Areſtotelis.De anima
Et hic qͥdem intellectus ſeꝑabilis ⁊ impaſſibilis et īmixtus ſubſtātia actu ens. Semꝑ em̄honorabilius eſt agēs patiente ⁊ principiū materia Idem aūt eſt ẜm actū ſcīa rei. que vero ẜmpotentiā tꝑe pͥor in vno eſt. oīo aūt neqꝫ tēporeſed non aliquādo qͥdem intelligit. aliquādo aūtnō intelligit Seꝑatus aūt eſt ſolū in hoc quodvere eſt ⁊ hoc ſolum īmortale ⁊ ꝑpetuū Non reminiſcimur autem qꝛ hoc quidem impaſſibilepaſſiuus vero intellectus corruptibilis. et ſinehoc nihil intelligit animaHic ph̓us ponit ꝯditiones intellectus agentis que cōmuniter aſſignant̉ quattuor Prima eſt ꝙ eſt ſeꝑatus Secūda ꝙ eſt īmixtus Tercia ꝙ eſt oīno impaſſibilis. Quarta ꝙ eſt ſubſtātia actu ens. In pͥmis duabꝰ cōditionibꝰ cōuenit cum intellectu poſſibili In hoc aūt ꝙ eſt om̄ino impaſſibilis ⁊ intellectus poſſibilis habet naturā qua vocat̉et eſt poſſibilis intellectus. differt ẜm aliqͥd ab eo. et iſtudneceſſariū eſt ſic eſſe. Quia in om̄i natura in qua eſt agenset patiens. oꝑtet ꝙ agens ſit honorabilius paſſo. ⁊ illud qd̓eſt principiū ꝑ ſuaꝫ formalē actionē honorabilius eſt qͣꝫ materia in qua principiat̉ hoc quod principiat̉ Differt autemhic intellectus a poſſibili. qm̄ cum ſuū intelligere nihil alid̓ſit niſi ꝙ ſuū intellectualē lumē imbuit̉ intellectis ſpeciebꝰ.et reſplendet in eis nō egredit̉ ſuū intelligere extra ipſumita ꝙ nō eſt differētia inter inter intelligēs ⁊ intellectum ineo niſi ſicut luīs in ſe. ⁊ lumīs quo imbuti ſunt colores adactum. ⁊ ideo ẜm actum ſua ſciētia eſt res ſcita ꝓut eſt ſcita Sed intellectus poſſibilis qn̄ intelligit ea q̄ nō ſunt ip̄emet intellectus tunc ſua ſcīa ⁊ ſuū ſcitum nō ſunt ideꝫ Etſic intellectus agēs ⁊ poſſibilis in duobꝰ differūt ſimpl̓r. ⁊in tercio ẜm aliqͥd ꝯueniunt. ⁊ ẜm aliqͥd differūt. ⁊ in duobus ꝯueniunt. qꝛ vterqꝫ eoꝝ eſt ſeꝑatus ⁊ īmixtus. et ẜmhoc qͥnqꝫ ſunt ꝯditiones intellectus agentis ẜm AlbertuꝫEx iſtis ptꝫ ꝙ duo ſunt oꝑa intellectus agentis. Unū eſtabſtrahere formas intelligibiles quod nihil aliud ē niſi facere eas ſimplices ⁊ vl̓es Secundū eſt illuminare intellectum poſſibilē. ſicut lumē ſe habet ad diaphanuꝫ. qꝛ oꝑtet ꝙſpēs vl̓is qͣꝫdiu eſt vl̓is ſit in lumīe agentis. ⁊ ideo oportetpoſſibilē illumīari lumine intellectus agentis. Sil̓i modopoſſibilis duplicē habet ꝯꝑatōem Comꝑatur em̄ ad agētem ſicut cōpletus lumine ſuo. ⁊ cōꝑat̉ ad formas ex phātaſijs elicitas. ſicut motus et formatus ab eis. q̄ forme ſicſpeculate ab intellectu poſſibili vocātur intellectus ſpeculatiuus. Et ille etiam duo habet Unū eſt qd̓ habet eē in lumine intellectus agentis quo efficit̉ ſpeculatiuus. Alteruꝫaūt ex ꝯꝑatione reꝝ quaꝝ ip̄e eſt ſpēs. ⁊ quo ad hoc multiplicat̉ ⁊ variat̉ ẜm potentiā ⁊ actum. Ex pͥmo aūt eſſe nōhabet ꝑmutatōem Et ideo quādo ꝯꝑamus iſtos duos intellectus ad ſe inuicē tunc intellectus qui eſt ẜm potentiaꝫdictus temꝑe prior eſt in quolibet indiuiduo qm̄ pͥus intelligimus in potentia tm̄. ⁊ non oꝑatur intellectus agens innobis aliquas intelligētias ſpeculatiuas Poſtea aūt creſcentibꝰ exꝑimēto ⁊ temꝑe incipit in nobis manifeſtari operatio intellectus agentis ꝑ ſeꝑatōem intelligibiliū Sꝫ vniuerſaliter ẜm ſubſtantiā comꝑando poſſibilē intellectū adagentē non p̄cedit temꝑe. qm̄ ſi ꝯꝑentur iſti intellectus adſe inuicē ẜm ſuas ſubſtātias ⁊ non ẜm ꝙ in nobis manifeſtant̉. tunc agens pͥus eſt acto. ⁊ informās informato Sꝫ
