Druckschrift 
De anima : Mit Epitoma von Gerardus de Harderwijck
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Areſtotelis.De anima

figuratam talibus lineamentis in generali tm̄ et qualificatam talibꝰ coloribꝰ. tali poſitōne vel ſitu. Oīa at iſtaſunt indifferētia ad oīa ſuppoſita Et ſic intellectio quaintelligit̉ homo characterizatur his phantaſmatibꝰtamen diſcernentibus hoc indiuiduum ab iſto vel alio.tali accn̄te vel alio. ſed vt ſunt cōmunia totam naturamꝯſequētia. tn̄ intelligendū eſt intellectio intelligentis naturā humanā terminet̉ ab iſto phantaſmate.immo talis intellectio terminat̉ a natura humana nudaafficit̉ tamē et characterizat̉ talis intellectus iſtis phantaſmatibꝰ vt qͥlibet in ſe exꝑiri p̄t. aūt volumꝰ intelligere ſingulare vt tale. diſtinctū ab alijs. tunc intellectus vtens eadē ſpecie intelligibili qua intelligit̉ vniuerſale et eiſdē phantaſmatibꝰ. intelligit adhuc hoc ſingulare inquātū hoc ſingulare diſtinctū ab alijs. ſed neceſſariū eſt reflectat ad phantaſma hoc indiuiduū rep̄ſentans. vt ſcꝫ intelligat hunc hoīem ſolū figuratū. qͣꝫtum. vel coloratū. ſed vt tali figura. tali colore. in tali loco ſituatū. de tali ꝓuintia natū. et ita diſtinctū iſta abom̄i alio indiuiduo eiuſdē ſpēi. Que qͥdē intellectio qͥa fit directe ẜm directā rep̄ſentatōeꝫ ſpēi intelligibilisvl̓iter ẜm indifferētiā oīa indiuidua repſentātis. actꝰintelligendi ab eadē ſpecie et intellectu eliciti phātaſmate. talē intellectōem directā afficiente. ſed potius fit ſpē intelligibili characterizata ab hoc phātaſmate.ſolū indiuiduū et aliud rep̄ſentat̉. ideo fit reflexio et directa intellectio. et ſic intelligit̉ ſingulare non intelligitur directe ſed reflexe Ad terciū reſpondet Albertꝰ in libro de intellectu intelligibili falſum ē qd̓aſſumit̉. qꝛ in om̄i re eſt vl̓e ex ꝑte forme cōicabilis.ticulare ex ꝑte ſubſtātie materie. Et qꝛ pͥncipiū cōmunicabilitatis reꝑitur in om̄ibus rebus ꝑfectis in natura p̄terqͣꝫ in cauſa pͥma. ideo d̓t Boecius oīs res hꝫaliquid. qd̓ eſt. et aliqͥd quo eſt Abſtractio em̄ ē in intellectu. vt etiā d̓t in libro de hoīe ſꝑ eſt a materia. ẜᵐ ſtricte accipit̉ materia eſt ſubiectū tranſmutatōismotꝰ. ſꝫ eſt vl̓is a ꝑticulari. ſicut abſtrahit̉ lignū ab hocligno. et intellectꝰ ab hoc intellectu. Cum em̄ dico celum dico formam. cum vero dico hoc celum dico formam in hac materia ꝑticulatam et īdiuiduatam. Hecaūt abſtractio in oībꝰ eſt. et intellectus intelligit ſe ſicutet alia intelligibilia. vt poſtea dicet̉. Ex quo ptꝫ ſolum naturalia mathematicalia ſunt ſeꝑabilia. ſꝫ etiaꝫdiuina oīa aūt q̄dā ſtꝭ ſeꝑabilia ſicut ītellectꝰ ſeꝑat vl̓ea ꝑticulari. Ad quartū reſpondet idē in loco p̄allegato ẜm rei veritate eadē ſunt pͥncipia eſſendi ſiue eſſerei et pͥncipia intelligendi et ſciendi. ſꝫ eodē accepta ſunt ſcīe et eſſe rei exn̄tis in natura. qꝛ vl̓r accepta cauſant ſcīam et appropriata ꝑticularizata ad aliquā rem ſunt pͥncipia reꝝ in materia. ſicut in pͥmo phyſicoꝝ in qͣdā queſtione de ſcibilitate materie declarat̉Girca textu expolitueſt vnicū dubiū. circa illam ꝑtem textus in qua d̓r Inbuſdā idē eſt caro et carnis eſſe. Quare carnē et carnis eſſe intelligit̉ ſingulare ſiue ſenſibile Sol̓o Alberti. qꝛ caro nominat materiā vltimā ꝓpriā. qꝛ nullohabet cōmunitatē. qd̓ facit magnitudo. que vniuoceeſt in om̄i materia. et ideo cōmune eſt magnitudo. Sil̓imodo et aqua eſt pͥncipiū oīm cōpoſitoꝝ ex elementis.et ideo cōmime eſt quoddā phyſicū quid mathema-

