De animaAreſtotelis.
derūt gemellos in germania natos quoꝝ vnus dū deferretur luxta oſtia. omīa oſtia ꝟſus ſuum ſiniſtrum aꝑiebāturqͥntūcunqꝫ ſerata fuerāt. ⁊ hāc ꝟtutē quā ille habuit in ſiniſtro. habuit frat̓ eiuſdē in dextro latere. ⁊ in breui tꝑis ſpacio ābo defungebāt̉. Hoc āt fiebat imꝑio taliū aīaꝝ. gͦ nōoꝑtet aīam aīalis mouētē ꝯiunctā eē ſuo mobili. Sol̓oAlb̓. Auicenna Algazel ⁊ alij certi ph̓i dicūt ꝙ ab intellectu ſeꝑataꝝ ſub̓aꝝ multa fiūt in inferioribꝰ ꝑ ſolū imꝑiuꝫ. ⁊nō ꝑ motū celi. ⁊ talia ſunt mōſtra. ⁊ vocant̉ ꝓdigia ⁊ mirabilia q̄ ꝑ nullū ꝯtactū fiūt niſi ſolius imperij volūtatis earū. cuiꝰ tn̄ nō ꝓprie eſt ꝯtactꝰ Et huiꝰ rōeꝫ dicūt. qꝛ cuicūqꝫ obedit corpꝰ ſuꝑius illi etiā obedit qͥcqͥd eſt illi corꝑi ſubiectū. ſꝫ his ſubſtātijs obediūt corꝑa celeſtia. q̄ regūt ⁊ mouēt oīa corꝑa generabiliū ⁊ corruptibiliū. obediet gͦ eis illamateria iſtoꝝ inferioꝝ ſine alijs mouētibꝰ Et eodē mō dicunt eē in aīabꝰ ⁊ corꝑibꝰ noſtris. vbi videmꝰ exꝑimento ꝑſolā imaginatōeꝫ vl̓ intellectū corꝑa moueri ad for̄as cōceptas induēdas ⁊ inducēdas vt poſtea dicet̉. Addentes etaliud qd̓ valde mirabile videt̉ in ph̓ia ꝙ tales aīe pn̄t in tātū eē ſeꝑate ⁊ exaltate ſuꝑ corpus ꝙ ꝑ ſolū intellectū ⁊ imaginatōem mouebūt etiā corꝑa ſibi nō ꝯiūcta in formas cōceptas. ſicut fit in faſcinatōe ⁊ p̄ſtigijs magoꝝ vt an̄ oppoſitū aſſumptū eſt. Poteſtqͣꝫ tm̄ eē eleuata ⁊ ſeꝑata ꝙ ꝯceptu mētis ⁊ imaginatōis nō ſolū mouebit corꝑa alioꝝ hoīꝫſꝫ etiā elemēta vt eleuet nubes ⁊ ꝓducat pluuias ⁊ ignesfaciet coruſcare ꝑ ſolū imꝑiū. ꝑ obedientiā quā materia generabiliū hꝫ ad hmōi aīam. Et hāc dicūt eē ptātē ꝓphetarum qͥ ſigna ⁊ portēta on̄dūt Certiſſimū em̄ eſt vt inqͥuntquoſdā ſic naſci vt mira faciāt. ⁊ qͦſdā ſic ꝙ hmōi nequaqͣꝫfacere pn̄t. Hoꝝ aūt oīm oꝑtet eſſe cām aliquā. ⁊ cuꝫ om̄eopus aīati cauſet̉ ab aīa oꝑtet vt dicūt cām hoꝝ opeꝝ eē inaīa mouēte ꝑ intellectū ⁊ imꝑiū. Sꝫ hec dcā aliena ſunt eta veritate phie ⁊ fidei catholice. Quia ſi p̄dicta eēt ex ſolo aīe imꝑio vel intelligētie ẜm ꝙ ꝑipatetici loquunt̉ de eisſine motu orbis tūc nō pn̄t ꝓnoſticari a perito aſtronomotaliū natiuitates. Sꝫ pn̄t p̄dicta ex ſitu ſtellaꝝ ⁊ motu orbis ꝓnoſticari. gͦ nō ſunt a nudo imꝑio ip̄ius intelligentie.