TerciusLiber

bilia ſed minus eo ꝙ a ſimplicibꝰ intelligibilibꝰ auertit̉ad phantaſmata. Etiā corpꝰ tale nō melius eſt ꝓpterſenſus ſꝫ potiꝰ nihil erit ꝓpter corruptōem q̄ eſt ex ſenſuqꝛ neceſſariū eſt ꝙ oē hn̄s ſenſus ſit diuerſe cōpoſitōnisvalde et multas habeat ꝑtes molles ⁊ teneras. qͦꝝ facilis eſt corruptio. Et iō ſentientia general̓r breuioris vite ſunt qͣꝫ multe ex plantis. Uiuū igit̉ nō factū ꝑ generatōem phyſicā nō eēt meliꝰ ſꝫ peiꝰ ex ſenſu. igit̉ fruſtradaret̉ ei ſenſus a natura. Sꝫ corꝑa facta ꝑ generatōemſiue generabilia et nō mouētia ẜm locū nō hn̄t intellectum ſine ſenſu ſꝫ cū ſenſu. qꝛ ſi aīa talis corꝑis vnireturcorꝑi ſine ſenſu tūc talis vnio eſſet vel ꝓpt̓ bonū aīe vl̓ bonum corꝑis. ſꝫ neutꝝ illoꝝ p̄t dici. Nō pͥmo ꝓpter bonum aīe. qꝛ anima in tali corꝑe exn̄s nō intelligeret. qͥanō p̄t cognitōem ſuā reciꝑe a ſenſibꝰ ſicut facit ip̄a quādo hꝫ ſenſus ꝑ quos tāqͣꝫ ꝑ portas intelligibile venit adintellectū. Nō etiā ꝓpter bonū corꝑis. qꝛ corpꝰ nō melius ꝯſeruat̉ in eſſe ſine ſenſu qͣꝫ cū ſenſu īmo multo magis ꝑ ſenſum eo ꝙ ſicut dictum eſt ꝑ ſenſum diſcernit inter nutrimentū ꝯueniens et diſcōueniensAt vero ſi ſenſum hꝫ neceſſe ē corpus eſſe autſimplex aūt mixtū. īpoſſibile aūt eſt eſſe ſimplex.tactū em̄ nō haberet: eſt aūt neceſſe hunc habere. Hoc aūt ex his manifeſtū. qm̄ em̄ aīal corpꝰaīatū eſt: corpus āt oē tangibile. tāgibile aūt qͦdſenſibile tactu. neceſſe eſt ⁊ aīal corpꝰ tactiuū eēſi dꝫ ſaluari aīal. Alij em̄ ſenſus ꝑ altera ſentiuntvt oīfactꝰ. viſus. auditꝰ Tactꝰ āt niſi habeat ſenſum nō poterit hoc qͥdē fugere. illa ꝟo accipere.Si ꝟo hoc. impoſſibile erit ſaluari aīalHic ph̓us on̄t qͣlem ſenſum neceſſe ē oē aīal haberedicens ꝙ ſi neceſſe ē oē aīal habere ſenſum tūc oportet ꝙſenſus ſit in corꝑe ſimplici vl̓ in corꝑe cōpoſito ſiue mixto. Sꝫ corpꝰ ſimplex nō p̄t eē ſenſibile ſiue ſenſitiuū. qꝛſimplex ē īpoſſibile hr̄e tactū ſꝫ tactū neceſſariū ē oē aīalhabere. Et hoc lꝫ ſuꝑius ſit on̄ſum tn̄ nūc ꝓbat̉ ſic. qͥacorpꝰ aīalis ē aīatū. Oē āt corpꝰ generabile et corruptibile de qͦ ē hic ſermo eſt poſſibile tangi tactu phyſico. itaꝙ īmutat et īmutat̉ ꝑ tactū. Oē āt poſſibile tāgi tactuphyſico ſentit̉ ꝑ ſenſus tactiuos. gͦ neceſſariū ē cū tacͣtſit ꝑ mediū intraneū ꝙ aīalis corpꝰ ſit tale ꝙ poſſit tāgere et ſentire tactꝰ drās. Nō āt ſentiet qͣlitates tāgibilesniſi ꝑ hoc ꝙ medietas eſt mixta ex eis. gͦ oportꝫ corpuseē cōmixtū et nō ſimplex. Niſi em̄ ſentiret tangibilia nōpoſſet ſaluari aīal. qꝛ nō ſentiret ea q̄ eſſential̓r ip̄m cōponunt et ſaluāt. et corrūpunt. Sic āt nō eſt in alijs ſenſibꝰqꝛ illi ꝑ extrinſeca media ſentiunt. et ſenſibilia eoꝝ neqꝫeſſential̓r cōponunt neqꝫ ſaluant corpꝰ. ſicut ptꝫ de viſuauditu et olfactu. Tactus vero ſenſibilia. corpꝰ aīatuꝫcōponunt. gͦ niſi habeat ſenſum tactus nō p̄t qͥdā corrūpentia eſſential̓r fugere. et q̄dā ſaluantia eodē mō accipere. Si aūt hoc ſic eſt. tunc īpoſſibile eſt aīal vſqꝫ ad finem nature ſine tactu deuenire. ⁊ ꝓpter hoc neceſſariuꝫeſt om̄e animal ad minus tactum habere.Propter quod et guſtus eſt ſicut tactus qͥdāalimentū aūt corpꝰ tangi poſſibile. Sonꝰ aūtet color. et odor. nō alunt neqꝫ faciunt augmen-