ẜm illam ꝯꝑatōem non p̄t dici ꝙ poſſibilis qn̄qꝫ intelligat̉et quādoqꝫ nō. ſed potius ſemꝑ intelligit. qꝛ ẜm hanc cōꝑationē non ꝯiungit̉ niſi intellectui agēti cuius intelligere ēſemꝑ. eo ꝙ non egredit̉ extra ſeip̄m. Et iſto mō intellectꝰvterqꝫ ⁊ ex vtroqꝫ etiā. ſcꝫ agēte ⁊ poſſibili ꝯpoſitus eſt. qd̓vere eſt ⁊ eternū ⁊ nō qd̓ aliqn̄ eſt intellectꝰ ⁊ aliquādo nōſicut eſt ſpeculatio de rebus ꝑticularibus. Et iſte ſic ſeꝑatus ſolus eſt īmortalis ꝑmanens apud aīam etiaꝫ poſtqͣꝫfuerit exuta corpore. Quia ꝙ nunc qn̄qꝫ intelligit ⁊ quādoqꝫ nō eſt ex eo qꝛ mouet̉ a phantaſmatibꝰ q̄ ſunt tm̄ in potentia intelligibilia. ⁊ ideo non ſemꝑ actu mouēt. ⁊ iō dictum eſt ꝙ nō ſꝑ ꝑmanet taliū intellectus Et iō qn̄ talis eſtin toto ſeꝑatus intellectus. qͥ eſt cōuerſio intellectus poſſibilis ad agentē. qͥ totum intelligere ſuū habet intra ſeipſuꝫtunc nō remīſcimur. qꝛ reminiſcentia fit ꝑ conuerſioneꝫ adꝑticularia. que ſunt in phantaſmatibꝰ. ⁊ fit mediāte cogitatiua. que eſt actus rōnis cōferentis de ꝑticularibus Et hͦnon habet intellectus poſſibilis ꝑ cōuerſionē ad agentemſed potius ꝑ cōuerſionem ad phantaſmata. ⁊ ex illa parte.eſt vere paſſibilis intellectus. ⁊ ẜm hoc corruptibilis eſt. lꝫin ſe ſit ſubſtātia perpetua. Sine hoc tamē phantaſmate ⁊corruptibili intellectu qui d̓r virtus cogitatiua de ꝑticularibus nihil omino determinatū intelligit in ꝑticularibus. ſicut fingens viſum in lumē anteqͣꝫ determinatū eſt aliquocorꝑe. nihil decerminatū videt̉ Et ergo qn̄ cōtingit ipſuꝫſeꝑari ab actibus virium ſenſibilis aīe tūc nec reminiſciturnec imaginat̉. Licet em̄ ſub̓a tota anime rō naͣlis ſeꝑetur acorpore. tamē ẜm quaſdā vires nō oꝑatur niſi in corꝑe. etideo cum nō eſt in corꝑe tunc nullā habet oꝑationē intellectus ẜm cōuerſiones ad illas ẜm naturamIndiuiſibiliū qͥdem igit̉ intelligentia in hiseſt circa que nō eſt falſum In qͥbꝰ aūt ⁊ falſuꝫ iāet verū eſt ꝯpoſitio q̄dam Iam intellectiuū eſtſicut eoꝝ q̄ vnū fiūt Sicut Empedocles dixitvere multoꝝ qͥdē capita ſine ceruice germīauerūt poſtea ꝯpoſita ſunt ꝯcordia ſic ⁊ hec ſeꝑataHꝯpoſita ſunt vt aſſimetron ⁊ diametros. ⁊ vt ſimetron ⁊ diametros. Si āt factoꝝ ⁊ futuroruꝫtꝑe eo intellectꝰ ⁊ ꝯponēs. falſuꝫ em̄ in ꝯpōneſꝑ ē ⁊ nāqꝫ ſi albū nō albo aūt ſi nō albū albo cōponit. ꝯtīgit āt ⁊ diuidētē dicere oīa Sic gͦ ē nōſolū falſū aūt veꝝ ꝙ albꝰ cleon ē. ſꝫ ⁊ qd̓ erat auterit vnū aut faciēs hoc intellectus eſt vnūqd̓qꝫIſtud eſt qͣrtū capl̓m in quo agit̉ de duobꝰ actibꝰ intellectus qͥ ſunt indiuiſibiliū intelligētia ⁊ ꝯpō ⁊ diuiſio. Et pͥmo ꝯꝑat eos ad ſe inuicē dicēs Qꝭ indiuiſibiliū intelligentia eſt in his circa q̄ nō eſt falſum. Intellectus aūt ꝯplexorum qͥ eſt enunciationis vel ꝯpōnis vocat̉ fides ꝑ aſſenſuꝫintellectus ad talia. In qͥbus aūt intellectibꝰ iā falſum eſt.et verū enunciatione alicuius de aliquo. iam neceſſariū eſteſſe ꝯpoſitōem alicuius de aliqͦ. qꝛ vnū incōplexū cum alioꝯponit̉. ⁊ aliud affirmat̉ de ip̄o vel negat̉ ab eo. tales aūt intellectꝰ ſtꝭ de eo qd̓ ineſt ẜm ꝙ ineſt p̄dicatū ſubiecto. veꝝem̄ ⁊ falſū nō ſtꝭ niſi in reſpectu ꝯpōnis alicuiꝰ cū alio. veldiuiſiōis alicuiꝰ ab alio Intellectꝰ āt incōplexoꝝ pͥor eſt. ⁊qͦdāmodo cā ꝯpōnis Et iſtud ptꝫ ꝑ ſnīam metaphoricāEmpedoclis dicentis ꝙ capita multoꝝ vere ⁊ ẜm naturāgermanoꝝ. ⁊ ſibi ꝯgruētiū fuerūt pͥº ſiue ceruice. q̄ poſteap iiij.