Tercius QractanusGubas Liber &e lutellectū

ſicut fit in motu phyſico. In quo actus diminutus continue precedit actum completū quouſqꝫ totus motus compleatur. ⁊ propter hoc motus talis eſt actus imꝑfecti. Dicere vero eſt actio ſimplex inqͣntū dicens ſimpl̓r expͥmit dictū Et ita intellectus ⁊ ſenſus ꝯueniūt in hoc. qꝛ ſicut ſenſus pͥmo apprehēdit ſenſibile abſolute ſine ꝯpōne vniꝰ ſenſibilis cum alio. vel ſenſibilis ꝑ accn̄s cuꝫ ſenſibili ꝑ ſe. Itaintellectus pͥmo apprehendit intelligibile abſolute ⁊ ẜm ſeet hoc in ſui pͥma operatione.Cum aūt delectabile aut triſte aut affirmāsaut negās ꝓſeqͥtur aūt fugit ⁊ eſt delectari ⁊ triſtari agere ſenſitiua medietate ad bonū aut malum inqͣntū talia ⁊ fuga Aut ⁊ appetitus hec q̄ẜm actū ⁊ non alteꝝ appetitiuū ⁊ fugitiuū neqꝫab inuicē neqꝫ a ſenſitiuo ſed eſſe alterum eſtHic ph̓s ponit terciā ꝯuenientiā inter ſenſum ⁊ intellectū que eſt iſta. Sicut ad apprehenſionē ſenſus ſequunt̉delectatio ⁊ triſticia. ⁊ poſt delectatōem ⁊ triſticiaꝫ ꝓſecutio ꝑ appetitū vel fuga rei ſenſate Ita etiā in intellectu. qꝛ intellectus poſtqͣꝫ aliqͥd affirmauit vel negauit. id eſt poſtqͣꝫcognouit aliqͥd ꝑ modū veri vel falſi ꝓſeqͥtur vel fugit Etquia ph̓s vſus eſt illis terminis delectari et triſtari. iō definit delectari ⁊ triſtari. dicēs ꝙ ille due ꝯtrarie paſſiōes delectari ⁊ triſtari ſunt agere quadā medietate virtutis ſenſitiue ad bonū vel malū ſcꝫ ẜm ſenſum cōem qͥ eſt q̄daꝫ medietas ſiue centrū oīm ꝑticulariū ſenſuū Et ſic dixit Platoꝙ delectatio om̄is ⁊ triſticia ſunt generatōes facte in ſenſibilē aīam Et hoc verum eſt de delectatōne corꝑali Si vero eſt delectatio in cōtemplatōe theorematū ſicut in ꝯtemplatione huius. ꝙ diamēter eſt aſſymmēter coſte illa nō hꝯtrariū nec eſt ſenſibilis aīe. In ſenſibilibꝰ vero leticiā ⁊ triſticiā ſeqͥtur fuga ⁊ appetitus ſiue ꝓſecutio q̄ ſunt ideꝫ inſua radice pͥma. eo ꝙ vna eſt ꝑs aīe que pn̄s delectabile appetit ⁊ pn̄s triſtabile fugit. pn̄tis aūt eſt appetitꝰ. vel fugaẜm actum. qꝛ ꝯtraria ſunt eiuſdē potētie. ⁊ ideo eiuſdeꝫ eſtfugere ⁊ deteſtari ⁊ nō ē alterū appetitiuū ⁊ fugitiuū Hocaūt intelligi dꝫ ꝙ ſunt idem in cōi. eo ꝙ vtrūqꝫ eſt ꝑs ſenſibilis anime. ⁊ anime appetitiue. eſſe tamē iſtaꝝ eſt alterumdifferens ſicut differūt ꝑtes appetitus. q̄ ſunt appetitꝰ iraſcibilis ⁊ cōcupiſcibilis. que ꝯiuncta ſunt ſenſitiuoIntellectiue aūt anime phātaſmata vt ſenſibilia ſunt. cum aūt bonū aūt malū affirmat autnegat ⁊ fugit aūt ꝓſeqͥtur ꝓpter quod nequaqͣꝫſine phātaſmate intelligit animaHic. p. ponit quartā ꝯuenientiā inter ſenſum ⁊ intellectū ex ꝑte mouētis vtrūqꝫ dicens ꝙ ſicut ſe hn̄t ſenſibilia adſenſum. ita phātaſmata ad intellectū In hoc tn̄ eſt differētia. qꝛ ſenſus nō ꝓſeqͥtur vel fugit aliqͥd niſi poſt apprehenſione delectatiōis vel triſticie. Sed intellectus immediatepoſt apprehenſionē fugit vel ꝓſeqͥtur aliquid. Cum em̄ intellectus cogitatiuus extendit ſe affirmādo ⁊ negādo bonum vel malū tunc ſtatim eſt ꝓſecutio vel fuga. eo ꝙ obiectum intellectus eſt bonū vl̓e quod eſt ſimpl̓r bonū. Habꝫaūt ſe intellectus determinās appetibile eligendū vel fugiendū. ſicut eſtimatiua in brutis ſiue carentibꝰ rōne Ex qͥbꝰinfertur correlarie ꝙ anima nihil intelligit ſine phātaſmateex quo elicit̉ vl̓e. ⁊ eſt vnus intellectus ꝯꝑans ⁊ mouens ⁊

