Tercius Cructutus tertius LIVel ℟ poreutia moriuo
ſeꝑatur tm̄ ab illis rōne potētie ⁊ ꝟtutis. ⁊ cōicat cum eiein ſubiecto. Aut ip̄m ſit etiā tota aīa ⁊ nō aliqua ꝑs alicuiꝰaīe ſicut dixerūt qͥdaꝫ ꝙ ſicut vegetabilis eſt vna tota aīaet ſicut ſenſibilis eſt vna tota aīa. Ita motiuū ẜm locuꝫ ſitaīa tota ꝑficiens illud qd̓ ẜm locum mouet̉. Quia autē exoībus iſtis mēbris colligit̉ tanqͣꝫ veꝝ ꝙ motiuū ſit ꝑs potētialis aīe ſicut ex p̄habitis colligit̉. iō illo tanqͣꝫ vero ſuppoſito. q̄rendū eſt. vtrū ſit ꝓpria q̄dam ꝑs ſeꝑata ab illis q̄ conſuete ſunt dici ꝑtes aīe ⁊ q̄ dicte ſunt ⁊ determinate priusaut ſit aliqua eaꝝ que nō ſunt determīate priusHabet aūt dubitationē mox qūo oꝑtet partes aīme dicere. et quot. mō em̄ quodā infinitevident̉: ⁊ non ſolum quas qͥdam dicunt determinātes rōcinatiuā ⁊ iraſcibilē ⁊ appetitiuam.Hi aūt rōem habentē et irrōnabilemHic ph̓us circa iā p̄ſuppoſita mouet dubitatōeꝫ dicēsꝙ hꝫ dubitatōem ẜm que modū oꝑtet dicere aīe ꝑtes eſſeꝑtes. ⁊ quot numero. Nō em̄ ſunt integrales neqꝫ eſſentiales. vt manifeſtū eſt ex p̄habitis. ſed ſunt virtuales ſiue poteſtatīe. in qͥbus inferior ꝑs ſꝑ in ſuo ſuꝑiori ſaluat̉. Quotāt oꝑteat dicere ꝑtes multū eſt dubitabile. eo ꝙ qͦdāmō infinite vident̉. Si em̄ volumus vocare ꝑtes qͥbus ſpēs obiectoꝝ inferūt paſſiones infinite eſſe vident̉. Quia tūc multiplicabunt̉ potentie paſſiue ẜm formas ſuoꝝ actiuoꝝ. Etẜm hoc tot erūt appetitꝰ quot ſunt appetibilia. ⁊ tot ſēſusquot ſenſibilia ſpē ⁊ forma drn̄a. ⁊ tot intellectus qͦt intelligibilia ſpē ⁊ forma drn̄a. Et hoc ꝓcedet in infinitū ẜm numerū. Et ẜm hūc modū qͥdā platonicoꝝ diuidūt aīam inrōcinatiuā ſiue rōnalē ⁊ aīatiuā quā qͥdam vocāt iraſcibilē ⁊ in eā q̄ a qͥbuſdā vocat̉ appetitiua quā platonici ꝯcupiſcibilē vocauerūt. Hanc em̄ diuiſioneꝫ platonici faciuntẜm ſolas ſpēs obiectoꝝ ⁊ non ẜm drn̄as corpoꝝ aīmatoꝝAlij vero diuidūt eā in rōnalē ⁊ irrōnalē tanqͣꝫ in potētiasſufficienter explicantes poteſtatiuū eſſe ip̄iusScd̓m em̄ drn̄as ꝑ quas has ſeꝑant. ⁊ alievident̉ ꝑtes maiorē drām his hn̄tes de qͥbuset nūc dictū eſt. Uegetatiua aūt q̄ ⁊ plātis ineſt. ⁊ om̄ibus animalibꝰ ⁊ ſenſitiua. quoniā neqꝫ ſicut irrationalē neqꝫ ſicut rationem habentem. ponet quis vtiqꝫ facileHic ph̓s on̄dit p̄dictas diuiſiones inſufficiētes ⁊ pͥncipaliter vltimā qua diuidit̉ in rōnalem ⁊ irrōnaleꝫ. Et hoctribus rōnibus ꝑ ordinem. Prima eſt. Partes aīme principales ſumpte ſunt ẜm diuiſionē generis animatoꝝ. Tales aūt ſunt vegetabilis ⁊ ſenſibilis. ſed potētie vegetabilis ⁊ ſenſibilis nō ſunt rōnales nec irrōnales. Quod planum eſt de ſenſitiua. qꝛ nō eſt rōnalis ꝑ eſſentia vt manifeſtū eſt. qꝛ ſic ſolū intellectus rōnalis eſt Nō eſt etiā irrōnalqm̄ ẜm. p. pͥº ethi. ꝑticipat aliqͦ mō rōe. eo ꝙ ꝑſuadet̉ a rōeet ſubiacet ordini rōnis Uegetabilis aliqͦ mō p̄t dici irrōnalis. puta ſi irrōnale accipiat̉ negatiue inquantū eſt idemqd̓ non rōnale. eo ꝙ tūc opponitur rōnali ꝯtradictorie. ſedvt ſic nō eſt differētia cōſtituens. eo ꝙ negatio nihil conſtituit. ſed nō p̄t dici irrōnalis quādo accipit̉ pͥuatiue irrōnale. Dicunt̉ tn̄ pͥmo ethicoꝝ vegetatīe irrōnales ꝓ tāto. qͥanō ſtꝭ capaces forme rōis ꝑ ꝑticipatōeꝫ ſicut pon̄e ſenſitieAdhuc aūt ⁊ phantaſtica que per eſſe quidēab oībus alijs altera eſt. Cui aūt haꝝ eadem vl̓
