Druckschrift 
De anima : Mit Epitoma von Gerardus de Harderwijck
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberTercius

uatiuas memoria. Iuxta qd̓ ꝯſiderādū ē Qꝭ potētieẜm hn̄t ordinē ſue emanatōis ab aīa. ſic hn̄t etiā ordinem cauſales īfluxus ſuꝑ ſeinuicē. ita pͥor ſuperiorpoſterioribꝰ īfluit. inferiores diſponit ad aptitudinempatiēdi a ſuis obiectꝭ. ītellectꝰ agēs illuminat intellectū poſſibilē. ſenſus cōis ſpūs ſuos ſenſitiuosſiue aīales ſenſus ꝑticulares viuificat. memoria phātaſia īteriores. Sꝫ in adqͥſitōe habitꝰ ē ecōtra. Sic em̄pͥmo habituant̉ et informant̉ a ſuis obiectꝭ ſenſus exteriores. et eos ſenſus cōis. vlteriꝰ aſcēdendo vſqꝫ admemoriā. in oīa alias potētias cognita tanqͣꝫ in theſauro reſeruant̉. Qn̄ āt potētie ſunt habituate tūc ſuntfacte facultates .i. faciles ptātes potētes agere habitus adqͥſitos. et tūc iteꝝ hn̄t ordinē ſue pͥmarie īſtitutōnis ſeu emanatōis ab aīa. ita potētia ſuꝑior habituata dirigit potētias īferiores ad actū Sic em̄ ſenſus cōisin actu factꝰ ſpēs ſenſuū exterioꝝ iteꝝ dirigit eos adactū. memoria ſil̓i ſenſus īteriores Qn̄ em̄ memoria ē habituata. ip̄a d̓r fecūda. iteꝝ dās eſtimatīe eſtimet. phātaſie cōponat et ita de alijs. Quo etiāintellectꝰ poſſibil̓ qn̄ ſibi vt forma ꝯiūgit̉ ītellectꝰ agensvocatur adeptꝰ. ꝑfectus. Quare pꝫ potētia ſic influente ligata. īpedita īpediunt̉ alie potētie qͥbꝰ īfluita ſuis actibꝰ. Et ſenſus exteriores ligato ſenſu cōi ligant̉. vt dictū ē an̄. īpedita memoria vl̓ etiā phātaſiaex ſpeciebꝰ in memoria alijs potētijs reſeruatꝭ hꝫponere diuidere. īpediunt̉ etiam alij ſenſus interioresQuare etiā ſꝑ fiūt ſomnia Ad ꝯfirmatōeꝫ ē depͥncipalitate phataſie reſpondet Alb̓tꝰ dictū Boecijintelligit̉ ī potetijs actiuis. qꝛ ip̄e loqͥt̉ de toto ptātiuocuiꝰ ſuꝑior ꝑs p̄t quicqͥd p̄t īferior. ſꝫ ꝯuertit̉ De potentia ꝟo materiali receptīa ē veꝝ. qꝛ potētia celipͥor ē ẜm naturā qͣꝫ potētia elemētoꝝ. p̄t illud qd̓pn̄t elemēta. Et d̓t Auicēna alteriꝰ potētie ē reſeruare imagines. alteriꝰ oꝑari ī eis cōponēdo diuidēdo. Uel p̄t dici phātaſia apprehēdit qd̓ apprehendit imaginaº .ſ. intētōes amici īimici veri falſi. lꝫ ſꝑꝯiūcte ſint ſenſibilibꝰ tn̄ ſunt ſenſum accepteAuelcio iētūdā. vtriphantaſia cōmuniter dicta ſit ꝯueniēter ab Areſtotele in textu definita.Et videt̉. qꝛ nulla potētia ē motꝰ. ſꝫ phātaſiaē potētia aīe qͣlitercūqꝫ accipiat̉. ē motꝰ. Scd̓oſic Definitio iſta ꝯuenit imaginatōi. ē bona. ꝯn̄abat̉. qꝛ definitio dꝫ ꝯuenire ſoli definito. An̄s ꝓbat̉. qͥaimaginatio ē motꝰ a ſenſu ẜm actū factꝰ vt pͥus patuit.Tercio Si ē motꝰ a ſenſu ẜm actū factꝰ. vl̓ ītelligit̉ de qͦlibet ſenſu. ſcꝫ ꝓprio cōi. accn̄s. vl̓ de aliqͦ illoꝝ. ſꝫ neutꝝ iſtoꝝ ē dd̓m. pͥmū qꝛ vnūqd̓qꝫ hꝫ definiri illd̓ qd̓ ē ſibi ꝓpriū. īmediatū. ſi phātaſia eſtmotꝰ factꝰ a qͦlibet ſenſu ſeqͥt̉ ip̄a erit īmediata cuilibet ſenſui ꝯn̄s etiā erit īmediata ſenſibꝰ ꝑticularibꝰ ſcd̓m. qꝛ qͥcqͥd definit̉ aliqͥd īdeterminate ſimplicit̓ ꝯuenit illi. phātaſia āt definit̉ ſit motꝰ a ſenſu factus īdetermīate. videt̉ ſimpl̓r a qͦlibꝫ ſenſu moueat̉et tm̄ a ſenſu cōi Pro veritate queſiti eſt ph̓us intextū. Et ponitur iſte diſcurſus.Maior Phātaſia accipit̉ dupl̓r ſcꝫ ꝓprie

