LiberTercius

per amiciciā ſuis germanis ceruicibꝰ aſſociata ſunt quādoamicicia cōmiſcuit res germanas ſibi inuicē in generatiōererū. Sic ſil̓r ⁊ iſta ſeꝑata ⁊ incōplexa pͥmo intelligunt̉ etpoſtea germana ſuis germanis cōponunt̉ ꝑ intellectumet ab his que nō ſunt germana diuidunt̉ ꝑ negatōeꝫ huiꝰab hoc. Exemplū eſt vt hoc incōplexū quod eſt aſymmetros. ⁊ incōplexū qd̓ eſt diametros ꝯiungunt̉. cum d̓r diameter eſt aſymmēter Et hoꝝ cōpoſitoꝝ ſiue ſic ꝯiunctoꝝeſt etiā intellectus vnus. qm̄ non ſimpl̓r accipiunt̉ vt plura. ſed vt vnū in altero vel vnū ab altero. Et hec non ſuntenūciata vt plura. ſed ſicut d̓t enunciando ita intelligit. Inhis aūt que ſunt incōplexa cum intelligunt̉ nullū cōfingit̉ſiue ſignat̉ tp̄s. aut tꝑis differētia. Oīm em̄ taliū intellectꝰeſt ꝑ ſimplicē rei ſpēm. q̄ denudata eſt a conditionibꝰ materie. quaꝝ vna eſt motus ⁊ altera tēpus. ⁊ ideo taliū intellectus abſtrahit ab om̄i tꝑis differētia. Cū vero ꝑ ꝯpoſitionem vnū de altero ſignificet̉. licet in re nō ſit cōpoſitio. ſedvnio vnius cū altero ſine om̄i medio. tn̄ intellectus nō accipit vnionē vniꝰ cū alio niſi ẜm modū cuiuſdā eē qd̓ hꝫ vnūin alio. ⁊ hoc eſſe ſigͣnificat̉ ꝑ verbū notans ꝯpoſitōem Etqꝛ ſignificat̉ in actione eſſe ideo oꝑtet ꝙ ſignificet differentiā aliquā tꝑis. eſſe em̄ talis menſura eſt tēpus. ⁊ iō intellectus intelligēs tēpus factoꝝ ſiue preteritoꝝ ⁊ futuroꝝ. iāeſt intellectus cōponens Falſum em̄ erit ſi albuꝫ non albocōponitur. verū aūt cōponit album cum eo qd̓ ẜm veritatem eſt albū. ⁊ hoc cōtingit ẜm quālibet tꝑis differentiamNon em̄ ſolū falſum ⁊ verū eſt ẜm tēpus p̄ſens. vt ſi dicat̉qm̄ cleon eſt albus. vel nō eſt albus. ſed etiā qꝛ erat albuset qꝛ erit albus. vel nō erit albus. In om̄ibꝰ aūt his cōpoſitionibꝰ licet verū ⁊ falſum a re cauſent̉. tamē cōpoſitio ꝓcerto in aīma eſt cōponente. Quia tria ſunt in cōpoſitioneſcꝫ ſubiecrū. predicatū. ⁊ ꝯpoſitio media. ⁊ tm̄ duo ſunt inre. res videlicet cui aliqͥd ineſt. ⁊ quod ineſt. ⁊ nō eſt terciuꝫin re ſcꝫ cōpoſitio. quia vnum ineſt alteri ſine medio. ⁊ ideonihil in re reſpondet cōpoſitioni niſi ip̄a vnio duoꝝ vnitorum. ſed cōpoſitio eſt in aīma vniente que accipit pͥmo diuiſa. ⁊ poſtea cōponit. Falſum em̄ ⁊ verū cum ſint relatōesſunt in vtroqꝫ relatiuoꝝ. ⁊ ideo ſunt in re ſicut in cā efficiēte. in aīa aūt ſicut in ſubiecto. In aīa em̄ d̓r eſſe illud quodfacit ip̄a aīa In voce vero ſunt ſicut in ſigno ꝝ 4Indiuiſibile aūt qm̄ dupl̓r potentia aut actu eſt nihil ꝓhibet intelligere indiuiſibile cū longitudinē intelligat. Indiuiſibilis em̄ actu alitereſt ⁊ in tēpore indiuiſibili. Similiter em̄ tēpusdiuiſibile ⁊ indiuiſibile longitudini eſt. non em̄eſt dicere aliquid in medio intelligere vtrunqꝫ.Non em̄ eſt niſi diuidat̉. ſed aut potētia ſeorſuꝫaut vtrunqꝫ intelligēs dimidioꝝ. diuidit ⁊ tempus ſimul tūc. aut in longitudīe. ſi vero eſt ſicutex vtriſqꝫ ⁊ in tꝑe eſt quod in vtriſqꝫ Quod aūtnō ẜm quātitatē indiuiſibile eſt. ſed ſpecie intelligit ⁊ indiuiſibili tꝑe ⁊ indiuiſibili aīe. Secundū accidēs aūt ⁊ non inquantū illa diuiſibiliaquod intelligit ⁊ in quo tꝑe. ſed inqͣntū indiuiſibilia Ineſt aūt vtiqꝫ his aliqd̓ indiuiſibile ſedforte nō ſeꝑabile quod facit tēpus vnū ⁊ longi

