LiberTercius
precipue mathematicoꝝ. ⁊ tunc p̄parat imagines ſuꝑioripotētie que vocat̉ intellectus vel ratō. vt dicit Auicenna.Quedā vero ſunt cōpoſitiones imaginū ⁊ diuiſiones adeliciendū intētiones terribilis vel appetibilis. ꝯueniētis vl̓diſcōuenientis ⁊ ſimiliū. q̄ ſemꝑ ſunt colligate ſiue ꝯiuncteſenſibꝰ. ⁊ tunc p̄parat imagines phātaſie ⁊ eſtimatōi Qn̄qꝫ aūt deſeruit memorie. vt d̓t Areſtoteles qn̄ ſcꝫ ꝑ imagines p̄paratas in aīa eſt recurſus in rem que accepta fuit inp̄terito ꝑ ſenſus Qn̄qꝫ vero p̄parat imagines refluentesad organū ſenſus cōis ⁊ tūc deſeruit reuelationi que eſt inſomnis. Sed forte q̄reres. an imaginatū qd̓ ꝑficit imaginatiuā ſit in actu. Ad qd̓ dd̓m eſt ꝙ ſic. qꝛ abſtractū eſta materia. Fit aūt in actu a ſpū imaginabili qͥ abſtrahit ipſum ab organo ſenſuū. ⁊ ꝯfert ei eſſe ſpūale Sicut lumē colores facit actu. ⁊ intellectus agens vniuerſale.Quintum dublum.An ꝯueniēter eſtimatiua dicat̉ ab Auicēna ꝟtus app̄hendens de ſenſato qd̓ nō eſt ſenſatū Et videt̉ ꝙ nō. qꝛ intētiones nō ſenſate. in ſenſibꝰ tn̄ exn̄tes ſunt ip̄ius phantaſiegͦ nō apprehēdit eas eſtimatiua tanqͣꝫ obiecta eius. Secūdo. eſtimatiua nō eſt ꝟtus apprehēſiua ſed motiua. ergomale d̓r eſt ꝟtus apprehēdens. An̄s patꝫ. qꝛ ꝟtus determinās amicū eſſe vel inimicū eſſe. ⁊ ꝟtus imꝑans vel fugiēseſt motiua. talis aūt eſt eſtimatīa Soº. ſic. vt in q̄ſtioneractū fuit. qꝛ ꝑ hāc virtutē ouis apprehēdit īimicicias lupiHoc em̄ nō fit ꝑ obiectū. ſed ꝑ aliā virtutē. q̄ eſt hoc in bri Quot modis fit eſtimatio vtiliū ⁊ nociuoꝝ ꝑ potentiā eſtitis qd̓ intellectus in hoībus Ad obiecta in oppoſitumAd primū eſt dd̓m. ꝙ drn̄ter phātaſia recipit illas intētiones ⁊ eſtimatiua. qꝛ phātaſia recipit eas ꝑ modū veri ſpeculatiui tm̄. eſtimatiua vero ꝑ rōem appetibilis vel fugibilis Ad ſcd̓m eſt dd̓m. ꝙ apprehēſiua d̓r duobus modisUno mō eſt ꝟtus accipiēs ſpēm ꝓut eſt pͥncipiū ꝯgnitionis cuiuſlibet ſiue ſpeculatiue ſiue practice Et hoc mō videtur eā acciꝑe ph̓s in. iij. de aīa. vbi d̓t ꝙ ip̄ius acceptōis diſferētie ſunt ſcīa. opinio ⁊ prudētia Scīa em̄ ⁊ opinio pertinent ad ſpeculatōem. ⁊ prudētia ad opus. ⁊ hoc mō ꝯſiderāt apprehēſionē ſenſibilē q̄ diuidūt eaꝫ ꝑ qͥnqꝫ drn̄as q̄ dicunt̉ qͥnqꝫ ſenſus interiores Scd̓o d̓r ꝟtus apprehēſiua accipiēs ſpēm ordinatā ad ſpeculatōem veri tm̄ Et hoc mōeſtimatiua nō erit apprehēſiua Sil̓i mō motiua d̓r duobꝰmodis Uno mō d̓r motiua ꝟtus īmediate mouēs organa in motu ꝓgreſſiuo ad fugā nociui. ⁊ acqͥſitōem ꝯuenientis. ⁊ illo mō nō mouet niſi appetitus cuꝫ ſuis ꝑtibꝰ. Aliod̓r ꝟtus motiua determinās ꝑ ꝯgnitionē id ad qd̓ eſt motus ꝓceſſiuus aīaliū Et hoc mō intellectus practicꝰ ꝑ ſcitiā ſuā eſt motiuus. vt d̓t Auerrōis. ⁊ ſil̓r phātaſia practica ⁊ eſtimatiua ẜm Auicennā ⁊ Algazelemextum dupiumAn obiectū eſtimatiue ſit illud qd̓ nō eſt ſenſatū. ſumptuꝫtn̄ de ſenſatis. vt dicūt Auicēna ⁊ Algazel. Et videt̉ ꝙnō. qꝛ vel tale eſſet vl̓ vel ꝑticulare Non pͥmū manifeſtuꝫeſt. qꝛ nulluꝫ vl̓e eſt ſenſibile Nō ſcd̓m. qꝛ om̄e ꝑticulare ſieſt corporeū eſt ſenſatū ꝓpriū vel cōe vel ꝑ accn̄s. ſed id qd̓apprehēdit eſtimatiua non eſt ſenſatū aliqͦ iſtoꝝ modoꝝ. gͦnō videt̉ ꝑticulare. Scd̓o ſic Om̄e illud qd̓ determīateſſe fugiendū vel imitanduꝫ videt̉ facere illud ꝑ aliqd̓ cōeregens in fuga ⁊ imitatiōe Eſtimatiua vl̓r determiat decomi fuga ⁊ imaginatōe (al̓s imitatōe) ſenſuū. gͦ videt̉ hoc
