Druckschrift 
De anima : Mit Epitoma von Gerardus de Harderwijck
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

TerIIIS Fr.cuae ocara gusLiber

ſꝫ ꝓpt̓ ſeqͥt̉ ſit material̓ qꝛ ph̓s vult ſit īmatērialis ẜm expoſitōnem Alb̓ti et Bonauēture inqͣꝫtū nullius corꝑal̓ organi ē actus. et ꝯuenit potētie ſenſitiue ē organica quēadmodū multꝭ ſignis ꝓbatū fuit inp̄cedēti queſtione Ad id qd̓ ꝯͣ qͣſitum aſſumptū fuitdd̓m intellectꝰ multiplicat̉ ad multiplicatōnem aīe.lꝫ ſit in ſub̓a ſua īmaterial̓ ſicut āgelus. ē tn̄ forma materie ſcꝫ corꝑis. et ẜm multiplicatōeꝫ corꝑm numeralit̓multiplicat̉ Ad ꝯfirmatōem pͥmā ē dd̓m. ſicut aīapꝰ ſeꝑatōem ſui a corꝑe manet indiuidua vt quedā intelligētia ꝓpriū ſuū quod eſt indiuiduata. lꝫ ſine corpore ſit final̓r ſuppoſitata. ita ītellectus ſil̓i manet indiuiduus Ad ſcd̓am ꝯfirmatōem dd̓m lꝫ ītellectusſit q̄dā ſingularꝭ potentia aīe. eſt tn̄ vl̓is ptātis. Un̄ d̓tAlb̓tꝰ magnꝰ libro pͥmo de ītellectu ītelligibili capitulo. vij. intellectual̓ natura eſt in genere ſuo. ſicut ſol ingenere corꝑm. ſol āt īdiuiduus ē vnus nūero. Cuiuslux p̄t dupl̓r ꝯſiderari. vnoº in cōꝑatōe ad ip̄m ſiue vt ēin ip̄o et ſic eſt vna numero. ſicut id in eſt Alioº ꝯſideratur vt eſt emanans ab eo cōꝑata ad diaphana. et ſic ēvl̓r illuminatiua oīm diaphanoꝝ ꝑuioꝝ facit lucida. ꝑuioꝝ facit colorata ſicut in p̄cedenti librodictū ē. et hoc ꝯſiderata multa agit et facit. igit̉d̓t ph̓s intellectū ſicut lucē videt̉ ītellectus ꝓut ē aliqͥd nature indiuiduus ſicut ſol. et tn̄ ꝓut emittit actōnes intelligēdi ꝟtutꝭ vl̓is. et hoc ſunt in ip̄o intelligibilia qꝛ illo ē abſtractiuꝰ et denudatiuꝰ formaꝝſicut lux corꝑalis. Nec tn̄ ſunt vl̓ia in eo ſicut forma inmateria. nec ſicut accn̄s in ſubiecto eo ens in aīa potius ē intētio rei qͣꝫ res. ſicut̓ īdiuiduat̉ color eſſeqd̓ hꝫ in luce corꝑali neqꝫ ſic ſpecificat̉. eo in luceuenit colori ẜm ē in actu color. Ita intētio rei ſpecificat̉ neqꝫ indiuiduat̉ hoc ē in luce incorporeaʳ intellectuali ſꝫ manet vl̓e qͥddā. Et ſi dicat̉ ſupͣ ꝓbatū eſt intellectꝰ ē indiuiduꝰ nūerat̉ indiuidual̓r in diuerſishoībꝰ. ſpēs videt̉ in eo etiā īdiuiduari. Reſpōdet Albertꝰ in loco p̄allegato. et in libro de origine aīe. capitulo. vij. argumētū ꝓcederet ſi poneret̉ cognitio vl̓iseēt in ītellectu ẜm ip̄e ē indiuiduus. āt ē dd̓m qͥaſic ſeq̄ret̉ cognoſceret niſi eēnt ẜm ꝯgruentiā ſuecōpoſitōis. Un̄ ītellectus vnit̉ hoī tripl̓r. vnoº vt natura dans. et ſic ē īdiuiduiꝰ. Alioº vt potētia quāē oꝑatio ītelligēdi et ſic ē ꝟtus vl̓is. Tercioº vt formaadqͥſita ex multꝭ ītelligibilibꝰ Et iſtis duobꝰ modis ẜmprudentiā et ſapiētiā dictꝰ intellectꝰ ineſt eqͣlit̓ oībꝰhoībꝰ ſꝫ alijs plꝰ alijs minꝰ Ad terciā ꝯfirmatōemrn̄det Alb̓tꝰ in libro de hoīe ſpeculatiuꝰ ītellectꝰ hꝫduo ſcꝫ ſubiectū ſpēm. Subiectū ē idē apud oēs ſꝫin diuerſis nūero aliud et aliud. Spēs ꝟo ꝯſiderat̉ dupliciter. ſcꝫ vt rei et vt accn̄s aīe. Ut rei ē eadē apd̓oēs idētitate analogie inqͣꝫtū in diuerſis ab eadē regenerat̉. Sꝫ vt accn̄s aīe in diuerſis indiuiduat̉. et intelligendū ē accipiēdo accn̄s cōiter ſiue natura accn̄tis ſiue eiuſdē intentōe. qꝛ alias ſupͣ dictū ē ē in intellectu vt accn̄s. et hoc Alb̓tꝰ ad lōgū ꝓbat in cōmentario.Qm̄ āt aliud ē magnitudo et magnitudinis. et aqua et aque eſſe et ſic in multis alijs. nonaūt in om̄ibus in qͥbuſdam em̄ idem eſt eſſe carnis aūt carnem.Iſtud ē ſcd̓m capitulū in ph̓s determinat de obiecto ip̄ius intellectꝰ volēs ip̄m ſit vl̓e. ſicut ſingulare

