Druckschrift 
De anima : Mit Epitoma von Gerardus de Harderwijck
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberTercius

ꝯiūcta tūc nedū aīa ſꝫ q̄libꝫ natura poſſꝫ id ī ip̄a ē mouere qd̓ ē ꝯͣ ph̓m. viij. phy. dicētē gͣuia leuia mouēt̉ agenerāte. Mouet igit̉ aīa ex aſſil̓atōe ſui pͥº mouēteꝯtinue ē oīno corꝑi īmerſa ſꝫ hꝫ oꝑatōem p̄tercorpꝰ oīno. qͣlis ē ītelligere. Aut oꝑatōem magꝭ ē aīeqͣꝫ corꝑis ſic̄e eſtimare imaginari memorari hmōiHic etiā motus ē organice circularis ad modum vertiginis ex pulſu et tractu cōpoſitus. Sicut ad longū declaratum fuit in textu.Ad obiectam oppoſitūē ſil̓ dd̓m ītelligunt̉ de motu ꝑfecte circulari. motꝰanimaliū ē ꝑfecte circularꝭ ſꝫ tm̄ organice. eo totūaīal mouet̉ ꝓgreſſiue motu recto ſꝫ vnū mēbrū aduexū ſuū ꝟtit̉ in ꝯcauo alterius mēbri vt tactum eſtCirca textu expolituſunt dubia. Primū. An cor ſit motus ꝓgreſſiui pͥncipiū. vl̓ poſterior ꝑs capitꝭ Et videt̉ pͥmo poſteriꝰcapitis vbi nucha deſcēdit a cerebro. Qd̓ ꝓbat̉ aucͣtoritate rōe. Auctoritate Galieni multoꝝ ſequentiūRōne ſic Ubicūqꝫ ē ꝟtꝰ facultas aīe mouēs. illd̓ videt̉ pͥmū pͥncipiū organū mouēdi. Sꝫ ſenſitīe ītellectiue potētie ſolū mouēt genere motꝰ. oꝑant̉ ī capite. Igit̉ videt̉ caput ſit organū pͥmū motꝰ. Sꝫ p̄tāterior eiꝰ ꝑs tale organū. ip̄a ſit humida valdemollis quēadmodū cōpetit ſigillatōi formaꝝ ſenſibiliūin ſenſibꝰ. motꝰ humida mollia expleri non p̄t. eo illa tracta a motore reſoluerent̉. ſeqͥt̉ ſit ex oppoſito āterioris ꝑtis capitꝭ. Et ſic poſterior ꝑs capitꝭ eritpͥncipiū motꝰ ex ꝑte corꝑis Sicco em̄ magꝭ ꝑficit̉ motus qͣꝫ humido. loquēdo de motu ꝓgreſſiuo. de ēqueſtio Scd̓o ex rōne anatomie pꝫ qꝛ diuidit̉ corpus nerui motiui oēs ꝯtinuati vident̉ aūt ad nuchā ēvicariꝰ poſterioris ꝑtis capitꝭ ſiue cerebri ex ꝑte etiādeſcēdit. Aut ad poſterius capitꝭ neruimotiuichorde qͣs fit motꝰ ꝯtinuent̉ niſi ad pͥncipiū motꝰeiuſdē. certū ē organū qd̓ ē pͥmū huiꝰ motꝰ pͥncipiū eſſein poſteriori ꝑte capitis Tercio Exꝑientia qͦtidianaſumit̉ mollificātia neruos infrigidantia ſtupefaciunt īmobilitāt neruos motiuos reſoluunt. deſcendunt a poſteriori ꝑte capitis. ibi tangūt neruos tollitur motꝰ a mēbris fiūt ꝯtracta Et ſil̓r ab exꝑtis habet̉ inciſis ibi aliqͥbꝰ neruis aīalia īmobilitate ꝯtractionē īcurrūt qͦrundā mēbroꝝ. qd̓ poſſꝫ niſi ibi eētpͥncipiū motꝰ. Et eiuſdē opinionis fuit Plato vt narrat Apulegius de dogmate Platōnis totū hoīem invultū dicebat. eo oēs ꝟtutes originaliter erāt ī capite. p̄cipue motīa mouere hꝫ īperium QuartoCor vl̓ ep̄ar p̄t pͥncipiū huiꝰ motꝰ. igit̉ ē in capiteAn̄s ꝓbat̉. qꝛ ſi cor vel ep̄ar eēt pͥncipiū motm̄ tūc deberent ab ip̄o ad ip̄m īſtrumētamotꝰ deriuari. Hoc ātē falſuꝫ. qꝛ in maximū eēt nocumētū qm̄ extēdēdo neruos oſſa frequēt̓ cōmoueret̉ forte a baſi ſua ſolueret̉.et ſic īduceret̉ mors. Etiā leſio arcis in capite facit motuū inordinatōeꝫ. āt leſio epatꝭ aut cordis Cardiaci em̄ epatici motꝰ hn̄t ordinatos. āt qͥbꝰ corrupta ē media cella quā logiſticā vocāt Quinto exꝑti ſumus cadētes vl̓ ꝑcuſſi in poſteriori ꝑte capitis ſtatiꝫ

