LiberTercius
onē poplitis q̄ a dextra fit retrorſuꝫ. ne cruris locatio diſlocet̉ ⁊ iō an̄ ponit̉. qꝛ vbicūqꝫ alibi poneret̉ impediret debitācruris inflexionē. Et iſta eſt diſpō cruris a femore vſqꝫ adtalū. Ex qͦ ptꝫ qūo vnū mēbꝝ ſiue organū in aīali vertit̉ inꝯcauo alterius Et ſic etiā dd̓m eſt de brachio Dicit̉ enimbrachiū mēbꝝ incipiens a iunctura humeri ſcapulaꝝ. vſqꝫad vngues digitoꝝ Diuidit̉ aūt brachiū in qͣttuor mēbraquoꝝ fortiꝰ ⁊ ſuꝑius in qͦ robur ꝯſiſtit vocat̉ adiutoriū ⁊ ꝑſpatulā q̄ eſt os. ligat̉ tale adiutoriū cū corꝑe Uocat̉ āt talemēbꝝ adiutoriū. eo ꝙ in ꝟtute ſua ꝯſiſtit totū adiutoriumoꝑationū. Scd̓m āt qd̓ incipit a cubito vocat̉ brachium.Terciū āt eſt initiū ſtricte manꝰ Quartū vocat̉ manꝰ cuꝫſuis ꝑtibꝰ q̄ ſtꝭ pecten ſiue vola manꝰ ⁊ digiti. Adiutoriuꝫaūt in ſuꝑiori ꝑte hꝫ nodum bone qͣntitatis ac ſi ſit tornatiſqͥ a qͥbuſdā vocat̉ buccella. ꝓprie āt vocat̉ vertebrū. eo ꝙ ineo ꝟtit̉ in nexu iuncture ſue Inferius hꝫ ſil̓em nodū. Brachiū aūt ex duobꝰ ꝯponit̉ oſſibꝰ ſibi ꝑ lōgitudinē ꝯiūctis. etvocata ſtꝭ aſſeyd. vt. Alb̓. notat in ꝯmētario. a latinis autēdicunt̉ arudīes ſiue focilia. ⁊ illa q̄ eſt ſuꝑior ē mīor. qꝛ nihilportat. ⁊ iō fortitudīe nō indiget Alia aūt ē inferior. et ē viaeiꝰ focile brachij. ⁊ ſtꝭ rotūde ⁊ aliqͣntulū ꝯcaue. ſicut adiutoriū Suꝑior āt in extremitate q̄ ꝯiūgit̉ adiutorio ingroſſat̉. ⁊ eſt plana ꝯnexa ei fortibꝰ ligamētis. ſꝫ nō iniūgit̉ alterain alterā ꝑ ꝟtebꝝ ⁊ buccellā. eo ꝙ ꝑ ip̄aꝫ fit motꝰ ꝯtorq̄ns⁊ reſupinas brachiū qd̓ fieri nō poſſꝫ ſi altera in alterā ītraret. qꝛ tūc ꝑ talē motū diſlocaret̉. Inferior āt in ꝑte q̄ tāgitbrachij cubitū hꝫ nodulū ꝑ quē recipit̉ in foſſa q̄ eſt in īferiori ꝑte adiutorij. ⁊ eo fortit̉ colligat̉ eo ꝙ ꝑ illā fit motꝰ brachij ad domeſticū qn̄ amplexat̉ ⁊ ſtringit̉. ⁊ ad ſilueſtre qn̄reijcit aliqͥd ⁊ repellit. ⁊ qꝛ hij morꝰ fortes ſtꝭ. iō indiget ineis forti ligatōe. Poſtea āt eſt raſceta q̄ vocat̉ initiū manꝰq̄ ꝯponit̉ ex octo oſſibꝰ duriſſimis. ⁊ medulla carētibꝰ Dura em̄ eē oꝑtuit vt fortia ſint ad tenendū. ⁊ vt nō cito frangāt̉ a multis impulſibꝰ ⁊ leſionibꝰ q̄ incidūt in eā. Deinde ēpecten manꝰ ⁊ vocat̉ latitudo manꝰ in quo ſunt digiti.Iſtis igit̉ ſic notatis dd̓m eſt ꝙ motꝰ aīmaliū eſt organicecircularis. qꝛ vt tactū ē pes mouet̉ in pyxide