietates nam ſedere ad id quod eſt ſtaretrariuꝫ eſſe videtur: contraria enī ſuntque in indiuiduo vno eodē tꝑe impoſſibl̓e eſt ſimul reꝑiri. viciſſim tamē poſſibilia in eſſe. Sed ens em̄ illico p̄t ſtare ſtans ſedere Quodā āt ſedēte impoſſibile eſt euꝫ ſtare: Ponētibꝰ auteꝫnob̓ hec cōtraria eſſe incōueniētia reciꝑe cogimur: eo vnū ꝯͣriū ſit pluriūScd̓ꝫ collectōis ꝯtinētiā magisſedere ad id qd̓ ſtare ē ꝯtrariū qͥdē ē qͣꝫad accūbere Sil̓r āt quēadmodū ſedere ſtare nūqͣ in eode fil̓ reꝑiunt̉ itanec ſedere accumbere ſtare Scd̓migit̉ hmōi diſpoſitōes ſitui nulla ꝯtrarietas inerit. Fortaſſis āt nec inſolitu videbit̉ qͥdē vnū pluriū ꝯtrariū.Pallor ad albū nigrū ꝯtrariū videt̉. ſub eodē genere ſit nunqͣꝫ in eodē inueniunt: viciſſim tranſmutāt̉. Relinqͥt̉ igit̉ vnuꝫ pl̓ibꝰtrariuꝫ. ē pallidum ad album velnigrum ꝯtrarium. Et cum vtrumqꝫin eodem ē. pallor ei colores reliqͥ exalbo nigro conficiunt̉. Neceſſarium