Druckschrift 
De anima : Mit Epitoma von Gerardus de Harderwijck
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

V Mi ſit mtey oyotio

LiberTercius racturꝫ Sduō

et forma forme intellecte eſſe quod habet in intellectuet ꝯfert ei eſſe vl̓e et ſimplex. quod habuit in materia. In his em̄ que incorporalia ſunt id quod eſt natura ſimplex eſt ſpes et forma eiuſdē nature determinate.ſicut ſenſus cōmunis formalis eſt ad ſenſus ꝑticularesCōcluſio ſequitur ex premiſſis.Ad obiectain oppontūAd pͥmum eſt dd̓m eſt ars adquiſita. vt in declaratōne ꝓpoſitionū dictū eſt ſed potius naturaliternata. Et ergo dicit Albertus habet intellectus ſimilitudinē cum arte niſi in ꝑte. qꝛ ſicut ars eſt efficiensformale ſic intellectus agens eſt vt ars et efficiēs formale. intelligibilia vero ſicut forma artificiati. tamen arseſt habitus. et intellectus agens eſt habitus ſimpliciter ſupple ſicut dictū fuit ſupra. Et ergo dicit ph̓sabſolute intellectus agens eſt ars ſꝫ eſt vt ars ad materiam. id eſt talem habet intellectus comꝑatōnem adpoſſibilē intellectū intelligibilia. qualē ars ſuſcipit admateriā formā artificiati. Ad ſcd̓m ē dd̓m eodē ē oīa ꝯueniēs exēᵐ de lumine ſꝫ magꝭ ꝯueniēs qͣꝫp̄dictū In em̄ ē ſil̓itudo ſic̄ luⁿ agēs formale ē coloꝝẜl actū Ita intellectꝰ agēs formale efficiēs ē ītelligibiliūẜm actū. Sed in hoc eſt diſſil̓itudo. qꝛ lumen extrinſecūeſt potentie viſiue. et de ip̄ius ꝯſtitutōne. ſed intellectus agens eſt extrinſecus anime intellectiue. ſed deconſtitutōne ip̄ius et in illo lumine intellectus poſſibilis videt formas intelligibiles. dicēte Auguſtino.tis intellectualis ita eſt condita natura vt rebus intellectualibus naturali ordine ſubſtrata. ſic iſta videat in luce quadā ſui generis incorporea quēadmodū oculꝰ carnis videt que in hac luce corporea circūiacent. Adterciū dictū eſt circa declaratōem maioris Ad quarlt tum eſt dicendū intellectus dicit̉ tabula raſa reſpectuintellectus agentis inquantū eſt ars. dicitur ꝑſpicuuꝫreſpectu eiuſdem vt eſt lumen Adquintū eſt dicendum hoc veꝝ eſt de loco corporeo phyſico recipiente corporaliter. āt de loco ſpūali. ſicut in fine declara20 y tionis minoris dictū fuit. Ad ꝯfirmatōnem dd̓mhabent ſe ꝓportionabiliter ſed om̄ino ſimiliter. ergo eſt incōueniens intellectus recipit vl̓r dicaturlocus intelligibiliū. et ſenſus locus ſenſibiliū. Adſextum eſt dicendū ſpecies dupl̓r ꝯſideratur. vnoẜm actum. alio ẜm potentiā Primo accipit̉ dupliciter. ſcꝫ generaliter. et ſic om̄is forma informans dix.M☞. ☞OOcitur ſpecies ſicut ph̓s dicit de forma ꝑtis eſt ſpeciesmaterie. Alio ꝓprie dicit̉ forma formata ẜm rōnem genus et differentiā. ſic accipitur cōmuniter in logicalibus. Scd̓m potentiā aūt ſic intellectus poſſibilis dicitur ſpecies ſiue ſil̓itudo ſuaꝝ ſpecieꝝ. cum ſit potentiahabituali formabili om̄es ſuas ſpecies ambiens poteſtate continens. Per hoc igitur dicendū eſt intellectus formalis ꝓprie dicit̉ ſpecies ſpecieꝝ intelligibiliuꝫẜm forma informans dicitur ſpecies. et intellectꝰ poſſibilis citra ſtatum adeptōnis dicitur ſpecies potentialis. In ſtatu vero adeptōnis ſpecies formata et in actuNon autem eſt proprie ſubiectum intelligibilium. ſed. y. exxxtxxxpotius recipiūtur in eo ſicut in quodam ꝑſpicuo illuminato intellectuali. quomō colores ẜm eſſe ſpirituale recipiuntur in perſpicuo corporali. Et per idem vaditconfirmatio.yv. .T8 0 b51.y5C .

