Druckschrift 
De anima : Mit Epitoma von Gerardus de Harderwijck
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

De̓ ANIMA .pr priuca. Al̓IIAIlls carelleciue poſutilis

intelligibile. aūt p̄t corporeū vl̓ corꝑe oꝑans qm̄ corpꝰ hꝫ mēſurā quātitatē figurā. ſitu. cuꝫ igit̉intellectꝰ hmōi ſit denudās formas intelligibiles. ītellectus p̄t vtēs corꝑe. Decimū ſignū ē oēs ꝑipatetici ꝯcorditer ꝓbāt ſeꝑatū incorporeū. qm̄ nihilvtens forma infinita īdeterminata ē corporeū omēcorporeū vtat̉ forma finita determinata. Ul̓e āt ē infinitū potētia multitudinis. et indeterminatā hn̄s cōitacem finitā qͣꝫtitatē. igit̉ ītellectꝰ intelligendo talivtat̉ forma. ip̄e ē incorꝑeus ſeꝑatus et immixtusNd obiecta in oppoſitūAd pͥmū eſt dd̓m paſſiua ꝟtus d̓r multipl̓r. Primovirtꝰ paſſiua accipit̉ ſubiecto recipiēte aliquā formā.et ſic materia pͥma ē virtꝰ paſſiua vt d̓r pͥmo phyſicorū.Scd̓o accipit̉ qͣlitate vl̓ qͣꝫtitate qͣpaſſuꝫ reſiſtit agenti: ſic frigiditas ē virtꝰ paſſiua aque. et caliditas ignisTercio accipit̉ diſpoſitōe accn̄tali aliqͥd faciliter vl̓difficulter patit̉ corruptiue. Et ſic mollicies ē virtꝰ paſſiua corꝑis mollis. duricies corꝑis duri. Quarto accipit̉ diſpoſitōe accn̄tali aliqͥd facilit̓ vl̓ difficult̓ patitur ꝑfectiue. Et ſic raritas ē virtꝰ paſſiua aeris faciliter illuminat̉. et denſitas virtꝰ paſſiua eiuſdē difficulter illuminat̉. Et iſto intellectꝰ ē virtꝰ paſſiua. Sicut em̄ diaphaneitas ē virtꝰ paſſiua qua ꝑficit̉ paſſiuecorpꝰ tranſparens. et ſicut ſenſus ē virtꝰ paſſiua aīe ſenſitiue paſſiue ꝑficit̉ īpreſſionē cognitionū ſic̄ ītellectꝰē virtꝰ paſſiua aīe intellectiue paſſiue ꝑficit̉ īpreſſionem ſpēi intelligibilis. Quinto accipit̉ paſſione corruptiua ē inter ꝯͣria. ſicut aqua patit̉ ab igne. hec paſſiod̓r corruptio. qꝛ p̄t fieri niſi abiectōe ꝯͣrij. tali ē intellectꝰ virtus paſſiua ſicut ph̓us ꝓbat in textuSꝫ forte diceres Intellectꝰ p̄t qn̄qꝫ habere habituerroneū quē oportet abijci an̄ generatōem veri habitꝰ. qoportet qn̄qꝫ aliqͥd poſitiuū corrūpi in intellectuſequens patit̉ paſſione corruptiua Ad qd̓ dd̓m eſt qin ītellectu qn̄qꝫ corrūpit̉ aliqͥd poſitiuū accn̄s. ſed nooportet ſe aliqͥd corrūpi qꝛ ſi p̄fuiſſet ille habitꝰtrarius minꝰ reciꝑet intellectꝰ ſpēm ītelligibilē. Et d̓t Cōmentator. iij. de aīa intellectꝰ ē virtꝰ tramutabilis receptōem ſpēi intelligibilis. paſſio ītellectus d̓r corruptio ſꝫ ſalus ip̄ius et ꝑfectio Ad ſecundū dictū ē ſuꝑius ad cognitōem reqͥrit̉ ſil̓itudonature ſꝫ rep̄ſentatōis ſic ītellectꝰ ſpēm intelligibilēfit ſil̓is rei inquantū ip̄a eſt repſentatiua rei.Queſtio ſecūdā. vtrūintellectiua potētia īmaterialis et īorganica ẜmpluralitatē hoīm ſit indiuidualiter numerataEt videt̉ pͥmo ꝯtra ſuppoſitū ſit īmaterialisinorganica. qꝛ aīa ẜm ph̓m. ij. de aīa ē actꝰ corꝑis organici ſꝫ intellectꝰ ē potētia exn̄s ſubiectiue in aīa. ē materialis organicꝰCōtra q̄ſitū arguit̉ ſic Intellectꝰē īmaterialis. ſed multiplicatio indiuiduoꝝ ſub vna ſpē fit niſi materiā. ē intellectꝰ in diuerſis hoībusnūeraliter diſtinctus Et ꝯfirmat̉. qꝛ ſi intellectꝰ numeraretur in diuerſis hoībꝰ eēt ꝓper diuerſitatē corporum. ad minus poſt mortē erit vnus intellectꝰ numero in diuerſis hoībus. Cōfirmat̉ ſcd̓o. qꝛ cognoſcēset cognoſcibile. recipiēs et receptū debēt ad ſeinuicē ꝓ-

