De ſpeciebus et definitōnibus anime
Anima in cōmuni accepta ẜm ꝙ ē originalepͥncipiū oīm ſuaꝝ potētiaꝝ ē huiꝰ libri ſubiectū Cuius ſunt tresſpecies Que ſunt.Anime in generali ꝯſiderate ſunt due definitiones in textu poſiteinſtar definitionū fīgūre Inter qͣs pͥma ē materialis. ſcd̓a formalisAīa in cōi accepta hꝫſub ſe qͥnqꝫ potētiarūgenera Que iō ſic ſtiappellata. qꝛ ſub eisꝯtinent̉ multe potētieſpēales. Genera aūtquinqꝫ ſunt.
Uegetatiua ꝑ quā viuere (qd̓ ē ꝓpriꝰ eſſentialis actꝰ aīe ꝓpter hoc nō ꝯueniens purisnaturalibꝰ) ineſt oībꝰ viuētibꝰ Huiꝰ āt vita ē occulta eo ꝙ oꝑatōes eiꝰ ſunt manifeſtenaturales inquantū ꝑficiuntur ꝑ qualitates elemētales et occulte aīalesSenſitiua q̄ excedit pͥorē in ꝑfectōis gradibꝰ Inexn̄s nō plātis vt pͥor. ſꝫ aīalibꝰ ꝑfectis ⁊ imꝑfectis. Que ꝓpter eleuatōem ſupͣ pͥorē reqͥrit materiā magis organicā ⁊ diſtinctā inqͣꝫtū ẜm formales gradꝰ ꝑfectionū entelechyaꝝ diſponunt̉ alterabiliter potentie materiaꝝ vt in cōmentarijs dictum fuit.Intellectiua q̄ nō eſt ex traduce ſꝫ deforis corꝑi diſpoſito increata. reqͥrēs materiā maxime diſtinctā ꝓpter potentias. quas hꝫ multiplices quaꝝ alique puta ſenſitiue ſunt ꝑꝑticipatōem rōnales. rōni etiā in hoīe multipl̓r ſubſeruientes. eo ꝙ aīma intellectiua incorpore poſita eſt in oꝑatōne intellectuali multipl̓r ancilla. ad phantaſiam ẜm eē ſuuminferius naturaliter conuerſa.Materialis anime definitio q̄ eſt pͥma.Anima eſt actꝰ pͥmus corꝑis organici. phyſici vitā habētis in potētia Quā ph̓s venatur ꝑ ſex diuiſiones. ⁊ ꝓbat ꝑ ſingula mebra. Eſt em̄ actꝰ pͥmꝰ corꝑis phyſici. qͥaſine ea corpꝰ phyſicū nō manet niſi eqͥuoce. eo ꝙ aīa recedēte corpꝰ marceſcit. Qꝭ āt ſitcorꝑis organici ꝓbat ꝑ locū a minori de plātis. q̄ ſunt aīata īꝑfectiſſima in qͥbꝰ tn̄ corpus ſubiectū habet organa tamētſi nō ſint intantū diſtincta.Formalis que eſt ſecunda.Anima ē pͥncipiū pͥmū qͦ viuimꝰ. ſentimus. mouemur ẜm locū ⁊ intelligimꝰ Quā venatur ex viuentiū gradibꝰ. Et ꝯuenit cuilibet aīe ẜm ꝑtes ⁊ analogice. Qd̓ on̄dit̉ inductiue. eo ꝙ aīa vegetatiua ē pͥncipiū pͥmū qͦ viuimus. id eſt viui ſumus. Senſitiua q̄ſentimus. id eſt quo ſenſitiui ſumus. Et intellectiua qua inintellectiui ſumꝰ Ex qͦ pꝫꝙ verba in hac definitōe poſita nō dicunt actus ſcd̓os ſed primosUegetatiuū o d̓ diſtinguit̉ ꝑ ſuū obiectū ſcꝫ Alimentū qd̓ eſt eidē ſubſtātialiter ꝯiunctu. eo ꝙ neceſſe eſt ip̄m ꝑ decoctōnem aſſimilari nutrito. quod fieri nequiret niſi ſibiconiunctum fuerit.Senſitiuū cuius obiectū eſt ſeꝑatū ẜm locū in potētia. īquātum res ip̄e ſingulares ſiueſenſibiles tendunt ꝑ ſuas ſil̓itudines ſiue ſpes in animā ſolumAppetitiuū ꝑ qd̓ tendit aīa in rem. eo ꝙ bonum eſt eius obiectum. cuius eſt boare. ideſt appetitum ad ſe vocare.Motiuū ẜm locū ꝑ qd̓ fit executio decreti ꝑ intellectū vel phātaſiam. qꝛ ip̄a mouet adadeptōem talis boni apparentis vel ſimpliciter.Intellectm̄ ꝑ qd̓ res ītelligibil̓ tēdit ī aīaꝫ. eo ꝙ ſenſus ⁊ ītellectꝰ ſunt due potētie paſſiue ſiue apprehenſiue vt in ſcd̓o et tercio libris diffuſe dictum fuitConulto de his tribus atabus eſt.Nō pn̄t in vno viuēte ſiml̓ vl̓ ſucceſſiue tres eſſe aīe p̄dicte. Quāuis iuxta ſententiā ph̓i in. xvi:de aīalibꝰ nō ſunt viuū et ſenſibile ſimul nec animal et equus.Probatio. qꝛ vnius qd̓ eſt in vna ſpē eſt vna forma. ſi gͦ ſemē haberet pͥmo aīam vegetabilē ſicut ſub̓am. ⁊ poſtea acqͥreret ſenſibilē. mutaret̉ de forma vna ſub̓ali in aliā. ⁊ de cōplexione vegetabilis ad cōplexionē ſenſibilis. ethoc abſurdū eſt. Et ſic in hoīe rōnale eſt ſubiecto idē cū vegetabili et ſenſibili. ſꝫ ꝑ eſſe alteꝝ eſt qꝛ vt in cōmentarijs dictū fuit. vna ſub̓a eſt aīa rōnalis a qua effluunt potētie vegetatiue. ſenſibiles. ⁊ intellectuales. Quaꝝ q̄damaffixe ſunt corꝑi. q̄dā nō. Et ideo q̄ nō ſunt affixe corꝑi nihil ꝟtutis hn̄t qd̓ educat eas de corꝑea materia. Sꝫ potius ille ſunt qͥdam ſil̓itudo lucis intellectus in natura. ꝓpter qd̓ ab extrinſeco ſimpl̓r in ꝯceptū introducit̉ aīa rōnalis. Et ſic ptꝫ ꝙ he ꝓpōnes. Principiū vite eſt in ſemine. et pͥncipiū ſenſus. ſunt dupl̓r exponēde. Unoº vt pͥncipiūvite vocet̉ entelechyā corꝑis organici ẜm potentiā vite. et ſic pͥncipiū vite nō eſt in ſemine. neqꝫ etiā pͥncipium ſenſus. qꝛ ſi hoc mō pͥncipiū vite eſſet in ſemine plante vel aīalis. tunc ſemen eſſet planta. qn̄ eſt ſemen plante. ⁊ eēt animal qn̄ eſt ſemen aīalis. Si aūt pͥncipiū vite vocet̉ qd̓ eſt ad vite organa oꝑans. ſic pͥncipiū vite ē in ſemine. eo mōquo ars eſt in inſtrumētis artis Et hͨ mō etiā aīa eſt in ſemine ſicut ars. ⁊ nō ſicut entelechya corꝑis organici Arsem̄ eſt factiuū pͥncipiū ẜm rōnem oꝑans. Uerius tn̄ d̓r ꝙ illud qd̓ eſt in ſemine eſt aliqͥd aīe et nō aīa. eſt em̄ actusſeu oꝑatio aīe. Et ita in ſpū et calore ſeminis ſunt virtutes celeſtes valde mirabiles. In ſpū qͥdē ſunt ſicut in ſubiecto qd̓ informant. In calore aūt ſicut in inſtrumēto ꝑ qd̓ ſuos actus explicant in materia ꝯcepti. Un̄ ꝟtus caloris ignei eſt ꝯgregare ſubtile ſibi homogeneū. et ſegregare groſſum terreſtre. Quo facto terminat̉ humidū ſubtileattractū ad modū et formā mixti. ⁊ reſultat ex humido ſpūs pulſans in ip̄o ſicut motor in mobili. Et he tūc ꝟtutes celeſtes q̄ ſunt in ip̄o quantū poſſibile eſt eleuant et aſſimilant equalitati celi. remouentes cōplexionē ip̄ius abexcellentia ꝯtrarioꝝ agentiū et paſſiuoꝝ. fundantes ip̄m quantū poſſibile eſt in medio celo ſil̓i. ⁊ tunc illud eſt propinquum vt ſuſcipiat vitā et vite oꝑa. Que qꝛ ſine aīe ꝟtute ⁊ mēbroꝝ ꝟtutibꝰ fieri nō pn̄t. Ideo aīe virtꝰ et mēbroꝝ tunc informant ſpūm et calorē vt forment figuras organoꝝ ꝑ q̄ exercent̉ aīe et vite oꝑa. qͥbꝰ in figura ꝑfectisꝟtute intellectus pͥmi cauſat̉ in eo aīa q̄ oꝑatur oꝑa vite. et hec terminat ad multiplicitatē viriū organicaꝝ ꝑ intels iij