et cōiter. ſub cuiꝰ noīe cōp̄hēdunt̉ qͥdā ſenſus interiores general̓r Minor Hec ſicut potētiapoſterior mouet̉ ordinate a pͥore. puta a ſenſuscōis actuali ſentire Cōcluſio Igit̉ potentiā notificat actꝰ ph̓s ꝯuenienter dicit phantaſia eſt motus a ſenſu ẜm actū factus.Maior ē dn̄i Alb̓ti dicētis. phātaſia ꝓprie dicta ēpotētia collatiua imaginū. cōpoſitōeꝫ diuiſionē. Etſic Algazel d̓t qͥdā appellāt cogitatiuā. ſicut Auicēna. ſꝫ tn̄ cogitatiua ꝓprie eſt niſi in hoībꝰ. Phātaſiaꝟo general̓r dicta ꝯphendit ſub ſe imaginatiuā. eſtimatiuā phātaſiā ꝓprie dictā. ē qd̓ ſubdit̉ in ꝓpōneph̓s ſub nomīe eiꝰ alias potētias definit general̓r. eonihil d̓t de imaginatiua. eſtimatiua memoria. lꝫ aliqͣliter imaginatiuā tāgat. d̓t. abeūtibꝰ ſenſibilibꝰ. remanent in ſenſu ſimulacra. Et qꝛ tam modicū ph̓us deiſtis d̓t facta ē q̄dā altercatio et diuerſitas expoſitorūQuibuſdā dicētibꝰ iſte vires ſunt niſi vna vis.accn̄tales diſpoſitōnes organi accn̄taliter ẜm diuerſasoꝑatōes diſtincta. ita ſubaliter ſunt in vno organo qd̓ē cerebrū Guiꝰ opiniōis videt̉ fuiſſe Henricꝰ de Malinis al̓s de Machlinia ī ſuo ſpeculo de vniuerſo. Qd̓etiā de organo ad imaginatōem eſtimatiuā videt̉oīno Alb̓tꝰ negare. vt in p̄cedēte queſtione tactū fuit.Senſuꝫ ꝟo cōeꝫ Henricꝰ p̄allegatꝰ ponit ī corde Qd̓ ē ſimpl̓r veꝝ qꝛ potētie ſenſitiue maxime ſunt in capite niſi forſitā ītelligat̉ dictū ſuū ſic original̓r ē in cordeinqͣꝫtū oīs vis aīe vite ſcd̓e ſenſitiue qͣꝫ motiue originaliter orit̉ a corde. lꝫ vis ſenſitiua in cerebro cōpleat̉. Minor ē ph̓i in textu. ē. qꝛ in legittimo ordine poſterius mouet̉ a pͥore. ſꝫ phātaſia ſic cōiter accepta ad primariā generatōem formaꝝ ſenſibiliū in nob̓ poſterior ēſenſu cōi. igit̉ mouet̉ ab actuali ſentire eiuſdemcluſio ſequitur ex p̄miſſis et patebit amplius in ſolutione argumentorum.Ad obiectam oppoſitūAd pͥmū eſt dd̓m ẜm Albertū in ſumma de hoīe.phātaſia d̓r motꝰ. accipiēdo motū ꝓprie. ſꝫ d̓r motꝰſumēdo ip̄m material̓r potētia mota. ſuſcipit a ſenſu pͥori ſpēꝫ ſenſibilē circa quā mouet̉ motū diſcretōisiudicij. Et ſic in motu ſint duo. vnū qd̓ ē ſucceſſio ipſa ẜm fieri. Et alteꝝ qd̓ ē forma poſt formā. non vocat̉motꝰ ī ꝓpoſito ſucceſſio ẜm fieri ſꝫ forma pꝰ formā. eoforma ē in phātaſia fitꝭ poſt illā ē ī ſenſu cōi ꝓprieEt qn̄ dicimꝰ ē motꝰ a ſenſu dꝫ intelligi ſenſus eſteffectiuꝰ huiꝰ motꝰ. terminꝰ a. qꝛ talis abijciturin motu. Ueꝝ tn̄ ē ē ſil̓e de motū quo ꝑficit̉ motūſiue mobile. de motu ē abiectōe ꝯͣrie forme. Ueldd̓m ē ꝯformiter ad ꝯcluſionē definit̉ phantaſiaactū ſuū ē phātaſiatio. et hoc potentie paſſiue deſcribi hn̄t vt dicit Albertus. et ſic dꝫ exponi phantaſia eſt motus. id eſt potentia mota. ſed phantaſia eſt motus. id eſt phantaſiatio eſt motus Ad ſcd̓m eſt dicēdum. vtiqꝫ definitio ꝯuenit imaginatōi. ſed ſequitur. ergo non eſt bona. quia hic definitur phantaſia generaliter dicta que extendit ſe ad imaginatiuam eſtimatiuam et phantaſiam proprie dictam. vt dictum fuit.