¶ Areſtotelis
q̄ ſunt forme vniꝰ. ⁊ ſic ē oppō relatīa. Aut opponūtur ẜm formas ſubiectū ſiue materiā reſpiciētes in qͣ fiūt ẜm potētiā matē̓ie ad vtrūqꝫ ꝑ motū ⁊ mutatōeꝫ. ⁊ ſic eſt oppō ꝯͣrietatꝭ.prīa tn̄ ſufficiētia ē melior eo ꝙ oppō ꝯͣdictoria nedū fit in ꝓpōibus ſꝫ fit etiā in ſimplicibus termīs. vt ſedet nō ſedet. ¶ Ad obiecta īoppoſitū. ad primū eſt dd̓m ꝙ nō oīs diuiſioeſt inter oppoſita ꝓpͥe loquēdo. qꝛ nō diuiſiogenerꝭ in ſpēs in genere ſb̓e. ⁊ ſic ꝯͣria ⁊ relatīadiuidūt oppōeꝫ vt ſpēs ⁊ ꝯͣdictoria ⁊ pͥuatīaetiā cōtinetur ſb̓ oppōnetqꝫ ſub cōi analogovn̄ nos dicimꝰ ꝙ qͣttuor ſpēs oppōis ſunt int̓ſe repugnātes queadmodū ꝑticulariꝰ patebitpoſterius ¶ Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ diuiſio oppōiseſt ī iſtas intētōes vt vnū illoꝝ mēbroꝝ nō ſeqͥtur ad aliud. qꝛ nō ſeqͥtur illa ſunt ꝯͣria gͦ cōtradictoria. ſꝫ ꝯn̄a eſt int̓ illa q̄ ſubſunt vt ſeqͥtur albū ⁊ nigrū igit̉ albū ⁊ nō albū. ⁊ in illanō eſt diuiſio niſi ꝑ accn̄s. Si dicas loquend de intētōibus oīa ſunt relatīe oppoſita. qͥaꝯͣdictoriū d̓r ꝯͣdictorio ꝯͣdictoriū. ⁊ cōtrariūcōtrario ꝯͣriū. ⁊ ſic de alijs. ¶ Solucō. cōtradictoriū eſt relatm̄ ꝑ accn̄s ſicut hō eſt albusꝯͣdictō āt nō eſt relatīa oppō. diuiſio āt fit oppōis in abſtracto vel ī ꝯcreto eēntialiter ſumpto ꝓ nō oī illo qd̓ p̄t denoīare. qꝛ tunc qualenō diuideret̉ ī denomīatiua ſpeꝝ ſuaꝝ cū illapoſſint de eodē p̄dicari. ⁊ de ſe mutuo licꝫ ꝑ acdens. ¶ Ad terciū dd̓m ē ꝙ drā eſt inter relatiua ⁊ relatiue oppoſita. qꝛ relatiua nō ſunt relatiue oppoſita niſi ī ꝯꝑatōe ad ideꝫ. ⁊ ſic nonpn̄t inferri ex ſeip̄is poſitꝭ in ꝯꝑatōe ad diuerſos termīos. lꝫ relatiua abſolute poſſint inferri qͣliter āt valeat rō ph̓i de magno ⁊ ꝑuo ī ꝑte ſuꝑius tactū fuit. Sꝫ forte obiciet aliqͥsꝯ predicta. p. in pͥncipio iſtiꝰ capl̓i vbi ponitdrāꝫ int̓ ꝯͣrīa ⁊ reiatie oppoſita dic̄. ꝙ in relatiue oppoſitꝭ vnū ẜm ſe d̓r ad aliud. ⁊ nō ī cōtrarijs. ⁊ idē dicit aſſignādo drāꝫ inter relatiuā. oppōeꝫ. ⁊ ꝯͣriā. ⁊ duo relatīa in ꝯꝑatōe adidē. vt pr̄ hꝰ ⁊ filiꝰ hꝰ nō dicūt̉ ad innicē. ſꝫ ipſa abſolute ſumpta igit̉ intelligit relatīa oppoſita eſſe relatīa abſolute ¶ Ad qd̓ p̄t dici ꝙ īrelatiue oppoſitꝭ ſunt duo. oppo ⁊ relatio ſuꝑaddita. rōe oppōis oꝫ ſic accipi oppoſita in ꝯparatōe ad idē. qe hͦ eſt generale oībꝰ oppoſitꝭſumi in ꝯꝑatōe ad idē. rōe ꝟo dr̄ne ſuꝑaddite oppōni q̄ eſt relacō oꝫ illa ẜm q̄ eſt oppo referri ad ſeinuicē. Dictū igit̉ areſto. intelligendū eſt de illis formis inter qͣs eſt oppo. qꝛ illereferūtur ad ſeinuice. qꝛ in hͦ differūt forme h̓oppoſite a formis oppoſitꝭ in alijs generibus
