¶ Ireſtotelis.
relatiue oppoſita ſunt. ⁊ non eſt vnuꝫ eorumverum ⁊ reliquū falſum. ¶ Similiter neqꝫ eaque ẜm priuationē ⁊ habituꝫ ſunt. ſicut viſioet cecitas omnino auteꝫ nihil eorum que ẜmnullā complexioneꝫ dicuntur. neqꝫ verum neqꝫ falſum eſt. ſed omnia que dicta ſunt ſine cōplexione ſunt. ¶ Sed maxime videbitur. ꝙin contrarijs complexis vnum ſit verum reliquum falſum. vt ſanum eſſe ſocratem. contiarium eſt ad languere ſocratem. Sed etiam inhis contrarijs non ſemper alterum eſt verumet alterum falſum. Cum em̄ ſocrates eſt alterūeſt verum. ⁊ alterum eſt falſum. Cum autemnon eſt ambo falſa ſunt. neqꝫ enim verum eſt.neqꝫ falſum ſortem languere vel ſanum eſſe ſiomnino ſortes non ſit. ¶ In priuatione vero ⁊ habitu cum non ſint neutrum verum eſt.Cum vero eſt. non erit alterum verum. quiahabere ſocratem viſum ad illud quod eſt Socratem cecum eſſe. oppoſitum eſt ſicut priuatōet habitus. ⁊ cum ſit non eſt neceſſe alteruꝫ eſſeverum. alterum falſum. Cum enim nondumnatus eſt habere vtraqꝫ falſa ſunt. ⁊ viſum eūhabēre. ⁊ cecum eum eſſe. ¶ In affirmationevero et negatione ſemper ſiue ſit. ſiue non ſit.aliud quidem erit verum. aliud autem falſuꝫLanguere autem ſocratem. ⁊ non languere ſocratem cum ipſe ſit. palam eſt. quia alterū verum. alterum falſum eſt. ⁊ cum non ſit ſimiliter languere eum cum non ſit. falſum eſt. nonlanguere autem verum ¶ Quare in his ſolispropriuꝫ erit ſemper alterum eorum verum ⁊alterum falſum eſſe. quecumqꝫ tamqꝫ affirmatio et negatio oppoſita ſunt.¶ Tunc ibi. Contrariū autē eſt bonoHic philoſophus ponit quaſdaꝫ ꝓprietatescontrarioruꝫ. Et diuiditur in quinqꝫ. ẜm ꝙquinqꝫ ponit proprietates contrarioruꝫ. Secunda ibi Amplius. Tercia ibi. Amplius ſiſocratem. Quarta ibi. Palaꝫ vero. Quintaibi. Neceſſarium eſt auteꝫ. ¶ Quo ad primūdicit. ꝙ de neceſſitate bonū contrariū eſt maloinquātum bonum accipitur in habitu virtutis ⁊ actu. ⁊ malum in habitu ⁊ actu vicij oppoſiti ad virturem. Et iſtud patet ꝑ inductionem ſingulorū. In corpore em̄ qͣꝫuis em̄ nonſint virtutes ⁊ vicia. tamen ſunt ea que virtutibus proporcionantur. ſicut ſobrietati ſenſitiua prudentia. robori corporis. vel ſanitaticorporis fortitudo. rectitudini corporis. etmembrorum ordinationi iuſticia. et ſanitatitemperātia eo ꝙ ſanitas conſiſtit in tempera
mēto cōplexionis. Et iſto modo ſanitati tamqͣꝫ bono opponitur languor. vt malum et inanimatū. iuſticie vt bono opponit̉ iniuſticia.vt malū ⁊ fortitudini in vtroqꝫ ſcꝫ corpore etanima. vt bono opponit̉ debilitas vt malū. debilitas em̄ timor cordis eſt. Sil̓ iter auteꝫ inuenitur in omībus alijs ſi inducantur. ſemꝑigitur bono opponit̉ malū. nunqͣꝫ em̄ bonumopponitur bono Qn̄qꝫ tamē malū oppoſituꝫeſt malo ſicut egeſtati cū ſit malū in ciuilibusquia impedit ciuiles actus. opponit̉ ſuꝑabundantia que impedit actus felicitatis. ⁊ iō etiam eſt malū. Sed in paucis iſtud inuenitur.ſcꝫ ꝙ malū malo eſt cōtrariū. qꝛ nō inueniturniſi in ethicis ⁊ ciuilibus ⁊ iconomicis. vel īhis que ad quilia ⁊ ethica habent analogiaꝫ.ſiue ꝓporcionē. In alijs autē omībus maluꝫbono eſt contrariū.¶ Tunc ibi. Amplius in contrarijsHic ponit ſecūdaꝫ ꝓprietatē contrariorū dicēs. ꝙ nō eſt neceſſariū in ꝯtrarijs ſi alterū ſitin natura reliquū eſſe. ſi em̄ ꝑ hypoteſim ponamus omīa corꝑa ſana. tunc ſtante tali hypoteſi ſanitas erit languor non erit. Similiter ſiponamus ome corpus terminatū eſſe albuꝫ.tunc albedo quideꝫ erit. nigredo autē non eritquia ſi eſſet oporteret eā eſſe in aliquo corpoe̓termīato. ſed talia poſita ſunt oīa alba.¶ Tunc ibi. Amplius ſi ſocratemHic ponit terciā ꝓprietateꝫ contrariorū queeſt declaratiua prioris. ⁊ eſt iſta. ꝙ cōtraria nōpoſſunt eſſe circa idē ſubiectuꝫ numero. quodſic oſtendit dicēs. ſi ideꝫ eſt modus oppōnisin contrarijs qui eſt in incōplexis. tunc cū dicimus ſocrate ſanū eſſe ⁊ ſocratē languere. cūnō ſit poſſibile ꝙ hec inſint eidem ⁊ in eodemtēpore. nō erit poſſibile ꝙ cum alteruꝫ ſit ꝙ ſimul cū hoc ſit ⁊ reliquū. cū em̄ ſit ⁊ verum ſitſocratē ſanuꝫ eſſe. tunc ꝓ eodeꝫ tēpore nō eritpoſſibile ſocratē languere. alias ẜm actum ineſſent contraria.¶ Tunc ibi. Palam vero eſt quiaHic ponit quartā ꝓprietatē dicens ꝙ palameſt ꝙ naturaliter cōtraria habent fieri circa idēſpecie aut genere. languor em̄ ⁊ ſanitas in corpore animalis naturaliter fieri habēt. Circaem̄ ideꝫ numero nata ſunt fieri contraria vtcirca ſubiectū. ſꝫ circa ideꝫ ſpecie hn̄t fieri ꝯͣrīaq̄daꝫ ſicut circa id quod eſt eſſentialiter cōſtituens formas cōtrarias. ſicut albedo ⁊ nigredo circa lucem. ⁊ ſicut graue ⁊ acutum in ſono circa abſonum quod ſcilicet eſt in vtriſqꝫ