ticulare ¶ Tercio mō. qͥcquid vno mō ens accipit̉ ab om̄iſenſibili eiuſdē ſpēi. hoc videt̉ eſſe vl̓e Sicut hō qͥ eſt qd̓dāvl̓ in vna rōne accipit̉ a ſorte ⁊ platōnē. Illud aūt qd̓ determinat̉ fugiendū eſſe ẜm vnū moduꝫ apprehēdit̉ ab om̄ipaſtore. gͦ hoc erit vl̓e. ⁊ cū ſit obiectū eſtimatīe ſeqͥtur ꝙ eiꝰobiectū erit vl̓e ¶ Sol̓ o. ſic. vt pͥus dcm̄ fuit. ¶ Ad obiecta vero in oppoſitū Ad primū eſt dd̓m. ꝙ intentōes accepte a ſenſibilibꝰ nō apprehēſe ꝑ ſenſuꝫ apprehēdunt̉ ꝑ duosmodos .ſ. ꝑ vl̓es ⁊ ſic elicere eas a ſenſibilibꝰ eſt exꝑientie ⁊virtutis intellectīe Alio mō accipiunt̉ ꝑ intentiōes nūqͣꝫ ſeꝑatas a ſenſibilibꝰ. q̄ ſunt hic ⁊ nūc. Et ſic vt pͥus tactumfuit accipiunt̉ dupl̓r Uno mō ꝓut ſunt pͥncipiū veri ⁊ falſi in ꝑticularibꝰ. ⁊ ſic ſunt ip̄ius phātaſie Alio mō accipiūtvt determināt nociuū vel ꝯuenies in appetibilibꝰ. ⁊ ſic ſteeſtimatiue. Ad ſcd̓m eſt dd̓m. ꝙ licꝫ cōe regēs ſit in eſtimatiua tn̄ nō ꝯſiderat̉ ẜm rōem cōitatis. ſed ẜm hic ⁊ nūcqͥbus colligat̉ ad ꝑticulare Ad terciū eſt dd̓m. ꝙ eſtimariua magis imitat̉ naturā in mouēdo qͣꝫ ſcīam ⁊ artē intellectus practici. Un̄ lꝫ ouis vno mō accipiat inimicū in omni lupo. nō tn̄ vtit̉ inqͥſitione ⁊ cōſideratione in mō fugiendi quēadmodū hō. ſed ouis vno mō fugit oēm lupū. Ethoc eſt qd̓ d̓t Damaſcenus ꝙ bruta agunt̉ potiꝰ qͣꝫ agātEt eodē mō d̓t Auicēna. ꝙ bruta mouent̉ inſtinctu nature ⁊ non ẜm rōnes app̄hēſi. ⁊ iō rationē vl̓is nō ꝯſiderātFeptimum dubiū.matiuā Sol̓o tribꝰ modis Primꝰ modus eſt ex cā velnaturali cautela. ſicut accidit in puero. qꝛ cū eleuat̉ ad ſtandū ⁊ eſtimat ſe caſurū ſtatim adheret alicui. Et cū oculusalicuiꝰ dꝫ purgari a lippitudīe. ſtatī ip̄e claudit oculū an̄qͣꝫꝯgnoſcat qͥd ſibi accidat ex illo. ⁊ ſicut ouis timet lupū naturalit̓. ⁊ aīalia leonē. ⁊ aues accipitrē. qꝛ eſtimāt nociua.Scd̓s modus eſt ꝑ exꝑientiā Sicut accidit cū aīal habuitdolorē aūt delicias ab aliqͣ re cuius forma deſcripta ē in vittute formali ſiue imaginatōe. ⁊ vtilitates vel nocumēti intentōes in mēoria. ſtatim vt apparuerit res illa extra erit ineſtimatōe nocumēti ⁊ malicie. Hinc eſt ꝙ canes terrent̉ afuſtibꝰ ⁊ lapidibꝰ. qꝛ eſtimāt iſta nociua ⁊ alliciunt̉ oſſibꝰ. qꝛeſtimāt ea vtilia ⁊ delectabilia Terciꝰ modus eſt ad modū ſil̓itudinis ꝑ ꝓprietatē quandā. ſicut cū res hꝫ aliquamformā ꝯiunctā cū intentōe eſtimatōis in aliqͦ ſenſibiliū. ſicut accidit in pomo cū eſt coloris crocei qd̓ eſt maturum etdulce. ⁊ iō cū videmus pomū tale eſtimamus dulce.Octauū dubium eſtQuod eſt organū eſtimatiue Solutio Alberti. eſtimatiua ⁊ phantaſia oꝑantur in eodem organo. eo ꝙ eſtimatiua non eſt aliud qͣꝫ extenſio phantaſie in praxim. ſicut intellectus ſpeculatiuus extenſione fit practicus Nec eſt iſtudincōueniens ꝙ diuerſaꝝ viriū eſt idē organū ẜm ſub̓aꝫ dūmodo ſpēs que ſunt in organo diuerſimode conſiderenturNonum dubium eſtde phantaſia. quis ſit eius actus Solutio phantaſie ꝓprie dicte (que eſt diſtincta potentia ab alijs) actus eſt operari componēdo ⁊ diuidendo ſuꝑ imagines. ⁊ ſuꝑ intētiones memorie Nec valet ſi dicas eadem potentia intellectiua eſt intelligibilis incōplexi ſiue ſimplicis. ⁊ cōplexi. vt ha