altera ſit habet multā dubitatōem ſi aliquis ponat ſeꝑatas partes anime.Hic ph̓us ponit ad idem ſcd̓am rōnem dicens ꝙ phātaſia que ab om̄ībus dicta eſt potētia altera ab alijs. nec inrationalis nec iraſcibilis nec ꝯcupiſcibilis eſſe videt̉. Hocautem ſequētia demonſtrabūt. Si em̄ irrōnalis in animoſitatē ſiue irraſcibilē appetitū ⁊ in cōcupiſcibilē diuidaturpenes drn̄as obiectoꝝ tunc in veritate erūt infinite partesaīe. hoc aūt eſt incōueniēs. Habet igit̉ magnā dubitatōemcui haꝝ virtutū phātaſia ⁊ ſenſitiua eadē ſit vel a qͣ eaꝝ ſitaltera. Et precipue ſi quis ponit aīme ꝑtes ſeꝑatas loco ⁊definitione ⁊ non ponit vnā in alia virtualiter. ſicut inferiorpoteſtas continetur in ſuperiori.Adhuc aūt appetitiua que ⁊ rōne ⁊ potentiaaltera videt̉ vtiqꝫ eſſe ab oībus ⁊ incōueniensvtiqꝫ hanc ſequeſtrare. in rōcinatiua aūt voluntas fit. cū irrōnabili cōcupiſcentia ⁊ ira. Si autem tria in anima in vnoquoqꝫ erit appetitus.Hic phs ponit terciā rōem q̄ on̄dit diuiſione inſufficiētē. Et eſt iſta. Appetitiua q̄ eſt vna eaꝝ q̄ ẜm Platōnē ẜmrōem ⁊ potentiā relatā ad actū altera videt̉ eſſe a ratōnalicū tn̄ incōueniēs videat̉ eſſe. hanc ſeq̄ſtrare ab vtraqꝫ. eo ꝙin vtraqꝫ videt̉ ꝯtineri Ꝙ aūt ꝯtineat̉ in rōcinatiua pꝫ. qꝛvolūtas nō eſt niſi in rōnali. eo ꝙ oīs volūtas eſt rōcinatiepotētie ⁊ volūtas eſt appetitꝰ qͥdā Sil̓i mō nō ſequeſtrat̉ab irrōnali. qꝛ in irrōnali fit deſideriū ⁊ aīmus ab aīoſitatedictus qͥ iraſcibilis vocat̉. ⁊ vtrūqꝫ ip̄oꝝ eſt appetitꝰ qͥdaꝫ.Cōcupiſcibilis appetit delectabile ẜm ſenſum. Iraſcibilisappetit arduū .i. difficile in qͦ eſt gloria .ſ. vindicta. vel gl̓iamvel victoriaꝫ. vel aliqͥd hmōi. Si gͦ aīma eſt illa tria q̄ dixitPlato videbit̉ eſſe in vnoquoqꝫ dictoꝝ triū. quia rō etiamappetit diſcernere id quod appetendū eſt ẜm rōnem rectaꝫſicut eſt honeſtum ⁊ ꝑtes eius.Et etiā de quo nūc ſermo inſtat. qͥd forte mouēs ẜm locū aīal eſt. Scd̓m qͥdē em̄ augmētū ⁊decremētū motū qͥ oībꝰ ineſt Quo oībꝰ ineſt videbit̉ vtiqꝫ mouere generatiuū ⁊ vegetatiuuſaDe reſpiratōe aūt ⁊ expiratōe. ⁊ ſomno ⁊ vigilia poſterius ꝑſpiciendū. habent em̄ ⁊ hec dubitationē multā. Sed de motu ẜm locum qͥd mouens aīal ẜm ꝓceſſiuū motū conſiderandum.Hic ꝯn̄r on̄dit de qͦ eſt nūc pͥncipal̓ intētio in hͦ tractatu dicēs ꝙ illud de qͦ nūc eſt rō ad q̄rendū eſt qͥd ſit mouēsẜm locū ip̄m aīal. qd̓ mouet̉ ẜm locū Scd̓m āt crementū ⁊decremētū qd̓ mouel̓ mutat aliqͦ mō locū. qꝛ augmētū creſcit in maiorē locū ⁊ decremētū decreſcit in mīore locū Sꝫmotor huiꝰ eſt in oībꝰ aīatis. eo ꝙ augmētū ⁊ decremētuꝫnon ſolū inſunt aīalibꝰ. ſed cōmuniter oībꝰ aīatis inſunt. etiō motorē in hͦ motū ncc̄e eſt eē vegetatiuū ꝑ cibū ⁊ generatiuū. ſicut in p̄cedēti libro dcm̄ eſt De ſpiratōe vero ⁊ inſpiratōe q̄ etiā motu qͦdā in ꝑte corꝑis facto ꝑficiunt̉. ſil̓r ātde ſōno ⁊ vigilia in qͥbꝰ fit motꝰ ſenſus ⁊ ſpirituū ab exterioribꝰ ad interiora. aut ecōtra in vigilia q̄ nō ſunt ſine motu locali in poſterioribꝰ dicet̉. videlicꝫ in ꝑuis naturalibus.Hic vero nō eſt ẜmo de om̄i motu locali aīati corꝑis Sꝫtm̄ de motore illius motꝰ qͦ aīal mouet̉ ꝓcedendo de locead locū. ⁊ hoc ꝑ organa a natura formata