ꝓpter hoc falſa ſunt oīa inducta ſupͣ. eo ſolo dēpto ꝙ intellectus ⁊ imaginatio mouēt corꝑa ſibi ꝯiuncta ⁊ vnita ꝑ formas intellectꝰ ⁊ imaginatōis. Ad obiecta in oppoſitū ēſil̓ dd̓m. ꝙ ex ꝟtute ꝯſtellatōis innaſcit̉ ꝟtus oībꝰ his quemotu celi ꝓducunt̉. qn̄ gͦ illa ꝯſtellatio ꝓdigioſa eſt ſil̓eꝫ ꝟtutē inducit in natū Q āt p̄dicta fiāt qn̄qꝫ ad imꝑiū taliūnatoꝝ nō ē ex cā alia niſi qꝛ tūc conatꝰ ē ad faciēdū ⁊ ꝟtusꝯiūcti efficit̉ inſtrumētū aīe vt ꝑficiat. Nec tn̄ fit hͦ ſine cōtactu. qꝛ ꝟtus illa q̄ mutat materia ad formā p̄ſtigij vel faſcinatōis ꝑ mediū venit ad hͦ vt tāgat id qd̓ mutat. ſic̄ venit virtꝰ magnetis ad ferꝝ qd̓ attrahit Forme em̄ celeſtesfortiſſime ſunt et efficaces ad mouēdū Uidemꝰ em̄ ꝙ oīaalia mouētia inferiora efficiunt̉ eiſdē formis organice et inſtrumētalit̓ ſubẜuiētia. ⁊ iō cū ꝯfortent̉ a ſtellis tūc mouebūt corꝑa qͣſi violēte. nō valēte repugnare aīa q̄ eſt in ipſisaliqn̄. ſꝫ tn̄ voluntatē violētare nequnt Aut dd̓m eſt ꝙ p̄dicta q̄ nob̓ ſunt inſueta ⁊ ꝑ hoc mirabilia. ⁊ ſingularit̓ cōruſcatōes tēpeſtates pluuie ⁊ faſcinatōes fere ſꝑ fiūt ꝑ demonicolas .i. oꝑe demonū qͥ illiciunt̉ vt inqͥt Augꝭ. ꝑ creaturas qͣs nō ip̄i ſꝫ deus ꝯdidit. delectatōibꝰ ꝓ ſua diuerſitate diuerſis. non vt aīalia cibis ſed vt ſpūs ſignis q̄ cuiuſqꝫdelectatōi ꝯgruunt ꝑ varia genera lapidū. herbaꝝ. lignoꝝaīaliū. carminū. rituū Quēadmodū nobilis poeta Uirgilius. iiij. eneidos de qͣdā femīa q̄ tali arte pollebat inqͥt dicens. Hec ſe carmībꝰ ꝓmittu ſoluere mētes Quas velit
aſt alijs duras immittere curas Siſtere aquam fluuijs.; etvertere ſidera retro Nocturnosqꝫ ciet manes. mugire videbis Sub pedibꝰ terrā. ⁊ deſcēdere montibꝰ ornos Tal̓em̄ mulier demonicola ꝓmittebat ſe ſoluere mētes Id eſtliberare curis ⁊ ſolicitudīe qͣs velit .i. ꝓ libito ſuo. Aſt alijsduras īmittere curas. Siſtere aquā fluuijs .ſ. ꝓmittit cōtra naturalē decurſū. ⁊ ꝟtere ſidera retro .ſ. ꝓmittit ſupplequātū ad apꝑentiā Nocturnos qͣꝫ ciet .i. vocabit. manes .i.deos mortuoꝝ. qͦs nocturnos appellat. qͥa nocte apparereſolēt. In qͦꝝ aſcēſu de inferno mugire videb̓ terrā ſub pedibus .i. ſonare ad modū mugitꝰ. ⁊ videb̓ mōtibꝰ .i. de mōtibus cadere ornos .i. arbores qͣſdā ſic vocatas. Hec em̄ oīaoꝑa ſtꝭ demonū qͥ vtiqꝫ iſta agere pn̄t. ſicut ⁊ boni angelieo ꝙ ſpūs exordine ſue nature ptātē hn̄t ſuꝑ corꝑalia q̄ mouere pn̄t Et ſic pꝫ ꝙ intelligētie q̄ ẜm veritatē ſtꝭ āgeli pn̄thec agere ex natura ſua. ſꝫ aīa nr̄a corꝑi ſuo formalit̓ ꝯiuncta nō p̄t ex natura ſua mouere niſi ſuū corpus. Faſcinatioaūt qͣ vnꝰ hō aliū faſcinat fit cōiter mīſterio demonū. Eāt faſcinatio cū oculoꝝ aut ꝟboꝝ aut alicuiꝰ alteriꝰ rei maleficio. hoīes ita ligant̉ vt liberi nō ſint nec mētis cōpotesſepeqͣꝫ ad extrema maciē deueniant. Un̄ Uirgilius inqͥt.Neſcio qͥs teneros oculus mihi faſcinat agnos Solinusad idē inqͥt. Quedā in terra aphrica hoīm familie ſunt voce atqꝫ lingua effaſcinātes q̄ ſi impēſius forte laudauerintpulcras arbores. ſegetes letiores. īfantes ameniores. egregios equos pecudes paſtu atqꝫ cultū optimas. emoriāturrepēte. Femīas qͦqꝫ qͥ vbiqꝫ duplices pupillas habeāt viſu effaſcinare Cicero teſtis eſt Quo ꝯtra hoīes reꝑiunt̉ qͥpacto inito cū ſpiritibꝰ noſcūt hoīes excantare ſiue effaſcinare .i. maleficiū tollere qd̓ al̓s arte hūana diuina ꝑmiſſiōetolli nō p̄t. Eſt āt effaſcinare qn̄qꝫ maleficiū tollere ſicꝭ excantare. Sed in auctoritate Solini accipit̉ ꝓ faſcinare.Aueſtio quarta Utruꝫmotus ꝓgreſſiuus ſolū cōuenit ꝑfectis aīalibꝰEt videt̉ pͥmo ꝯtra ſuppoſitū ꝙ nulla ſint aīalia imꝑfecta. ꝓbatur. quia aīal ẜm ſuā definitōem eſt ſub̓a aīata ſenſibilis. ſed illa definitio cōuenit om̄i animali. gͦ om̄e aīmalēꝑfectum Secūdo. ſi eſſent aliqua animalia imꝑfecta illa eēt affixa petris vt ꝯche ⁊ oſtrea. ſed talia aīalia mouēt̉ad pn̄tiā delectabilis vel triſtabilis. gͦ non ſolū ꝯuenit motus ꝓgreſſiuus ꝑfectis aīalibus. Pro veritate eſt ſentētia ph̓i in textu. Et ponitur iſte diſcurſusMaior Penitꝰ īmergit̉ materie forma pure naturalis a qͣ paꝝ eleuant̉ forme plāte ⁊ imꝑfecti aīalis Minor In qͦ ſil̓ ꝯfundunt̉ ſenſusꝑticularis. cōis. phātaſia. ⁊ appetitꝰ Cōcl̓oIgit̉ imꝑfectuꝫ aīal tm̄ mouet̉ motu diaſtoleset ſyſtoles: Plante vero ſicut res naturales a ſepenitꝰ ſunt īmobiles ꝓgreſſiue qͥ motus nō p̄tniſi ꝑfectis animalibus cōuenireMaior on̄ſa fuit ſcd̓o huiꝰ vbi in qͣdam q̄ſtōe dictumfuit qūo aīa excedit naturā ⁊ de dignitate aīaꝝ inter ſe.Minor ꝓbat̉. qꝛ dicunt̉ aīalia imꝑfecta vt d̓t Alb̓. nō ẜmſuas ſpes. eo ꝙ aliqͥd deſit eis de neceſſarijs ad ſpēm ſꝫ ſtꝭimꝑfecta in genere aīaliū inqͣntū qͥbuſdā ſenſibꝰ carent qͦshabēt ea aīalia q̄ ꝑfecta ſunt. Hec aūt ſunt que nō hn̄t niſivnicū ſenſum qͥ eſt tactus ⁊ guſtū nō qͥdē ẜm ꝙ iudiciū ſa