Druckschrift 
De anima : Mit Epitoma von Gerardus de Harderwijck
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberTercius

ria q̄dam. videt̉ intellectus verius ſit ꝑticulariū qͣꝫvl̓ium. Pro veritate queſiti ponitur iſte diſcurſus.Maior Ul̓e intelligit̉ ꝑticulare ſentitur Minor Tn̄ inter vl̓e et ꝑticulare pōtintellectus ꝯueniētias et drās diſcernerecluſio. Igitur intellectiua aīa vl̓e et ꝑticulareſeꝑata cognoſcit alia et alia potētia. ſed eadē aliter et aliter ſe habente cognoſcit ip̄a ad ſeinuiceꝫcomparataQaior ꝓpoſitio pꝫ auctoritate Boecij AreſtotelisAuerrōis. Et potiſſima eoꝝ. ad pͥmā ꝑtē ē. qꝛ intellectus accipit nudatū ſpoliatū a materia. et a materie appenditijs. igit̉ materia ſuis appenditijs ſit idqd̓ indiuiduat formas. ſeqͥtur id qd̓ ſic denudatū ē ſitvl̓e. Hoc idē ſic ꝯfirmat̉ qꝛ ꝓpria oꝑatio agentis eſt abſtrahere. qͥdē a materia tm̄ ſed vl̓iter ab hoc ꝑticulari cuiꝰ intētio ē in aīa ſenſibili. hoc aūt abſtrahere nihilaliud eſt qͣꝫ acciꝑe vl̓e ex ꝑticulari Propt̓ qd̓ tradit Areſtoteles multis exꝑimentis acceptis vna fit vl̓is acceptio. ē pͥncipiū artis et ſcīe. vl̓e eſt ꝓpriū intellectꝰobiectū. Ad intelligentiā tn̄ p̄dictoꝝ ꝯſiderandū eſtvl̓e accipit̉ dupl̓r Unoº formal̓r intentōne vl̓itatis.ſic eſt q̄dam ſcd̓a intentio elaborata oꝑatōem ip̄iꝰ intellectus. quā idē intelligit reflexe ſiue ſcd̓ario. Alioº accipitur vl̓i reali quod vocat̉ natura vl̓is. Tale āt vl̓ereale p̄t dupl̓r accipi. vno ip̄a natura ẜm ſe ꝯſiderata. ſecluſis oībꝰ his ſibi ꝯueniunt oꝑatōem intellectus. Alio accipit̉ ꝓut eſt actuale fundamentū vl̓itatis. id eſt ẜm ip̄e intellectus actū intelligendi fert̉in ip̄am naturā eſt vl̓is. Primo vl̓e reale eſt oīaſua ſingularia et hoc vt ſunt ꝯformia. Primū pꝫ. qꝛ oīsp̄dicatio vera et affirmatiua fundat̉ ſuꝑ vnitate p̄dicati ſubiecto. ſꝫ vl̓ p̄dicat̉ de oībꝰ ſuis ſingularibꝰ vereet affirmatiue igit̉ eſt ſua ſingularia. Minor nota Maior ꝓbat̉. qꝛ p̄dicatio eſſentialis fundat̉ ſuꝑ vnitate eſſentiali. et p̄dicatio accn̄talis ſuꝑ vnitate accn̄tali. et ſic dealijs. Scd̓m ptꝫ. qꝛ vl̓e eſt ſua ſingularia vt vnum ſuntſed plura non ſunt vnum vt ſunt difformia. ſed vt ꝯformia. qꝛ petrus et iohānes dicunt̉ vnū inquantū petrus eſt albi et iohannes niger. ſed potius inqͣꝫtum petrus eſt et iohānes eſt. Scd̓o ꝟo vl̓e reale ẜm ſancum Uincentiū in ſuo tractatu de vnitate vl̓is eſt ſuaſingularia. accepta et intellecta ẜm id p̄ciſe in quo ſuntꝯformia. Singularia aūt vl̓is dupl̓r poſſunt ꝯſiderari.Uno ẜm ea in qͥbꝰ dn̄t. ſicut ſunt ꝑuitas magnitudo. determinatio loci. ẜcat̉ hic. et determinatio tꝑis ẜcatur nunc. ſic de alijs accn̄tibus in qͥbus pn̄t differre. Alio pn̄t accipi ſiue intelligi ẜm id p̄ciſe inſunt ꝯformia ſeu oīno ꝯuenientia. ſicut intelligunturoēs hoīes ꝓut ſunt hoīes preciſe. vel oīa aīalia ꝓut ſuntaīalia p̄ciſe. intelligendo rationalitatē vel irrōnalitatem eoꝝ nec alia in qͥbus dn̄t. Primo oportet ille intelligit petrum qui eſt albus intelligat iohānemeſt niger vel qui eſt chriſtianus vel ſaracenus. vel quantum ad conditōnem loci vel tꝑis. et ſic de alijs ꝯditionibus. Sed intelligit ſcd̓o vnū ſingulare oportꝫ.de neceſſitate intelligat oīa alia habentia ꝯformitatē cuꝫip̄o. Qui em̄ intelligit petrū ẜm ē homo. nihil ampliꝰintelligendo de eo. neceſſario intelligit inquantū qͥlibeteoꝝ eſt. Sil̓i intelligit petꝝ vt eſt aīal intelligit