obiectū ē ſenſus. Et ꝓbatōe iſtiꝰ ꝯſiderādū ē ſicutcōꝑans duo in ſenſibilibꝰ adinuicē penes ꝯuenientiaꝫdram. ē vnū in ſenſibilibꝰ idē. qꝛ ſenſus cōis. Ita ē etiāin intelligibilibꝰ ſic ſcꝫ cōꝑans intelligibile ad ſenſibile vl̓ vnū intelligibile ad alteꝝ. et dicēs. ē alteꝝ vl̓ ideꝫaffirmādo vel negando oportꝫ ſit duo ſed vnum.ꝓpter eandē rōem ſupͣ ꝓbatū ē pͥmū ſenſitiuū cōꝑansinter ſenſata vnū et idē. Uidemꝰ em̄ hāc cōꝑatōemfieri. qꝛ ſcimꝰ aliud ē magnitudo ip̄a in vl̓i et aliudmagnitudinis ẜm materiā et in ꝑticulari apud mnaturā.Sil̓i videmꝰ aliud ē aqua aque eſſe ẜm materiāet ꝑticulare. ſic ē in multis alijs in qͥbus ē cōpoſitio exnatura cōi forme. et ex materia ꝑticularis hāc formāmune indiuiduante Sed iſtud ē in oībꝰ. qꝛ ꝑticulare ẜm hmōi non hꝫ aliud ꝑticulare. nec cōe ẜm cōehꝫ aliud cōe. qꝛ aliter ꝓcedet̉ in infinitū. et in qͥbuſdāidē ē et eiꝰ. qꝛ. cōe ẜm cōe idē ē et ſuū. qꝛ nonhꝫ niſi cōmunis et ſil̓r ꝑticulare in eo ꝑticulare ideꝫē et ſuū. qꝛ hꝫ niſi ꝑticularis. Uerbi gr̄a Idēē hec caro et eius licꝫ em̄ ab hac carne p̄t extrahi vl̓e.qꝛ aliter non eſſet de carne ſcīa. tamen caro hec et eſſehuius carnis eſt idem Aut alio ergo. aut aliter habente diſcernit. caro em̄ ſine materia ſꝫ ſicut ſimū hoc inſitiuo qͥdē igit̉ calidū et frigidū iudicat et quorū q̄dā caro. Alia āt aūt ſeꝑata aūt ſicut circūflexa ſꝫ hꝫ ad ſeip̄am extēſa ē carni decernit. Hic ph̓s ex dictū ē aliud ē magnitudo. magnitudinis .i. vl̓e et ꝑticulare. et aliud aqua et aque eſſe. etalteꝝ caro in vl̓i. et alteꝝ in ꝑticulari. et qꝛ dictum eſtalteꝝ ē magnitudo et aqua. et caro alteꝝ ab vtroqꝫ illorum rōem cōitatis ꝓpt̓ cām poſterius tāgendā in dubio. mouet ph̓s dubitatōem. an aīa intelligat ſiue diſcernat iſta. ſcꝫ vl̓e et ꝑticulare. alio ſiue alia et alia potentia.aut eodē ſine eadē potētia. aliter tn̄ et alit̓ ſe habēte. Adquā reſpōdet diſcernendo vnūqd̓qꝫ ſe et ſeorſum vtſenſibile ſiue ꝑticulare ſe et ītelligibile ſiue vl̓e ſe. tūcſine dubio alio et alio ſiue alia et alia potentia diſcernit.qm̄ vnū ſcꝫ ſenſibile diſcernit ſenſu et alteꝝ ſcꝫ intelligibile ſiue vl̓e intellectu. Ponendo ꝟo inter p̄dicta cōꝑationem ꝯuenientiā et drām inter ea. abſqꝫ dubio eodēſiue eadē potētia vtrūqꝫ diſcernit. aliter tn̄ et aliter ſe habente. em̄ diſcernit ſiue intelligit carne. carnismateriā ſenſibilē ꝯcipiat. eo d̓t formā ē niſi ī hacmateria. ſicut ſimū ꝯcipit naſum in ſua definitōe extramateriā illā d̓r caro niſi eqͥuoce oportet intellectꝰiuuet̉ ſenſitiuo. qꝛ ſenſitiuo diſcernit mixtū. calidū frigidum. humidū et ſiccū. et illoꝝ q̄dā ꝓportio tꝑamēri medians in tactu eſt caro. Caro in rōne ſua ꝯcipitur vel intelligit̉ ꝯcipit materiā ſenſibilē extra quamp̄t intelligi. et ſic carnis intellectū oportet reflexuꝫ adſenſibile qd̓ ē in aīa. et qd̓ ꝯcipit carnis in ſe qn̄ definitur caro. et d̓r mediās in tactu ꝓportionabil̓r cōmixtum ex calido. frigido. humido et ſicco eſt caro. Intellectus āt in eo ſeꝑatū ē a tali materia et ꝯcipit inſua definitōne ſicut ē intellectus ſub̓e in eo ſub̓a. aliointelligit rōem etiā illius intellectiuā accipies. et nonindiget reflecti ad aliqd̓ ſenſibile et extenſa ad ſenſibile eſſe carnis ratōnem definitiuā diſcernit. hꝫ ſe ſicutcircūflexa ad ſeip̄am qꝛ pͥmo egredit̉ a ſe ad fenſibilem