Queſtio tercia vtꝝ triplex ſit intellectus oꝑatio. ſimpliciū apprehenſio. cōpoſitio et diuiſio. et diſcurſiua ratioEt videt̉ pͥmo. qꝛ ph̓us in textu d̓t eſt tantuꝫ duplex oꝑatio Intellectꝰ igit̉ oꝑaº incōuenient̓ ponitur triplex Scd̓o ſic eſt aliqua oꝑatio pͥma intellectus. igit̉ ſunt tres. Probat̉ qꝛ ſi eſſet aliqua talis.diceretur illa in qua eſt falſum. ita nec veruꝫ. Quodꝓbat in textu cum dicit in ſequēti verbo. In qͥbus aūtverū falſum eſt. cōpoſitio q̄dam intelligibiliū eſt. ſicuteoꝝ que inſunt ſicut predicata ſuis ſubiectis Tercio eſt aliqua oꝑatio ſcd̓a Probat̉ qꝛ ſi talis eſſet. illaeſſet p̄ſentiū p̄teritoꝝ et futuroꝝ. Sꝫ hoc. qꝛ tempꝰeſt de ꝯſtituentibꝰ ꝑticulare. intellectus aūt eſt ꝑticularis. ergo intellectus eſt factoꝝ futuroꝝ et p̄ſentiuꝫQuarto. Una res ineſt alij ſine medio. ſiue talis resfuerit forma ſiue genus ſiue accidēs. ergo eſt neceſſeintellectū cōponere mediū verbalis copule formā materie. genus ſpēi. accn̄s ſubiecto. ꝯn̄s eſt aliquaoꝑatio. ſcd̓a Pro veritate eſt ph̓s in pluribꝰ locis Et ſunt due oꝑatōnes habet hic in textu Et ponitur iſtediſcurſus.Maior Ens actuale aūt potentiale eſtſolū ꝑfecte et ſe ītelligibile Minor Hoceſt tripl̓r conſiderabile ſcꝫ in ſe ẜm indiuiſam eiꝰvnitatē: Cum alio cui vnit̉ vel a quo diuidit̉ vere vel falſe Et ad aliud ad quod eſt cōmunicabilem ſue veritatis vel falſitatis bonitatē ordinabile Concluſio Igit̉ eſt triplex ip̄ius intellectus oꝑatio. ſcꝫ ſimpliciū apprehēſio. compoſitio et diuiſio. ac finaliter diſcurſiua ratio.Mrior pꝫ ꝑph̓m. ix. metaphyſice. Debet em̄ in actu tale ens vel forme vl̓ finis. qꝛ cognitio intellectꝰ ē poſſibilis exiens in actū niſi aliqd̓ actu ens. Hoc āteſt intelligibile qd̓ eſt obiectu ip̄ius intellectꝰ. mouensip̄m de potētia ad actū. ſicut obiectū om̄is potentie pa.ſſiue eſt aliquid in actu eandē mouens. Minor patꝫ. qͥapͥmo ſimpl̓r ꝯſiderat̉ ẜm ſe et abſolutē. dicēte ph̓opoſitū intelligit̉ niſi vt vnū Scd̓o intelligit̉ vt vnitū .8.alij qꝛ veꝝ ſequit̉ vnū in eodē. Ueꝝ āt in cōpoſitōe 11Vl̓.ſiſtit p̄dicati et ſubiecti. Aut in diuiſione. ſil̓r et falſitas5 4oſibi oppoſita. Et in hac ꝑte intellectus ſequit̉ naturāſimplicia in cōpoſito vnit. Tercio vero iſtud intelligibi v6le cōpoſitū cōplexū ē ordinabile ad aliud diſcurſumLet actū exercitū rōnis Et hoc eſt ꝓpter veritatis falſitatis bonitatē. qꝛ bonū eſt vltima actualitas entis ẜm . A1quā ſe diffundit. Et hoc veritas ꝓpōnis ẜm boni­ 4qvtatem ſue ꝑfectōnis diffundit ſe ad veritatē ꝯcluſionis ex p̄miſſis deducit̉ Et ita ẜm maiorē vel minorē veri en xtatē et certitudinē ꝓpōis ſeqͥtur veritas neceſſitas cō­ Clicluſionis ẜm plus et minus. Ordo āt ẜm quē veritas vvniꝰ ꝓpōnis ordinat̉ ad aliā eſt diſcurſus ſeu argumerbltatio eſt vltimꝰ actꝰ ꝑfectiſſimꝰ ratōis. vn̄ ip̄aAA 5d̓r Cōcluſio ſeqͥtur ex p̄miſſis. qꝛ ẜm triplicitatē obiecti pͥma oꝑatio eſt ſimpliciū intelligentia ſꝑ verorū 2 Oeſt. ſicut ſenſus reſpectu ꝓprij ſenſibilis ſemꝑ eſt verus. 9.1Hic em̄ actus eſt circa intelligibile obiectū ſimpl̓r qd̓ in 5.