oppoſitionis. in omnibus tamen oportet oppoſituꝫ referri ad idē. ⁊ ideo philoſophus quado debuit diſtinguere hanc oppoſitionem abalijs nō poſuit illā cōditōeꝫ in qͣ hec cōuenitcū alijs in rōe oppōis in generali. ſꝫ illaꝫ in qͣhec diſtinguūt̉ ab alijs. ¶ Ad qͣrtuꝫ dd̓m ꝙ īpriuatīe oppoſitis nō tꝫ ꝯn̄a in ſeip̄o. niſi ī cōparatōe ad ꝓximū ſubiectū cꝰ eſt Exemplū bene ſeqͥtur ſi hͦ eſt vidēs gͦ eſt ſentiēs. nō ſeqͥtureodē ordine in pͥuatiue oppoſitꝭ hō eſt cecꝰ igr̄hō eſt inſenſibilis. qꝛ ſi ſic cū vlteriꝰ ſcjͣtur igiur hō eſt nō ſenſibilis ab affirmatīa de p̄dicato pͥriuatīo ad affirmatiuā de p̄dicato infinito ꝑ boetiū ⁊. ꝓ. ij. perihermenias. ⁊ ſeqͥtur vl̓terius ē nō ſenſibilis. igit̉ nō eſt ſenſibilis. ſeq̄ret̉ a prīo ad vltimū ē cecus. igit̉ nō eſt ſenſibilis ibi ē manifeſte fallacia ꝯn̄tis. Dictū igitur ph̓i. ij. topicoꝝ intelligit̉ de ſubiecto ꝓximo hītus inferioris ⁊ ſue ꝑuatōis. vt forte ſiſeq̄tur oculus ē vidēs. gͦ ocul ē ſentiēs. ſi tūcſeqͥtur oculus ē cecus vel hō cecus ẜm oculuꝫigit̉ oculus vel hō ẜm oculū eſt inſenſibilis.Et rō huiꝰ drn̄e eſt. qꝛ pͥuatio eſt negatio hītꝰin ſubiecto apto nato. ad negatōeꝫ ꝟo inferioris abſolute vel in ſubiecto remoto nō ſeqͥturnegatio hitus ſuꝑioris abſolute vl̓ ī ſubiectoremoto. ſꝫ eſt fallaciā ꝯn̄tis a ꝓpōe habēte plures cās veritatꝭ ad vnā tn̄ negatōeꝫ hītus inferioris in ſubiecto ꝓxīo illius hītus ſeqͥt̉ negatio hītus ſuꝑioris ī eodē ſubiecto. qꝛ ī illoſubiecto nō eſt hītus ſuꝑior natꝰ hoī. Ad alid̓exᵐ inductū de ſil̓i ⁊ diſſil̓i dd̓m ꝙ diſſil̓e abſolute ſumptū nō opponit̉ ſil̓i abſolute pͥuatiue. ſꝫ ſi ad idē ⁊ ẜm idē ꝯꝑarēt̉ vt ſil̓is ⁊ diſſimilis ī albedine. ⁊ ſic nō p̄nt dici de eodē. l̓ negāda eſt ꝯn̄a ē illi gͦ diſſil̓is. qꝛ ad ꝯn̄s ſequit̉gͦ nō eſt ſil̓is qd̓ nō ſeqͥtur ad an̄s ¶ Ad probatōeꝫ ꝟo qua d̓r relatiuū reſpectu cuiuſcūqꝫtermini infert ſe ip̄m abſolnte. Dd̓m ꝙ veꝝ ēqͣꝫtuꝫ eſt ex rōe relatōis. ſꝫ p̄t ꝓhiberi rōe negatōis qn̄ in eodē cōiungūtur negatio ⁊ relatioſic āt eſt in relatiuis pͥuatinis. ¶ Ad qͥntū dicendū ꝙ cōtraria in medio ſunt ẜm eſſe imꝑfectū. ⁊ hͦ mō nō eſt incōueniēs ea eſſe in eodē. ſicut calidū ⁊ frigiduꝫ ſunt in aqua tepida. ⁊ ſicnō denominant ſubiectuꝫ ꝑfecte. ¶ Si dicagUtrūqꝫ extremoꝝ eſt forma. gͦ ſimplex ꝑ autoreꝫ ſex principiorum. ſimplex vbi eſt ẜm ſetotum eſt. ergo ſi vtrumqꝫ extremoruꝫ ẜm aliquid ſui eſt in medio gͦ ẜm ſe totū eſt ī medio¶ Ad qd̓ p̄t dici ſine piudicio ꝙ ſicut eſt ꝯpōeſſentialis ex materia ⁊ forma ⁊ qͣꝫtitatīa ex ꝑtibus integͣlibus ⁊ ꝯpō forme ẜm gͣdus ꝑfec