Sicut em̄ aer pupillā hmōi fecit. ip̄a aūt alterū. ⁊ auditus ſil̓r. ſed vltimū vnū ⁊ vna medietas. eſſe aūt ip̄i plura quo āt diſcernit. qͦ differtdulce ⁊ calidū dictū eſt qͥdem et priusHic ph̓s hoc quod dictū eſt de ſenſu ⁊ intellectu declarat ꝑ exemplū in viſu qͥ eſt pͥmus ſenſus dicens. ꝙ ſicut aerimmutatus a colore immutat oculū ⁊ organuꝫ agendo inip̄a ſpēm viſibilem quā recipit ab exteriori. ⁊ pupilla vlterius immutat ſenſum cōmunē qͥ eſt vltimū ſenſitiuū inqͣntum forma ſenſibilis venit vltimo ad eum. licet ſit pͥmū inquantū eſt fons ⁊ origo ſenſibilis virtutis. exiſtēs formalead quod terminant̉ ceteri ſenſus. inquantū ip̄m eſt omniūformalis medietas. Sic etiā eſt vnus intellectus ad queꝫterminat̉ motus omniū phantaſmatū. ⁊ eſt formalis reſpectu phantaſie. ſicut phātaſia formalis eſt reſpectu ſenſuscōis. ⁊ ſenſus cōmunis reſpectu ſenſuū ꝑticulariū. Hec ātvera ſunt de intellectu ſiue phātaſmata ip̄a moueant ſiuemoueāt intentōes boni vel mali ex phātaſmatibꝰ elicite.Dicendū aūt ⁊ nunc. eſt em̄ aliquid vnū. ſicaūt ⁊ trinus. ſed hoc in ꝓportionali aūt numero ens vnū habet ſe ad vtrūqꝫ ſicut illa ad inuicē. quo em̄ differt homogenea iudicare aut cōtraria vt albū ⁊ nigrum Sit igitur ſicut. a. albūad. b: nigrum. g. ad. d. ſicut illa ad inuicē quareet ꝑmutatim. Sicut igit̉. g. d. vni ſint exiſtētiaſic habebunt ſicut et. a. b. idem qͥdem. eſſe autēnon idem. ⁊ illud ſimil̓r Eadē aūt ratio eſt et ſi aquidē dulce ſit ⁊. b. vero albumHic ph̓us predicta firmat dicens. ꝙ eſt eadē analogiaet idem numerus pluriū ſenſibiliuꝫ comparatoꝝ ad ſenſitiuū vnū quod ponit inter ea comparationē ⁊ phantaſmatūpluriū ad intellectū vnū qui inter ipſa ꝑ rōem facit comꝑarationē. Nihil em̄ differt opponere ab aliquo agente ⁊ querente qualiter iudicat ea que ſunt vnius generis ⁊ potētieet qualiter iudicat cōtraria ẜm genus. Eadeꝫ erit ſolutiode vtriſqꝫ ſi reqͥratur. Si em̄ querat aliquis quomō idemiudicat album ⁊ nigruꝫ dicemus ꝙ iudicat ea ſicut vltimavirtus ad quā terminat̉ motus albi ⁊ nigri. Et ſimiliterſi querat aliquis quomō eſt iudicans id quod eſt ex phantaſmate nigri Dicemus ſic. ſicut vnus eſt vere terminusad quem vltimo ꝑueniunt motus vtrorunqꝫ. Quia ſicutſe habent res ſenſibiles ad vltimū ſenſitiuū. id eſt ſenſumcōmunē. ita ſe habent diuerſa phātaſmata ad vnū vltimuꝫintellectiuū. eo ꝙ om̄is motus phantaſmatuꝫ ad vnū intellectum terminatur. ſicut om̄ia ſenſibilia ad vnum ſenſum.Cuius eſt exemplū. accipiātur duo contraria eiuſdē generꝭſicut album ⁊ nigrum. vel duo non homogenea. id eſt noneiuſdem generis ſicut albū ⁊ dulce. puta ſit. a. album et. b.nigrum. d. phantaſma albi. et. g. phantaſma nigri. tunc arguitur ſic. Sicut ſe habet a. ad. d. ita. b. ad. g. ergo ꝯmutādo ꝓportionē ſicut ſe hn̄t. a. et. b. ad vnū ſenſum. ita horumphātaſmata d. et. g. ad vnū intellectū Et eodē modo dd̓meſt ſi accipiant̉ ſenſibilia diuerſoꝝ ſenſuumSpecies qͥdem igitur intellectus in phātaſmatibꝰ intelligit ⁊ ſicut in illis determīatū ē ip̄iimitabile ⁊ fugiēdū ⁊ extra ſenſuꝫ cū in phātaſ-