De animaAreſtotelis.
Ad terciū eſt dd̓m ꝙ phātaſia eſt motus factus a qͦlibꝫſenſu ẜm actū. ſed nō īmediate. qͥa īmediate iſte motus fita ſenſu cōi ⁊ mediate a ſenſibꝰ ꝑticularibꝰ qͥ miniſtrāt ſpēꝫſenſibilē ſenſui cōi. gͦ non oꝑtet ꝙ phantaſia ſit immediataſenſibus exterioribus ſicut ſenſui cōmuniCirca textu nunt expolitum et ea que iam dicta ſunt de ſenſibus interioribus mouentur pro vlteriori declaratōe q̄dam dubia Primum dubium eſtAn imaginatiua potētia ab Algazele bn̄ d̓r ꝟtus retentīaeius qd̓ imp̄ſſum fuit ſenſui cōi. Et ab Auicēna q̄ formaꝫſenſibilē retinet Et videt̉ pͥmo ꝙ nō ſit ꝯueniēs definitoAuicenne. qꝛ ſenſus cōis recipit formā ſenſibilē. gͦ ſi imaginatio eā reciꝑet nō eſſet diuerſa ab imaginatōe Sol̓oAlberti. imaginatio multipl̓r ſumit̉ ⁊ ẜm hoc etiā hꝫ multa noīa ⁊ diuerſimode definit̉. Qn̄qꝫ d̓r vis q̄ retinet imagines ſenſibiliū ab organo ſenſus cōis ſibi miniſtratas. etſic ꝓprie eſt vis ſenſibilis aīe ſit a īmediate poſt ſenſuꝫ cōemEt ẜm diuerſas cōſideratōes hꝫ tria diuerſa noīa Primod̓r imaginatio inquantū forme ſibi imp̄ſſe imagines rerūſunt extra Et d̓r formalis. eo ꝙ formalius hꝫ illas imagines qͣꝫ ſenſus. eo ꝙ ſenſus hꝫ eas cū pn̄tia materie. ⁊ imaginatio materia rei nō pn̄te Scd̓o d̓r ſpūs ab Augꝭ ꝓpternaturā illaꝝ imaginū Ꝙꝛ ille ſunt ẜm eſſe ſpūale in virtuteimaginatiua. licet ſint imagines reꝝ Un̄ ſuꝑ Gen̄. ad lr̄aꝫd̓t ꝙ ſpūs eſt vis q̄dam aīe inferior cui imagines reꝝ impͥmunt̉. Scd̓o imaginatio d̓r om̄is ꝟtus ſenſibilis aīe q̄ cōꝑatur ad ſenſibile acceptū a ſenſibꝰ ſine pn̄tia materie ⁊ ſine rōe p̄teriti tꝑis. ⁊ ſic ꝯp̄hēdit imaginatiuā phantaſiaꝫ ⁊eſtimatiuam. ⁊ hoc mō accipit̉ a Damaſceno ⁊ GregorioNixeno Tercio d̓r imaginatio vis tenes imagines ⁊ operās in illis ⁊ in intētionibꝰ que ꝯiūgunt̉ imaginibꝰ vl̓ imaginationibꝰ. ⁊ ſic ꝯprehēdit duas vires ſcꝫ imaginationē ⁊phant aſiā. Et ſic videt̉ eā acciꝑe ph̓s hic in tex tu. cū d̓t ꝙimaginari in nobis eſt cū volumus Quarto accipitur prorelatōe forme accepte a ſenſibꝰ ad rem cuius eſt forma. ⁊ ſicꝓprie deſeruit memorie ſicut pꝫ in capl̓o de memoria. ⁊ diſtinguit̉ a phātaſia Quinto accipit̉ vt eſt vis a qua refluunt imagines repoſite in ea ſicut in theca ad organū ſēſuscōis. et ſic accipit̉ imaginatio a ph̓o in li. de ſōno ⁊ vigiliaUbi d̓t ꝙ in ſomno imagines ſomniales refluūt ad ꝯmune organū ſenſuū Sexto ꝓprijſſime accipit̉. ⁊ ſic eſt virtꝰ tenens imagines ſenſibiliuꝫ. re non p̄ſente abſqꝫ eo ꝙ eliciatex eis ꝯponendo vel diuidendo intentōes aliquas non acceptas ꝑ ſenſum. eo ꝙ hoc eſt phātaſie ẜm Auicennā ⁊ Algazelē Ad obiecta in oppoſitū eſt dicendū. ꝙ vtraqꝫ definitio bona eſt. qꝛ ꝑ eas differt imaginatio a ſenſu qͥ nō retinet. Ad id vero quod contra arguit̉ dicendū ꝙ licet ſenſus retineat re p̄ſente. nō tamē tenet in abſentia rei ꝑ multum tꝑis ſicut imaginatio de qua d̓t ph̓s ꝙ abeuntibꝰ ſenſibilibꝰ remanēt eoꝝ ſimulacra in ſenſu interioriSecundum dubtumAn imaginabile ſit obiectū imaginatiue diſtincte cōtra alias vires interiores. Et videtur ꝙ non. quia vel imaginabile tale habet quantitatē vel non. Non primū. qꝛ quantum quanto adueniēs facit maius quantū. ſi ergo imaginatum vel imaginabile eſt quantū. tunc imaginatū imagi