portionari. ſꝫ obiectū intellectꝰ ē vl̓e. intellectꝰ pōt̓. indiuiduꝰ Cōfirmat̉ tercio. qꝛ Cōmētator d̓tē vna ſpēs ītellectꝰ apud oēs hoīes. videt̉ intellectus indiuiduus Pro veritate et ſuppoſiti q̄ſiti eſtſentētia ph̓i et catholicoꝝ doctoꝝ dicentiū intellectumimmaterialē et numeraliter diſtinctum in diuerſis hoībus. Et ponitur iſte diſcurſus.Maior Diuerſoꝝ corpoꝝ diuerſa ē in numero aīa. cui correſpondet ſua naturalis potētiain ea ſubiectata Minor Intellectus deforis aīa veniens ē eiuſdē potētia naturalisCōcluſio Igit̉ ẜm pluralitatē hoīm neceſſarium ē numeraliter eſſe multiplicatum.Qaior ꝓbat̉ qꝛ aīa iuxta ſnīam ph̓i. ij. de aīa ē in corpore ſicut forma in ſua ꝓpria materia ſꝫ alteriꝰ alteriꝰmaterie ē alia alia forma. ſiqͥdē actꝰ ſua potētia ad ſeinuicem ꝓportionant̉. Scd̓o ꝓbat̉. qꝛ naturalis potētiafluit ab eſſentia. et qꝛ ē accn̄s. ſubiectat̉ in ea. et qꝛvariata variat̉ effectꝰ. ad variatōem multiplicatōeꝫaīe multiplicat̉ variat̉ potētia Minor ad pͥmātem pꝫ ph̓m. xvi. de aīalibꝰ. Et ad ſcd̓am ꝑtē ptꝫdecurſum iſtiꝰ totiꝰ libri Cōcluſio ſeqͥt̉ ex. p̄miſſis.ponit̉ ꝯtra errorē Auerroys. quē Albertꝰ in curia Romana exn̄s ad mādatū et petitōem Alexādri qͣrti occaſione hereſis inualeſcentis multꝭ rōnibꝰ īprobauit. qͦꝝaliqͣs inſeruit ī ſcd̓a ꝑte de mirabili ſcīa dei. ī pͥmo ſcripto. Pro maiori ꝟo declaratōe ꝯcluſionis iſtiꝰ Notā ē qͣtuor fuerūt opiniones de multiplicatōe ip̄iꝰ intellectꝰ Prima fuit Alexādri dicētis ītellectꝰ multiplicat̉ ad multiplicatōem īdiuiduoꝝ ſpēi humane.eēt generabil̓ corruptibil̓ ſic̄ alie forme naturales. Generabil̓ qͥdē nobiliſſimā mixtōem qͣlitatū pͥmaꝝ. corruptibil̓ ꝓpt̓ diſſolutōem eiuſdē cōmixtōnis. Scd̓a fuitPlatōnis ponētis aīas ītellectiuas ī nūero finito correſpondētes aſtris celeſtibꝰ. Ita vt d̓t Alb̓tꝰ ī libro de origine aīe eēnt create in cōꝑaribꝰ ſtellis poſt mortēreuerterent̉ ad ꝯpares ſtellas. q̄dā punirent̉ ẜm demerita. q̄dā p̄miarent̉ ẜm merita. pꝰ multa ſecula īfinities reuerterent̉ ad corꝑa. Et huic errori alludere videt̉indoctū vulgꝰ de ſtellis cadētibꝰ dicēs talis īpreſſiovidet̉ deſcendere vnā aīam ē corꝑe migrare. Tercia opinio fuit eoꝝ dixerūt aīas humanas in numero finito.et tn̄ dimittere corꝑa ſimpl̓r. ſꝫ intrare alia indrn̄terbrutoꝝ et hoīm. Un d̓t Helinādꝰ. origo huiꝰ opinionis fuit qꝛ aīaꝫ ſciebāt ī mūdo ſine corꝑe viuerepoſſe. putabāt an̄ diſpoſitōem huiꝰ corꝑis alid̓ habuiſſe adhuc pꝰ iſtud aliud habiturā. qꝛ ꝟo corpushoīs īmortale poſſe fieri. nec legerūt nec audierūt. aīasſꝑ ad mortalia corꝑa redituras putabāt. Predictū āt errorem vt glorioſus Hieronimꝰ ait. apd̓ grecos Pythagoras pͥmū īuenit ſe pͥmū fuiſſe Euphorebū. ſecūdoDalidē. tercio Hermociniū. qͣrto pyrrhū. ad extremūpythagorā dixit. Quarta ē opinio aīam ītellectiuā multiplicari ad multiplicatōem īdiuiduoꝝ pꝰ ſeꝑatōemincorruptibiliter manere etiā diſtinctā ſub eadē idētitate numerali ab alia aīa. et illa eſt veritasAd obiecta in oppoſitūAd pͥmū ē dd̓m. argumētū bn̄. ꝓbat ſicut aīa ē incorꝑe. ita ītellectꝰ ē potētia aīe ex ꝯn̄ti d̓r in corꝑe-