et longitudīe Punctū aūt ⁊ om̄is diuiſio et ſicindiuiſibile mōſtrat̉ ſicut pͥuatio. ⁊ ſil̓is ratō inalijs eſt vt qūo malū cognoſcit aut nigrumHic ph̓us ex quo om̄e qd̓ intelligit̉ eſt aliqͦ mō vnū. on̄dit quot modis d̓r vnū ſiue indiuiſibile dicēs. ꝙ indiuiſibile qd̓ in pͥma oꝑatione intellectus intelligit̉ eſt triplex. Primū eſt qd̓ eſt indiuiſibile actu. ⁊ tn̄ potētia diuiſibile. ſicutcontinuū. tale em̄ eſt actu indiuiſum. ⁊ potentia diuiſibile.et hoc intelligit̉ vna ſimplici actōe intellectus ſicut indiuiſibile. Sicut exēpli grā qn̄ intelligimus longitudinē. Et cāiſtiꝰ eſt. qꝛ nō intelligimꝰ longitudinē ꝑ ꝑtes. q̄ potētia ſuntin ip̄a. ſed potius ꝑ vnā ſimplicē ſpēm longitudīs q̄ eſt forma vnius. oēs ꝑtes vniens. faciēdo eas vnum eſſe in actuActualiter em̄ vna longitudo indiuiſibilis. ⁊ iō in tempore vno vel momēto totā ꝑ ſpēm longitudīs intelligit. Etſil̓r eſt in intellectu alioꝝ continuoꝝ. ſicut tꝑis ⁊ ſimiliū Qꝛtempus eſt ſil̓r indiuiſibile actu. ⁊ potētia diuiſibile. ſicꝭ cōtinua longitudo Un̄ licet vtrāqꝫ ꝑtem habeāt ante ⁊ poſttn̄ qꝛ intellectus nō accipit cōtinuū ꝑ ꝑtes ſed per ſpēm totius. q̄ nec partiū q̄daꝫ eſt. nec ꝑtes oēs. ſed qͥditas vniusin actu indiuiſi exn̄tis. iō vna ⁊ ſimplici actōe intellectus intelligit̉. Non em̄ cōtingit dicere ꝙ vtrūqꝫ iſtoꝝ intelligit̉ ꝑmediū. qꝛ id qd̓ intelligit̉ ꝑ mediū ſui ſicut ꝑ ꝑtem hoc ē diuiſum in actu. ſed illud ꝯtinuū nō eſt diuiſuꝫ. ita ꝙ parteseius ſequeſtrate ſint ſeorſum niſi in potētia. res aūt nō intelligit̉ ꝑ id qd̓ eſt in potētia. ſed ꝑ id qd̓ eſt in actu Si autē intellectus eſt vtraqꝫ intelligēs ſeorſum hoc eſt ꝑtē extra ꝑtētūc etiā tēpus intelligēdi vnū diuidit̉ a tꝑe intelligēdi alterum. Qm̄ qn̄ intelligit ꝑtem vnā tūc in eodē momēto nonintelligit alterā ꝑtem. Tūc em̄ intelligere eſt in tꝑe. qd̓ eſtſicut intellectus eſt in longitudīe. In longitudīe aūt diuiſadiuiſum eſt intelligere. gͦ in tꝑe diuerſo. ꝑficere ⁊ intelligerevnius ⁊ alterius ꝑtis. Si aūt intelligit longitudinē ſicutvnū in actu qd̓ eſt ex vtriſqꝫ ꝑtibꝰ que ſunt in ea potētia ſolū. tūc etiā intelligere eſt in vnico tꝑe. qd̓ ꝓportionat̉ intellectui longitudīs ex vtriſqꝫ ꝑtibꝰ cōpoſite. ⁊ hoc eſt vnicū ⁊ indiuiſum tēpus intelligēdi Scd̓o vero d̓r aliqͥd indiuiſūſiue vnū ſpe quod formaliter eſt vnū ſicut caro ⁊ lignū. licꝫip̄m ſit diuiſibile potētia ⁊ ꝑaccidēs. eo ꝙ ē forma eiꝰ qd̓eſt diuiſibile per ſe. ⁊ illo diuiſo accidit ipſum diuidi ꝑ accidens. ſicut diuiſo ligno ſpecies ⁊ forma diuidit̉ ꝑ accidensHoc autem quod eſt ſic ꝑ accidens diuiſibile. ſpecie autēet forma indiuiſibile. ſimpliciter intelligit̉ in īdiuiſibili tempore ⁊ indiuiſibili anima. id eſt vnica conceptiōe anime. ideſt vna ſpecie in anima exiſtente. ⁊ non intelligit̉ ẜm ꝙ ꝑ accidens eſt diuiſibile ad diuiſionem ſubiecti. Tercio eſtindiuiſibile ſimpliciter quod eſt tale ẜm potentiā ⁊ actumſicut pūctus ⁊ vnitas. Om̄is em̄ punctus diuiſio eſt ⁊ nōdiuiſibilis. Diuiſio em̄ ſemper fit in puncto. ⁊ tamen nunqͣꝫ diuiditur. Omne autem tale indiuiſibile ẜm ꝙ eſt indiuiſibile nomīe priuatiuo monſtrat̉ eſſe indiuiſibile. ſicut dicimus ꝙ punctus eſt cuius ꝑs nō eſt. Et ſic eſt in omnibꝰalijs ſimpliciter indiuiſibilibus ſicut eſt vnitas. et ſicut eſtnunc Poſſunt tamen predicta indiuiſibilia dupliciter accipi. Uno modo ẜm ꝙ ſunt principia ſuarum quātitatuꝫ ⁊tunc poſſunt intellectu poſitiuo intelligi. quia accipiunt̉ tūcnon in ſe ſed in ſuis quantitatibꝰ quas pͥncipiant ſicut punctus. vt eſt terminus linee. ⁊ vnitas in aggregatione numeri. et nunc vt continuatio p̄teriti ⁊ futuri. Alio vero modo accipiuntur iſta predicta ẜm ſe. et tunc monſtrantur