tum neqꝫ decrementū: quare ⁊ guſtū neceſſe eſtet tactū quendaꝫ eſſe. qꝛ tangibilis ⁊ vegetatiuiſenſus eſt. Hi qͥdē igit̉ neceſſarij ſunt aīali. quo ⁊manifeſtū ꝙ nō poſſibileſine tactu aīal eſſe.Hic ph̓s corrollarie elicit ex p̄dictis ꝙ p̄ter tactū neceſſariū eſt etiā oē aīal habere guſtū. Qd̓ ſic on̄t. qꝛ guſtus ē qͥdā tactus. gͦ ſi iuxta p̄dicta neceſſe eſt aīal habere tactu. neceſſariū eſt ip̄m habere guſtū. Etiā guſtuseſt ſenſus alimenti ſꝫ ſine alimento aīal nō p̄t ꝯſiſtere. gͦetiā nec ſine guſtu. Alij aūt ſenſus nō faciunt ad alimentum. qꝛ ſonus. color et odor. nō alunt. cū ſint intentiōesſine materia. et iō neqꝫ ſenſibꝰ ꝯiungunt̉ ꝑ ſub̓as ſuas.neqꝫ ex eis augmentū vel decrementū fit Cū aūt guſtꝰiuxta dicta ſenſus alimenti ſit. neceſſe ē guſtabile nō perſimplicē ſpēm ſaporis eſſe alimentū Sꝫ oportet guſtuꝫeſſe quendā tactū. ita ꝙ alimentū ꝑ ſub̓am recipiat ⁊ iōoportet ꝙ guſtꝰ ſit ſenſus eiꝰ qd̓ poſſibile ē tangi ꝓpterqualitates tactus qͣs hꝫ. et ſic vegetans ꝑ nutrimentuꝫqd̓ ex ſua ſub̓a preſtat. Om̄e em̄ qd̓ nutrit̉. ex eiſdē nutrit̉ ex qͥbꝰ eſt ſiue generat̉. cū igit̉ generatōeꝫ habeat extangibilibꝰ oportet ꝙ ex eiſdē nutriat̉. guſtꝰ em̄ ſenſuseſt nutrimēti. gͦ erit etiā tāgibiliū. et ſic guſtꝰ erit aliqͥstactus. Hi duo igit̉ ſenſus neceſſarij ſunt oī aīali. gͦ manifeſtū eſt ꝙ impoſſibile eſt aīal eſſe ſine tactuAlij aūt ꝓpter bonū et generi aīaliū iā nō cuicunqꝫ. ſꝫ qͥbuſdā vt ꝓceſſiuo neceſſe ineſſe. Sem̄ debet ſaluari nō ſolū oportꝫ tactū ſentire. ſedet delonge. hoc aūt erit ſi per medium ſenſitiuum fuerit. eo ꝙ illud qͥdem a ſenſibili patiat̉. etmoueat̉. ip̄m aūt ab illo Sicut em̄ mouens ẜmlocū vſqꝫ alicubi ꝑmutare facit. et depellens alterum facit. et vt pellat. et eſt ꝑ mediū motus. etpͥmū qͥdē mouens depellit. et nō depellit̉. Ultimum aūt ſolū mouens depellit̉ nō depellit. mediū aūt vtraqꝫ. multa aūt media Sic in alteratione p̄ter ꝙ vnū manens in eodeꝫ loco alterat.vt ſi incerā tinxerit aliqͥs vſqꝫ ad id mota eſt. vſqꝫquo tinxit. lapis aūt nihil. ſꝫ aqua vſqꝫ quo ꝓcul. aer āt ad plurimū mouet̉ ⁊ facit et patit̉. Simaneat et vnus ſit. vn̄ et de reꝑcuſſione eſt melius qͣꝫ viſum egredientē reꝑcuti. aerē āt pati afrigore ⁊ calore. vſqꝫ quo qͥdē ſit vnus. In leui aūtē vnus ꝓpter qͦd iteꝝ hic viſum mouebit Sicutvtiqꝫ. ſi in cera ſigillū ingrederet̉ vſqꝫ ad finem.Hic ph̓s exqͦ dixit duos ſenſus neceſſarios oī aīali.tactū ſcꝫ et guſtū. inqͣꝫtū ē qͥdā tactꝰ inqͥrit in qͥbꝰ aīalibꝰalij ſenſus reꝑiunt̉ dicēs ꝙ alij ſenſus nō ſunt neceſſarijoībꝰ aīalibꝰ. ſꝫ tm̄ cuidā generi aīaliū. puta illis aīalibꝰ qͥbus ꝯuenit qͣrere alimētū in diſtātia ſicut ſunt aīalia mobilia motu ꝓgreſſiuo. qꝛ neceſſe eſt talia habere ſenſus.qͥbꝰ cognoſcat̉ aliqd̓ diſtās. ſed tactu nō cognoſcit̉ aliqd̓diſtās. ſꝫ alijs tribꝰ ſenſibꝰ qͥ ſentiunt ꝑ mediū extrinſecū et hoc fit eo mō ꝙ ip̄m mediū ſuſcipit formā ſenſibilem ꝑ hoc ꝙ a ſenſibili patit̉ vel mouet̉. ſenſus āt accipitin eo ꝙ patit̉ a medio. Ruiꝰ exēplū eſt in eo qd̓ mouet