Solutio Alberti Cor ē pͥmū pͥncipiū huiꝰ motꝰvt dicūt Auicēna Auerroys. Et illiꝰ aſſignāt ſex rones. Prima ē. qd̓ mouet̉ in mūdo. ncc̄e ē ad primicorꝑis motū reduci. ſic̄ ad cām. Sꝫ in mouēdo aīal ē ſic̄minor mūdus. ergo oīs motꝰ totiꝰ aīalis reduci dꝫ neceſſario ad pͥmi organi motū ſic̄ cām Sꝫ ē dubiū apd̓qͦſcūqꝫ qͥn cor ſit pͥmū mēbrū. erit pͥmū pͥncipiū motuū ſtꝭ ī corꝑe. Scd̓a ē dubiū qͥn cor ſit pͥncipiū facture oīm alioꝝ mēbroꝝ. ſcd̓m caput. Formatīaem̄ ꝟeꝰ in ſemine exn̄s pͥº format cor ſibi in ſedē domiciliū. ex illo porrectis lacertis et venis arterijs ſuꝑiora fabricat et inferiora. Qd̓ āt ē pͥncipiū ſub̓e. ip̄m etiāē pͥncipiū motꝰ oꝑatōis alioꝝ mēbroꝝ. cor ē pͥncipiū motiuū. Tercia Oīs motus aīaliū fit imitādo velfugiēdo. et his duobꝰ ſenſibilit̓ ꝑcipit̉ cor ẜm diaſtolē invno ſyſtolē ī alio moueri. idē qd̓ pͥus Quarta Oēspaſſiones faciūt motꝰ iſtos ſtꝭ cordis. ſicut timor. triſticia. ſpes. gaudiū. delectatio. amor oīa hmōi. predicta ſint effectiua motꝰ. et ad cor referunt̉ ſeqͥt̉ organice mouēs in motibꝰ aīaliū ē pͥmū qd̓ ē cor Quintaſumit̉ a ſpiritibꝰ et ſanguine. qm̄ calorē ſpūs ſanguinem p̄parant̉ organa ad motū Hec āt in motu aīaliūvidemus aūt a corde ꝓtēdi. aut ad cor refugere Qm̄ inamādo. ſperādo. gaudēdo. delectādo a corde ꝓcedūtet ꝓtendunt̉ in organa mobilia. Tremēdo aūt triſtādo. verecūdādo. dolēdo. ſentimꝰ iſta ad cor refugere. et faciūt motū accelerent ꝯfortata. videt̉ ineuitabili rōne ꝯcludi cor eſſe pͥmū pͥncipiū huiꝰ motꝰ. Sexta Oīa oꝑa vite neceſſe ē pͥncipiari a pͥmo organo viteEſt aūt motꝰ aīaliū pͥncipiū inter oꝑa vite. oꝑtet aſede et domicilio vite pͥncipiet̉ Et ꝯfirmat̉ iſta ſolutioQuia in ordine vniuerſi celi et mundi nihil eſt motuspͥncipium niſi quod continue mouet̉ Et in ordine oīmorganorum animalium ſic eſt nihil eſt principium motus et aliorum opeꝝ. niſi quod ſuo modo continuum habet motum. Sed tale non poteſt eſſe niſi cor. Confirmatur ſcd̓o etiam. quia motus animalium eſt de dextroin ſiniſtrum. ergo conuenientiſſime refluit ad mediū qd̓eſt inter dextrum et ſiniſtruꝫ. hoc autem non eſt niſi corQuoniam licet cor declinet modicuꝫ ad ſiniſtrum ſicutet pulmo ſicut poſtea in epitomate dicet̉. tn̄ hoc ſolū ēaccn̄s vt ſcꝫ a nocumētis epatis que aſcendūt ad dextꝝſubducat̉ et etiam ſiniſtꝝ aliquantulū calefiat. quod exabſentia epatis calidi. et p̄ſentia ſplenis frigidi aliter nimis infrigidaretur.Ad obiecta in oppoſitūreſpōdet alb̓tꝰ ẜm ītētōem ꝑipatēticoꝝ cor ē pͥncipiūvite. ſpūs. ſenſus. motꝰ oīm eoꝝ fiūt ī corꝑe TamēPlato Socrates alij phyſici .i. medici dicētes oppoſi in opinione eoꝝ hn̄t aliqͥd veritatꝭ. modica ē int̓ diuerſimode dicētes drā. vt ſupͣ ī queſtione pͥma dictumfuit. qꝛ cor ē pͥncipiū eo ab ip̄o ꝓcedit ad ip̄m refugit ſpūs mouēs. Spūs em̄ ē pͥmū qd̓ mouet pꝰ cor cuꝫmotū ſit. Sic̄ āt dicimꝰ ſpūs directos ad cerebrū. etibi determīari in organis ſentiēdi ad fiāt ſenſitiuisminiſtrātes pn̄tantes formas ſenſibiliū. Ita dd̓m ē ineuitabili ꝟitate ꝯcluſuꝫ ē cor pͥncipiū motꝰ quēadmodū d̓t Auerroys. ſꝫ tamen ſpūm extēdi et retrahi per neruos cerebri ad ipſius cerebri poſteriores partes cellas ibi induere formā motiuoꝝ plent. ab il-