ticū. ſed caro dicit vltimo mixtū qd̓ minime cōmunitatis eſt. Aliter tamen exponit predicta Sanctus Thomas vt in textu viſum eſt.Dubitabit aūt vtiqꝫ aliquis ſi intellectus ſimplex eſt et impaſſibilis et nulli nihil habet cōmune ſicut dicit Anaxagoras quō intelliget ſi intelligere pati aliqͥd eſt. Inquantū em̄ aliquodmune vtriſqꝫ eſt: Hoc qͥdē agere. illud vero pati videtur. Amplius aūt ſi intelligibilis et ipſe.Aut em̄ alijs inerit intellectus ſi ẜm aliud ipſe intelligibilis eſt. Unū aūt aliquid intelligibile. Si aūt ſit mixtū aliquid habebit quod facitintelligibile ip̄m ſicut alia.Hic ph̓s circa p̄dicta mouet dubitatōes. Prima eſtSi intellectus poſſibilis eſt ſimplex et īpaſſibilis et nulli hn̄s aliqͥd cōe ſicut dixit Anaxagoras Quō p̄t aliqͥdintelligere ītelligere ſit aliqͥd reciꝑe et pati ab aliquoagens aūt et patiens debent habere aliqͥd cōe qd̓ ē materia ſiue ſubiectū. videbit̉ igit̉ intellectꝰ poſſibilisintelligibilibꝰ agunt in ip̄m. conueniat in ſubiecto. ſichꝫ aliqͥd cōe et ꝯn̄s dictū Anaxagore falſum erit. Secunda dubitatio eit. An intellectus poſſibilis ſit de numero intelligibiliū. et orit̉ ip̄a ex hoc. qꝛ dictum eſt qn̄intellectus eſt in actu ſpem factꝰ tūc p̄t ſeip̄m intelligere. Dubiū eſt. an intelligat alia ſicut ſeipſum Autintelligat ſe ſicut alia intelligibilia. Oportet em̄ alteruꝫiſtoꝝ ꝯcedere. eo intelligibile inqͣꝫtū hmōi. ē ſpē intelligibilitatis vnū et idē. Sicut viſibile ē idē alioviſibili in rōne viſibilitatis inqͣꝫtū vnus actꝰ eis correſpondet. Si detur pͥmū intelligat alia ſicut ſeip̄m tūc intelligat ſeip̄m ſicut actu ſeꝑatū a materia materie appenditijs. intelligit alia ſic ſeꝑata. forme ſeꝑate ẜm actū inſunt rebꝰ. forme aūt ſeparate pͥncipia ſuntintellectus et eſſe nature. pͥncipia intellectꝰ inſuntrebꝰ. ſꝫ natura deficiat in neceſſarijs. cuicūqꝫ īſuntpͥncipia res intelligendi illi ineſt ꝟtus intelligendi. intellectꝰ ineſt oībꝰ rebꝰ Hoc aūt videmus fore falſum. d̓r intelligat alia ſicut ſeip̄m. Si ꝟo dicat̉ ſcd̓m ſcꝫ intelligat ſeip̄m ſicut alia. alia aūt intelligit actu mixta materia. et ſeꝑata a materia indiuiduātibꝰ. ergoetiā intelliget ſe mixtū materia. ſeꝑabit ſe ab ip̄a etindiuiduātibꝰ. ip̄e ē mixtꝰ materie patit̉ cōmunicationē materie rebꝰ agūt in ip̄m. Et ſic falſuꝫ videt̉qd̓ dixit Anaxagoras totū qd̓ ſuꝑius inductū eſt.Aut pati ẜm cōmune aliqͥd diuiſum eſt pͥusqm̄ potētia quodā eſt intelligibilia intellectꝰ M.ſꝫ actu nihil anteqͣꝫ intelligat. Oportet aūt ſic ſicut in tabula nihil eſt ſcriptū actu quod quidemaccidit in intellectu.Hic ph̓s accedit ad deciſionē pͥme dubitatōnis dicens. pati phyſicū qd̓ eſt motu ſꝑ eſt ẜm cōe aliqͥdagenti et patienti qd̓ eſt ſubiectū .i. agens patiēs phyſica cōicant in materia. Intellectꝰ āt ſic patit̉ ſꝫ tm̄fectiue. Eſt āt ẜm Albtū duplex potētia paſſiua Que ē ex ſua potētialitate ē niſi ſubiectū receptōnis ſimplicis. Quedā vero eſt ex ſua potētialitate etſubiectū receptōis trāſmutatōis Materie em̄ potentia vna ē ꝯͣrioꝝ. ē ſubiectū receptōis trāſmuta-