Druckschrift 
De anima : Mit Epitoma von Gerardus de Harderwijck
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

De animaAreſtotelis

ē potentia aīe An̄s patuit ph̓m in textu SextoAppetitus diſtinguit̉ a potētia cognitiua. Sꝫ potētia cognitiua eſt multipl̓r diuiſa. appetitꝰ dꝫ eſſe multiplicit̓ diuiſus. Qaior ꝓbat̉. qꝛ hn̄t idē obiectū. Septimo Oīs appetitꝰ ē ſenſitiuꝰ. nullꝰ ē appetitꝰ ītellectiuus. An̄s ꝓbat̉. qꝛ oīs appetitꝰ ē reſpectu ſingularꝭappetibilis. ſꝫ tm̄ appetitꝰ ſenſitiuꝰ ē ſingularis. ēaliqͥs appetitus intellectiuꝰ. Octauo Appetitus ſenſitiuus ꝯuenienter diuidit̉ in ꝯcupiſcilē iraſcibilemꝓbat̉. qꝛ eadē ē potētia ꝯͣrioꝝ. oportꝫ ponere vnāpotētiam ꝯuenienti aliā diſcōuenienti. NonoAppetitus ſenſitiuꝰ ē ſolū ꝯueniētis. ē appetitusiraſcibilis reſpectu diſcōueniētis. An̄s ꝓbat̉. qꝛ oīs inclinatio eſt in finē ꝑfectōem rei. ſꝫ appetitꝰ nominat inDecimo Plura ſunt pͥncipia moclinatōem. igit̉ ⁊c̄.tus ꝓgreſſiui qͣꝫ noīata ſunt in queſtione Probat̉ qꝛ eſtduplex appetitiuū et duplex cognitiuum UndecimoQuecūqꝫ ſtꝭ vnū ſpē illa ſtꝭ diſtīcta pͥncipia Sꝫ p̄dicta pͥncipia vt d̓t. p. ī textu ſunt vnū ſpē. debet dicidiſtincta huiꝰ motꝰ pͥncipia Duodecimo Eſt q̄daꝫꝟtꝰ mouens in neruis muſculis. ſine fit iſte motus. ſunt plura huius motus pͥncipia qͣꝫ noīata inqueſtione Decimotercio ẜm Auicennā aīal mouet̉ localit̓. ſꝫ aīal hꝫ iſta pͥncipia. reqͥrunt̉ oīap̄tacta Decimoquarto Unꝰ motus ſimplex eſt abvno mouēte ſimplici. vt. v. phyſicoꝝ ꝓbat̉. ſꝫ motꝰ progreſſiuus eſt vnꝰ motꝰ ſimplex. erit ab vno motore.Pro ꝟitate ē ſnīa ph̓i in textu. Et ponit̉ iſte diſcurſus.Maior Ut in aīalibꝰ fiat ꝓgreſſio reqͥriturboni ꝓſequēdi aūt mali fugiēdi practica cognitio quā ſeqͥt̉ in executōnis oꝑe appetitꝰ impulſioMinor Huiꝰ ob̓iectu ē bonū. cuiꝰ drn̄tiediſtinguunt eundē in intellectiuū ſimplicē. et inſenſitiuū in ꝯcupiſcibilē et iraſcibilē ſubdiuiſuꝫ. a cognitiua diuidunt̉ ſubiectiue qͣꝫuis abhis ſeiugat̉ vis tm̄ motiua ſine cognitōe. ſicut inſtrumentū ab artifice CōcluſioIgitur triaſunt motꝰ ꝓgreſſiui pͥncipia qͦꝝ pͥmū ē mouēsīmobile dictū appetibile bonū. ſcd̓m appetitustāqͣꝫ mouēs motū cui an̄cedēter ꝯiūgitur aliqd̓iudicans cognitiuū quod eſt intellectus vl̓ phātaſia ẜm differentiā mobilium.Maior pꝫ ex ꝓceſſu ph̓i on̄dētis ad hmōi motū nonſufficere appetitū ſenſitiuū aut intellectu ſpeculatiuumaut practicū. ſꝫ ſil̓ appetitiuū cognitiuo qd̓ cognitiuūmotū diſcernit. iudicat. appetitꝰ exeqͥt̉ reqͥrit cogSl. 6nitōem p̄uiā. eo nihil appetit̉ niſi cognitū. Dicit̉ aūtpractica cognitio. qꝛ intellectꝰ ſpeculatiuꝰ ſub rōne veri5tm̄ ꝯſideras nihil mouet. ſꝫ volūtati aūt appetitui ꝯiunctus. reſpicit veꝝ ſub rōne boni. Et ſicut d̓r de inytellectu. ita dd̓m eſt de phātaſia in aīalibꝰ brutis. qꝛ illaẜm ē ꝯiūcta eſtimatiue cuiꝰ ē elicere intētōes boni vl̓mali ꝯueniētꝭ vl̓ nociui d̓r practica ſic̄ ſup̄ etiā dictū fuitMinor ꝓbat̉. qꝛ ſicut ſe hꝫ veꝝ ad ītellectū. ita bonūad appetitū. Sꝫ veꝝ ē obiectū ītellectꝰ. bonū appetitus. ẜm diuerſitatē boni diuidit̉ appetitꝰ. Eſt at duplex bonū Unū qd̓ ē bonū vl̓e qd̓ ē bonū vbiqꝫ ſꝑ etcirca tale bonū ē appetitꝰ ītellectiuꝰ ē indiuiſibil̓. qꝛ ſi ē

