¶ Guloerti porritani.

fectiuus proceſſus agentis in patiēs. ergo nōpoteſt motus in actione. et actio in motu firmari. ¶ Solutio Alberti eſt ꝙ actio nō firmatur in motu vt motus in actione. ſecund̓ ꝙmotus eſt actus imꝑfectus mobilis. qꝛ ſic mōueri nō eſt agere ſed pati. et ſi hoc modo actioeſſet in motu eſſet in patiente. Et quia id agitin quo eſt actio ſequeretur ꝙ patiens etiā eſſetagens et actio eſſet paſſio que ſunt incōuenientia. ergo incōueniēs ē primū ſcꝫ ꝙ actio firmat̉in motu ẜm ꝙ motus ē actus imꝑfcūs ip̄iusmobil̓. firmat̉ em̄ ī motu ẜm ꝙ ē actꝰ mouētis¶ Secundū dubium eſt an motus ſitquale quoddā ſicut dicit Silb̓tus. Et videtur primo ꝙ nō. qͥa motus vt ſupra in poſtpredicamētis dictū eſt in nullo eſt predicamēto.cum nō ſit ens ꝑfectum. ergo nō eſt quale ſiuequalitas ¶ Et cōfirmatur qͥa motus ē in quatuor generibus vt dicit̉ tertio phiſicoꝝ ¶ Solutio Alberti motus accipit̉ tripliciter. Unomodo ẜm ꝙ eſt actus imꝑfectus et illo mō eſtin omībus generibus. cum in om̄ibus ſit potentia et actus. potentia aut exiens in actū mouetur. et motus dicitur actus eius. et cum potētia et actus eiuſdem generis ſint ſicut ꝑfectumet imꝑfectum eiuſdem nature ſunt. oꝑtet ꝙ motus hoc modo ſumptus ſit in omībus generibus ¶ Secūdo accipitur motus ẜm ſpeciē nature que mouetur ſiue que ꝑ motum eſt acqͥſibilis Et illo mō dicit ph̓us in tertio phiſicoꝝꝙ ad quattuor predicamēta ſit motus. Et ſi accipiatur pro traſitu ſucceſſiuo qui eſt in temꝑeet nō ſubito vt dicit Auicenna tūc eſt in tribus predicamētis. ¶ Tertio motus accipiturẜm ꝙ eſt forma mouentis ꝓcedens a mouentein id quod mouet̉. Et eſt qualitas ẜm qua mouens dicitur quale. et hoc modo ſumit̉ logiceet ſic quies eſt ſtatus in forma mouentis et ſꝫeſt quale eſſe ẜm mouentis formā. Et cū qualitas diuidat̉ in quatuor ſpēs et nō eſt motusforma et circa hoc aliquid cōſtans figura. autpaſſio ſiue paſſibilis qualitas nec natural̓ potentia vel impotentia relinquit̉ ꝙ ſit habitusvel diſpoſitio ẜm vero ꝙ eſt actus imꝑfecti tūcdicitur diſpoſitio ꝓmouens vel diſponens adhabitū. et ſic motus accipitur vt eſt formaledenoīans mobile. tale aūt formale denonominans ẜm ꝙ hmōi moduꝫ qualitatis habet. patet igitur ꝙ motus accipitur eqͥuoce. et tamenmagis proprie noīat fluxum forme ꝑ motū acquiſibil̓ cum qͣ eſt eiuſdē eēntie ſic em̄ materiale motus ē forma fluēs. in qͣ etiā cōicāt actio etpaſſio. et formale eſt fluxus forme fluētis ſuꝑ-

additus. ſed ab ea realiter non diſtinctus ſicutdicitur tertio phiſicoꝝ¶ Tercium dubiū eſt circa ſcd̓am proprietatē an ꝓprium ſit actioni ex ſe inferre paſſionem ¶ Et videtur primo ꝙ non. quia inferre ē agere actio nō agit. ergo nō īfert. Maioreſt nota. Minor ꝓbatur quia actio ē in agente. igitur ſi actio ageret eſſet actio in actōne cuꝫactio ſit forma accidentalis. vna aūt forma accidentis in alia eſſe non poteſt ¶ Secūdo hecproprietas cōuenit ſubſtantie quia ignis infert paſſionē aque et tamē nō eſt actio ¶ Solutio quia iſta proprietas eſt propria quartomodo actioni quia cōſequitur actionē quo adeius eſſentialia ſic em̄ dicit diffinitio ¶ Actioeſt ẜm quā in id quod ſubijcit̉ agere dicimur.¶ Ad obiecta in oppoſitum ad primū dicendum eſt ꝙ actio nō eſt quod infert quia actōesſunt ſuppoſitoꝝ vt dicitur pͥmo metaphiſice.ſed actio eſt forma qua ip̄m agens formaliteragere dicitur ¶ Accidens aūt poteſt eſſe inſtrumentū actionis ſed nō poteſt eſſe agens quodquia tale eſt ſuppoſitum. ¶ Ad ſecūduꝫ eſt dicendum ꝙ quāuis ipſe ignis inferat paſſionem. nō tamē ex ſe ſed inquātum agens. et licet actio quādoqꝫ inferat actionē vt ī textu dictum fuit. tamē hoc ſolum eſt ꝑ accidēs. et ideod̓r notant̓ ꝙ ꝓpriū ē actōi ex ſe inferre paſſionēQuartum dubiū eſt an actioni cōuenit habere cōtrariū et ſuſciꝑe magis et minusſic hic dicit Gilb̓tus et ph̓us in p̄dicamētis.¶ Et videt̉ pͥmo ꝙ nō habeat contrariū. qͥa inter cōtraria q̄nto phiſicoꝝ eſt motus. ergo ſi actio eſt actioni cōtraria ſequit̉ ꝙ ab actōe in actionē eſt morus. ſed hoc ē falſum et cōtra ph̓min qͥnto phiſicoꝝ. ergo actio nō habet cōtrariū¶ Secūdo cōtraria expellunt ſe ab eodē ſubiecto. ſed actio nō expellit actōeꝫ ex quo expellereeſt agere. Et ſimili mō pn̄t formari argumētacontra ſcd̓am proprietatē ſcꝫ ꝙ de intenſo in remiſſum ſit motus ſed ad actōem nō eſt motus¶ Solutio Alberti ſic actio em̄ et paſſio recipiunt cōtrarietatē tam in ſubſtātia qͣꝫ in effectuIn effectu em̄ excidere ſeu eradicare cōtrariū ēei qd̓ eſt plātare Similiter eradicari ⁊ plātariſunt paſſiones cōtrarie in effectu. In ſubſtātiaaut et forma actōnis calefacere cōtrariū eſt eiqd̓ eſt frigeface̓. et exſiccare cōtrariū eſt ei qd̓ eſthumidum facere. Et in paſſionibus ſimilitercalefieri contrariū eſt ei quod eſt frigefieri et exſiccari adhumidum fieri. Similiter recipiuntactio et paſſio magis et minus. Calefacere em̄magis et minus dicitur. Similiter etiā cale-