oīa alia aīalia vt animalia ſunt. Differūt aūt due predicte notificatōes vl̓is. qꝛ pͥma datur de vl̓i reali ẜm eſtfundamentū remotū vl̓itatis. ſcd̓a vero vt eſt fundamētum ꝓpinquum vl̓itatis Uniuerſalitas vero nature vniuerſalis eſt q̄dam ſcd̓a intētio elaborata actum intellectus ſuꝑ naturā p̄dictam inquantum ip̄a comꝑaturad aliam naturā intellectā ꝓut in cōmētarijs circa Porphyrium in capitulo de genere diffuſe dictum eſt. Predicta aūt vl̓itas ſiue vl̓e ſcd̓e intentional̓r acceptū intelligitur pͥmario ſed tantū natura vl̓is. ſed intelligiturillo acceptum ſcd̓ario ſiue reflexe. vt ſupra dictuꝫ eſtqꝛ intellectus exquo eſt potentia immaterialis p̄t intelligere ꝓprium actū ſuum ſpēm intelligibilē et ſcd̓am intentōem Minor patuit ex dictis diffuſe in textu. Etoſtendit̉ etiā ſic. qꝛ intellectus p̄t p̄dicare vl̓e de ꝑticulari. ip̄m cōꝑare ꝑticulari et ꝯn̄s oportet ip̄m cognoſcere naturā vniuerſalis et ꝑticularis. Concluſio ſequitur ex premiſſis ⁊c̄.Ad obiecta in oppoſitūAd pͥmū eſt dd̓m. lꝫ ſenſus ſit vl̓ium tamē actusſenſus eſt ſentire eſt ꝑticulariū. Intellectus ꝟo ē vl̓ūet ſil̓r actꝰ eius eſt intelligere eſt vl̓ium. Et ita ptꝫvl̓e eſt quo ſenſus ſentit. ſed qd̓ ſentit̉ eſt ꝑticulare. ſicutcolor in cōi eſt quare iſte vel ille color ſentit̉. ſꝫ intellectus eſt vl̓ium. et qd̓ intelligit̉ etiā eſt vl̓e Ad ꝯfirmationem ē dd̓m. equus appetit hauenā vl̓em ſꝫ aliquā ꝑticularē lꝫ vage Ad ſcd̓m dd̓m eſt quicquidp̄t potentia inferior p̄t potētia ſuꝑior. qn̄ ille potētie ſtꝭeiuſdē ordinis. Sic eſt de intellectu et ſenſu Etiamquicqͥd p̄t potētia inferior. p̄t et ſuꝑior. ſed non qualitercunqꝫ poteſt inferior poteſt ſuperior. ſicut colore quemcognoſcit ſenſus. cognoſcere p̄t etiā intellectus ſꝫ lōgealiter vt manifeſtū eſt. et ꝟtualiter cōmittit̉ fallacia figure dictōis Ad pͥmā ꝯfirmatōem dd̓m ē pͥma cognitio angeli qua cognoſcit aliū ſimplici ītuitu et formali ē ſimplicis eſſentie et ꝯn̄s vl̓is. Sed ꝯuerſio ſcd̓aria vnꝰ ꝯuertit̉ ad aliū ẜm ſuū exiſtētie et ſuppoſiti eſtſingularis. quā cognitōem Albertꝰ vocat exꝑimētaleꝫAd ſcd̓am ꝯfirmatōem ē dd̓m intellectꝰ intelligitꝑticulare bn̄ reflexe. vt in textu dictū fuit. ſꝫ vl̓e ē qd̓ directe intelligit̉. Qd̓ ſic p̄t intelligi. qꝛ reſpectu oīm indiuiduoꝝ vniꝰ ſpēi habemꝰ niſi vnā ſpēm intelligibilēa pͥmo ẜcato illiꝰ ſpēi impreſſam ſpēs intelligit̉ ſufficiens rep̄ſentādi indiuiduū. hn̄s pͥmo impͥmēte ꝯformitatē. ſic illa ſpēs intelligibilis directe quātuꝫeſt ex ſe rep̄ſentat naturā ſpecifica. habēdo in rep̄ſentando maiorē inclinatōem ad vnū indiuiduū qͣꝫ ad alid̓Sic ꝓpter indeterminatā rep̄ſentatōem ſpēi intelligibilis actus intelligendi elicitus a potētia intellectiua mediāte ſpecie intelligibili etiā rep̄ſentat naturā intellectādirecte. et plus in vno indiuiduo qͣꝫ alio exn̄tē Sꝫforte diceres ẜm ph̓m in hoc tercio. Neceſſe eſt quēcūqꝫ intelligentē phantaſmata ſpeculari. ſed phantaſma ēintentio ſingularis. igit̉ intellectꝰ videt̉ directe intelligere ſingulare Ad qd̓ dd̓m ē. lꝫ intellectus in intellectione vtat̉ phātaſmate. vtit̉ tn̄ eo ẜm ē indeterminate rep̄ſentatiuū ꝯuenientie et ꝯformitatis indiuiduorū diſtinctōnis vel diſcrepantie. Ut cum intellectus intelligit naturā humanā totam. intelligit infiguratam vel coloratā vel quantā Immo intelligit eam