cruris. hn̄s cōuexuꝫ ꝟtebri ſui in ea. ⁊ crus mouet̉ in pyxide coxe ingenuimpingēs ꝯuexū ſui ꝟtebri. ⁊ coxa hꝫ vertebꝝ in pyxide femoris. ſꝫ tal̓ figura mobiliū nō admittit motū niſi illū qͥ vl̓ē circularꝭ aut imitat̉ circulū. Maxīe cū muſculꝰ ille in qͦ ēſita ꝟtus mouēs ꝯpoſitꝰ ſit ex neruis motiuis qͥ extendūt̉ex ip̄o ad mēbꝝ qd̓ mouet̉. ⁊ ꝓcedit ab ip̄o in acumē muſculi retro chorda. q̄ ex neruis ꝯcurrētibꝰ ꝯficit̉ ꝑ quā menbrū ad ſuū ſitū retrahat̉ Expellit em̄ ꝟtus muſculi mēbrūꝑ neruos extēſos ad ip̄m. ⁊ retrahit ꝑ chordā q̄ ꝓcedēs a fine muſculi allegat̉ mēbro. talis aut expulſus ⁊ retractꝰ adminꝰ faciūt ſemicirculū Cōſtat em̄ ſi pes circini mobil̓ inmobili alicui in vna ꝑte ſui q̄ eſt altera ꝑs vocata alliget̉. ⁊inferior ꝑs extēdat̉ ⁊ retrahat̉. circulū vel aliā circuli portionē deſcriberet. Sic autē eſt ꝑ oīa de cruribꝰ ⁊ alijs mobilibꝰmēbris aīaliū ꝙ in vna ꝑte extrudūt. ⁊ in alia ꝑte īmobilibus manēt alligata. Et ſic organū motus imitat̉ celeſtemmotū. Qd̓ amplius ſic oſtendit̉. qꝛ motor aīmaliū in rectocorꝑe imitat̉ circulū. gͦ organa motus debēt aliqͦ mō haberefacturā circini. ſed cū circinus mouet̉ ẜm formā ⁊ facturaꝫcircini q̄ dat ei eſſe ⁊ ſpēm tūc pes motus in ſup̄ma ꝑte alligatus eſt cuidā centro īmobili circa qd̓ circūmotus circinꝰdeſcribit circulū Et ſi ſequeret̉ circinus motū ſue materieque eſt ferꝝ vel lignū non deſcriberet circulū. Ita ꝑ om̄ia eſtin organis ꝓceſſiui motus qm̄ menbrū motuꝫ eſt ſicut pecircini mobilis cuius centrū circa qd̓ mouet̉ eſt ſicut pyxis
in qͣ eſt ſuū vertebrū. cū gͦ extrudit̉ ⁊ retrahit̉ circa centrumillud non eſt dubium qͥn imitetur circulum.Quartum dubtumQuare in motu ꝓceſſiuo aīaliū accidūt labor ⁊ laſſitudo Sol̓o Alb̓ti. qꝛ duo motores ꝯtrarij ſunt in mēbroet vterqꝫ impedit aliū. Motor em̄ forme mēbri vult ire ꝑcirculū. ⁊ motor materie mēbri vult mouere linealiter deorſum. ⁊ iō incidit pena ⁊ laſſitudo. in eo qd̓ hꝫ ſenſus ꝑceptiuos iſtius ꝯtrarietatis. Et hic motor eſt aīa q̄ mouet mēbrū ẜm ſua formā ꝯtra motorem qͥ mouet ip̄m ẜm ſuā materiam. ⁊ in tali motu. vt ſupra tactuꝫ fuit neceſſe eſt intercidere duas quietesAuintum dubium.Quare natura miſcuit motū aīalis ex om̄i ſpē motꝰ violenti Sol̓o Alb̓. ne eſſet nimiꝰ labor in altero. vt ſi vnꝰgeneraret difficultatē. alter faceret releuamen Sicut em̄ invij. phyſicoꝝ d̓r Quattuor ſunt ſingulariter motꝰ violētiad qͦs alij reducunt̉ .