nato adueniēs erit maius. ⁊ poſſunt tot eſſe imaginata ꝙnon poſſent imaginari plura. Non ſcd̓m. quia ome apprehenſum ſub tribꝰ dimenſionibꝰ vel aliqua trium eſt quātitas vel habens quantitatē. Omnes imagines que ſunt inimaginatiua ſic ſunt apprehenſe. ergo ſunt habētes quantitate Scd̓o ſic. mathematicalia ꝑ abſtractionē conſiderata non ſunt in ſenſibilibꝰ poſita. ſed in imaginatione tm̄.cum igit̉ mathematicalia ſint vere quātitates vel habentiaquantitatē. ea que ſunt in imaginatione erunt vere quāta.Solutio. ſic. vt ſupra in queſtione tactū fuit Ad obiecta vero in oppoſitū Ad pͥᵐ dd̓m. ꝙ dupl̓r aliquid apprehenditur ſub tribus dimeſionibꝰ. ſcilꝫ ẜm veritatē rei ſiueẜm eſſe nature. ⁊ ſic apprehendit̉ ſenſu tm̄. quia ille ꝑ ſpeciēſenſibilē apprehendit obiectū ꝓprium qd̓ eſſe habet in magnitudine ⁊ procedit hoc mō obiectio Uel apprehēdit quātum ẜm intentionē ſimilitudīs ſpūalis. ⁊ ſic maior eſt falſaſcꝫ ꝙ apprehēſum ſub tribus dimenſionibꝰ vel aliqͣ triumeſt quantitas. ⁊ hoc mō apprehendit imaginatiua Adſcd̓m eſt dd̓m. ꝙ mathematicalia vt abſtracta nō ſunt qͣntitates nec quanta. ſed intentōes quantitatū ⁊ quantoruꝫex qͦ nō ſunt ſeꝑata a naturalibꝰ ẜm eſſe. ſed tm̄ ẜm rōemet ſic etiam imaginatū d̓r figuratum ꝓpter ſimilitudinem figure non ꝓpter realem figure veritatemTercium dubium eſtAn organū imaginatiue ſit anterior vēter cerebri vt dicūtDamaſcenꝰ Gregoriꝰ nixenus Algazel ⁊ Auicenna.Et uidet̉ ꝙ nō. qꝛ nihil idē diſponit̉ ꝑ abundantiā ſicci. etꝑ abūdantiā humidi. ſed anterior ꝑs cerebri eſt ad recipiēdum qd̓ meliorat̉ ex abūdantia humidi. gͦ videt̉ ꝙ nō ꝯuenit ei retinere qd̓ meliorat̉ ꝑ abūdantiā ſicci cuiꝰ eſt fortit̉tenere. cū gͦ imaginatio definit̉ ꝑ retinere nō erit ſita in anteriori ꝑte cerebri Scd̓o. ſenſus cōis ſitū hꝫ in pͥma ꝯcauitate cerebri. ſicut ſupra habitū eſt. cū gͦ diuerſaꝝ viriū ſtꝫdiuerſa organa videt̉ ꝙ imaginatio nō hꝫ ſitū in pͥma cōcauitate cerebri Soº. ſic. ſed pͥma ꝑs cerebri diuidit̉ in tresꝑtes .ſ. in illā q̄ ꝓpinqͥſſime ꝯiungit̉ organo ſenſuū ad quaꝫīmediate recurrūt nerui ſenſibiles. ⁊ in illa ē organū ſēſuscōis Et in illa ꝑte q̄ eſt poſt illā in medio q̄ nō abūdat ſichumido. ſed eſt aliqͣntulū termīata ꝑ ſiccū eſt organū imaginatōis. cuiꝰ eſt retinere formas re nō pn̄te. ⁊ hͦ ꝟtute ſicci humidū terminātis In poſtrema vero ꝑte pͥme ꝑtis ſita eſt phātaſia. ⁊ ſil̓r eſtimatiua vt poſtea dicet̉ Ad obiecta in oppoſitū Ad primū eſt dd̓m. ꝙ idē ẜm diuerſas ꝑtes p̄t termīari ꝑ humidū ⁊ ſiccū. ⁊ ita eſt in ꝓpoſito Adſcd̓m patuit ex ſolutione principaliQuartum dubiumQuis eſt actus ꝓprius imaginatōis Sol̓o. actus ꝓpriꝰeius eſt imaginari qͦ imago fit in actu. qd̓ accipit̉ ex ph̓o intextu vbi d̓t ꝙ imaginatio eſt in nobis qn̄ volumus eo ꝙpoſſumꝰ pre ocul̓ interioribꝰ facere imaginē cū volumus.Cū vero idē d̓t ꝙ nō eſt imaginatio ſine ſenſu qͥ eſt p̄ſentemateria. ⁊ non eſt in nobis cum volumus. intelligi dꝫ hocmodo ꝙ non eſt niſi de ſenſibili pͥus accepto ꝑ ſenſuꝫ Unde cuius nullū habemus ſenſum. illius nullaꝫ habebimusimaginatōem Sicut cecꝰ natus nullā hꝫ imaginatōeꝫ decoloribꝰ. nō tn̄ oꝑtet ꝙ cūimaginamur aliqͥd ſil̓ ſentiamusẜm actū. Sic igit̉ imaginari eſt ꝓprius actus imaginatiueet pͥmarius. Scd̓ario autē p̄parat imagines alijs qͣttuoroꝑantibꝰ in ip̄a. Eſt em̄ in imagīabilibꝰ rō qͦrūdā. ſic̄ eſt rōiiij.