aliqͣ potētia reſpiciēs aliqd̓ obiectū ſub rōe vl̓i tal̓ potētia diuerſificat̉ ẜm ſpēales rōes ꝯtētas ſub tali obiecto. ſicut viſus reſpicit colorē in cōi diuerſificat̉ peralbū nigrū. ſꝫ obiectū appetitꝰ ītellectiui eſt bonū vl̓eiuxta p̄dicta. diuerſe rōes ꝯtēte ſub tali bono diuerſificant potētiā illā. Senſus āt reſpicit bonū ꝑticulareqd̓ ē bonū 2 nūc. diuerſe rōes bonoꝝ pn̄t diuerſificare illā potētiā. qꝛ bonū ꝑticulare ꝯuenies reſpicit appetitū ꝯcupiſcibilē. bonū ꝑticulare arduū reſpicit appetitū iraſcibilē. Iſti ꝟo duo appetitꝰ vt d̓t ſequēs parsꝓpōnis diuidūt̉ ſubiectiue a cognitiua ꝓpt̓ materialēꝯuenientiā boni cogniti appetibil̓. Ab tn̄ mouenteſcꝫ appetitu ē ſicut imꝑans diſtinguit̉ ꝟtꝰ motiua. eo appetitꝰ mouet cognitōnem. ſic āt ꝟtꝰ motiuaſꝫ ſubſeruit appetitui. ſic̄ īſtrumētū qd̓ ſine rōne mouet̉diſtinguit̉ ab artifice. Idē em̄ ē pͥncipale mouēs inſtrumētū. lꝫ bn̄ idē ſit cui fit nūciū. qd̓ exeqͥt̉ pͥncipalit̓et potētia motiua pure organica hꝫ organa ſua diſtincta ab organo phātaſie appetitus pͥncipal̓r mouentiūUn̄ vult ph̓s corpꝰ ſubdit̉ aīe tāqͣꝫ motori ſubiectōemere deſpōtica ẜuili qꝛ ē īſtrumētū aīe De ꝟtute ꝟohac motiua executiua diuerſitas eſt apd̓ expoſitores. qꝛAuerroys d̓t cor ē huiꝰ motꝰ pͥncipiū ē qͥeſcēs inillo motu a fit expulſio ad qd̓ fit attractio. Dn̄s Albertꝰ ꝟo d̓t hec ꝟtus reſidet in neruis muſcul̓. Etpͥmū reprobat. qꝛ oꝑtꝫ īmobile a ē motꝰ ꝯiunctumorgano motꝰ. Manifeſtū ē āt cor ē ꝯiunctū hmōiorganis. ſic̄ on̄t anatomia. Certū ē em̄ oēm motū aīaliūꝑfici muſcul̓ aīaliū. In āt muſculo motiuo mēbri videmus neruū egredientē ad mēbrū qd̓ mouet̉ quē expellitur a loco ſue fundatōis. Et videmꝰ chordā in aliate ad radicē mēbri deriuari a fine muſculi quē attrahitur ad locū ſuū. Cōcordia iſtiꝰ opiniōis patebit poſteain pͥmo dubio. qꝛ cor ē pͥncipiū pͥmū iſtiꝰ motꝰ int̓ eaad ip̄m reqͥrunt̉. ſꝫ ꝓximū pͥncipiū ē ꝟtꝰ exn̄s ī poſteriori ꝑte capitꝭ inqͣꝫtū poſterior ꝑs influxum recipit ab ip̄ocorde. Propter qd̓ d̓t ph̓s in libro de aīalibꝰ aīa eſt incorde Qd̓ p̄t intelligi de aīa qͣlitercūqꝫ accepta ſꝫ tm̄de ea vt ē motiua. Per qd̓ patꝫ potētia motiua ē real̓rdiſtincta ab alijs potētijs. Cōcluſio ſeqͥt̉ ex p̄miſſis.et amplius patebit in ſolutōne obiectoꝝAd dd̓m ē ordinē. Primo ad pͥmū ẜm Bonauēturā diuiſio volūtatꝭ ī naturalē deliberatiuā inqͣꝫtū dn̄t ī obiectꝭ. ē diniſio ī duas potētias. ſꝫ ſolū īappetēdi īqͣꝫtū ſyntereſim appellamꝰ volūtate naturalē īqͣꝫtū natural̓r īclinat īſtigat ad bonū honeſtū remurmurat ꝯͣ malū. Et deliberatīa vocat̉ pꝰ deliberatōeꝫaliqn̄ adheremꝰ bono aliqn̄ malo. ſic ſtꝭ vna potētiadiuerſimode mouēs Sꝫ forte diceres Uolūtas natural̓ ſiue appetitꝰ ē irrōnal̓. deliberatīa rōnal̓. ſtꝭvna potētia An̄s pꝫ qꝛ volūtas natural̓ p̄t ad oppoſitaſꝫ ad vnū ſꝫ ē ꝓpriū nature. Ad qd̓ dd̓m ē qn̄ d̓r natura ē ad vnū determīata. ītelligit̉ de oībꝰ oppoſitꝭſꝫ de aliqͥbꝰ Rōnal̓ em̄ ita ordinat̉ ad aliqͥd nulloº appetit oppoſitū. vt pꝫ ī ordīe volūtatꝭ nr̄e ad btītudinefelicitatē Quāuis āt ſic determīate ad btītudinē īclinet̉ad ml̓ta tn̄ appetibilia alia eadē illa potētia ē īdet̓mīata.ita nata ē moueri ī oppoᵗª Et ꝓpterea ſic ē natural̓ vttn̄ deſinat rōnal̓ deliberatīa Si āt ſic eēt ad vnū determīata nulloº poſſꝫ ī oppoſita ſic̄ pon̄a calefaciēdiilluminādi ī igne tūc eēt pure natural̓ eēt deliberatiua Ad 2ᵐ ē dd̓ꝫ amor odiū ꝯcupiſcētia capiunt̉