ſ. pulſio. tractio. vectio. ⁊ vertigo. quorū tres ſunt ſimplices. ⁊ qͣrtus ex duobꝰ ꝯpoſitus. Ex pulſu em̄ ⁊ tractu cōponit̉ vertigo. eo ꝙ pͥmus arcus expellit̉.et ſcd̓s retrahit̉ ad mouentē. Manifeſtū em̄ eſt ꝙ dextruꝫinchoās ambulationē expellit pͥmo mēbꝝ ambulatōnis. ⁊poſt expulſionē retrahit ad virtutē muſculi mouentis Exhis aūt ꝓpter figuras mēbroꝝ q̄ ſunt ꝯcauū pyxidis ⁊ cōuexū ꝟtebri cōponit̉ ꝟtigo. ⁊ in taliter motis mēbris vehit̉ip̄m aīal ad deſideratū qd̓ q̄rit ꝑ motū ꝟtiginis. gͦ vehit̉corpus Sed tribꝰ alijs motibꝰ mouet̉ organū motꝰ Nectn̄ iō d̓r iſte motus ſimpl̓r violētus. qꝛ motus aīaliū ſoluꝫaſſil̓ant̉ motibꝰ violētis cū tn̄ ſint naturales Nō qͥdē materie mobiliū. ſed ip̄is aīatis ẜm ꝙ ſunt aīata. Et ſi velimꝰdicere ſimpl̓r eſſe eoꝝ. dicemus ꝙ ſunt motus appetitꝰ velvolūtatis. qꝛ volūtas ⁊ appetitꝰ ſunt pͥmo mouētia. in hismotibꝰ. qͥbus etiam om̄ia alia mouētia ſubſeruiuntSextum dubiumQuare oīa q̄ vident̉ habere ſil̓itudinē cū motibꝰ violētisin motibꝰ aīaliū ſubſeruiūt illis motoribꝰ q̄ mouēt vt celeſtes motores. Sol̓o. qꝛ aliter cōtingeret error in motibꝰaīaliū. ⁊ iō pulſus nō fit niſi ẜm p̄ceptū decernētis motū. etꝯꝑat̉ ad illud tractꝰ tracti ⁊ ꝟtigo totiꝰ mēbri ⁊ vectio corꝑis aīati. Qd̓ āt nō in toto reuoluit̉ in eodeꝫ loco ⁊ centromanēs ſicut celū reuoluit̉. ſed cū gyratione ip̄m aīatū mouet̉ recte ⁊ linealit̓. ſicut totꝰ currꝰ linealit̓ mouet̉. licet rotamoueat̉ circa axē Hinc ē. qꝛ imꝑfectū ncc̄e ē deficere a ꝑfecto. imꝑfectū āt ē cuiꝰ ꝑficiētia ⁊ ꝯferētia ſtꝭ extra ip̄ꝫ Perfectū ꝟo ē cuiꝰ oīa ꝑficiētia ⁊ ꝯferētia dcā ſtꝭ in vij. ph̓yco.In motu em̄ ꝟtebroꝝ hꝫ motū expulſiōis. Et in motu corꝑis hꝫ motū tractōis ad rectā lineā ſicut trahit̉ plauſtruꝫ.Et in motu forme organi motus totius ad ambulandū ſicut totius cruris hꝫ motū gyratōis ſiue eius qd̓ ducit̉ vertigine ſicut mouetur id qd̓ circūducitur in rota molendiniEt ſic patent ea que ad hunc motum reqͥrunturFeptimum duptū.An aīa aīalis poſſet mouere corpus alienū ſibi nō ꝯiunctūEt videt̉ ꝙ ſic. qꝛ in faſcinatōe aīa vnius trāſmutat corpus alterius. Igit̉ nō oꝑtet aīam mouentē eſſe ꝯiūctā ẜmſub̓am. Scd̓o ꝓbatur. qꝛ multi vt inquit Albertus vi-