LiberLercius
tas vero huius eſt in retinendo: et pure reſeruādo ꝓpterquod plures. vt dicit Albertus videmus eſſe ſubtilesin diſcretōne ſenſibiliū. et nō bene imaginātes. Bene ātimaginantes ad duo diſponunt̉. quoꝝ vnū eſt in mathematicis. qꝛ tales bn̄ deſcribunt figuras. Cuius cā eſt.qꝛ lꝫ in organo imaginatōis om̄ia ſenſibilia deſcribāturtamē deſcribunt̉ in eis vt ſunt coniuncta ſiue vnita ſuisſubiectis. et ergo nō eſt ſonꝰ imaginabilis niſi ꝓut ē actus ſonantis. et color ꝓut eſt qualitas colorati. et ſic dealijs. Et ideo qd̓ pͥncipaliter deſcribit̉ in eo eſt quantitas et figura Propter qd̓ habētes hmōi organū puꝝ ⁊bene cōpoſitū optime efficiunt̉ imaginatiui et qn̄ cū hocſunt ſubtilis intellectus ꝓficiunt multū in mathematicis diſciplinis. Et ſi abſtrahant̉ a motibꝰ ſenſuū et ſintſemꝑ ſolitarij et abſtrahant̉ a cura carnis ⁊ delicijs corporis. efficiunt̉ ꝓphete. q̄dam natural̓r p̄dicentes Motus em̄ multus ſenſibiliū ſuo tumultū impedit manifeſtari in eis effectus celeſtiū. Simil̓r cura carnis et delicie. et ſolicitudines et multi actus mundani occupantanimā. ita ꝙ nō p̄t ꝑcipere impreſſiones celeſtiū. qꝛ aīaꝓpter vnionē ſuaꝝ potentiaꝝ in ſua ſubſtātia. talē habꝫcolligatōem viriū ſuaꝝ. ꝙ qn̄ intendit̉ oꝑatio eius ẜmvnāquāqꝫ potentiā tunc abſtrahit̉ ab intentōe circa alias. Cuiꝰ ſignū etiā ē ꝙ intente cogitās aliqͥd nō aduertit ea q̄ hꝫ pre oculis. ⁊ ſil̓r fit ꝙ aīa occupata circa exteriora nō aduertit motꝰ et īpreſſiones celeſtiū q̄ fiunt inſuo corꝑe. Abſtracta vero ab his ſentit talia. et parateis imagines qꝛ ꝯnaturale ē ſibi ſub imaginibꝰ corꝑalibus cognoſcere quicqͥd ip̄a cognoſcit. ⁊ in talibꝰ īpreſſionibꝰ celeſtiū radicant̉ illa ſomnia q̄ aliqͥd ẜcant de futuris. vt in fine libri de ſomno et vigilia diffuſe d̓r Tercia potētia ē eſtimatiua q̄ differt ab ip̄a imaginatiua inip̄a ſpē ſiue ſil̓itudine q̄ cōprehēdit̉. qꝛ iſta ex imaginibꝰab imaginatīa ſpeculatiue et ꝑ modū veri ꝯſideratis elicit intentōes nō ſenſatas. ſiue q̄ in ſenſu nō ſunt ſcripteElicit qͥdē ſub rōne boni ꝓſequibilis vel mali fugibilisqꝛ eadē ꝟtꝰ ē oppoſitoꝝ. Intētōes iſte ſunt eē ꝯueniēs.eſſe diſcōueniens. eſſe amicū. eſſe inimicū. eē patrē. eē filium q̄ in ſe ſunt res nō materiales. nec cadentes in ſenſu exteriori ſꝫ ſunt accidētia ſenſibiliū reꝝ. et iō vocant̉intentōes ſenſibiliū. Nō p̄t tn̄ dici ꝙ cōphendere iſtasſit ſenſus officiū quō ſuꝑius dictū eſt aliqͥd eſſe ſenſatuꝫꝑ accn̄s qꝛ nunqͣꝫ ꝯtingit cognoſcere ꝙ iſte ſit filiꝰ petriniſi habeat̉ noticia filiatōis. ẜm ꝙ ē in iſto. nec vnqꝫ lupus miſeret̉ nato ſuo niſi habeat cognitōem huiꝰ indiuidui. ⁊ ꝙ hoc indiuiduū eſt eius natus. oportet ergo eēaliquā virtutē elicientē hmōi intentōes. Talis at virtus eliciens nō p̄t eſſe imaginatio nec tn̄ oīno ſeꝑata abea. qꝛ ad imaginē ſolā rei nō ſeqͥtur motus vel effectusmiſericordie vel triſticie. vel fuga. vel inſecutio. Ad eſtimationem autem mox ſequitur aliquod iſtorum. Qautem non eſt penitus ſeparata ab imaginatōne patetqꝛ hmō i intentōes nō accipit ẜm rōnes cōes et vl̓es. ſꝫpotius in hac imagine vel illa. nihil ꝯtinēs de cōi Oportet igit̉ ꝙ ſicut intellectus practicus ſe hꝫ ad ſpeculatm̄ita ſe habeat eſtimatiua ad imaginatōem. et iō hec ꝟtꝰnō penitus apprehenſiua eſt ſꝫ etiā motiua. ꝑ hͦ qd̓ determinat ad qd̓ mouere dꝫ aīal. ⁊ qͥd fugere. Propt̓ qd̓qͥdā ph̓oꝝ dicebant eā eē opinionē Quod tn̄ nō ꝯgruitqꝛ opinio ē qͥdā habitꝰ rōnalis aīe. Eſtimatio ꝟo oīmeſt quoꝝ eſt ſenſus ſicut dictū eſt Suꝑius ꝟo in ſecūdohuiꝰ dictū fuit ꝙ oīa q̄ hn̄t ſenſuꝫ. hn̄t motū dilatatōis ⁊
ꝯſtrictōis ad minus. et cū iſta aliquo mō motus moueantur ad cibum. oportet imaginatōem cibi eſſe apud eaSed ſola imaginatio vt iam dictū eſt nō mouet. oportet igit̉ ea habere eſtimatōem ſiue eſtimatiuā potentiaꝫqua moueant̉. Iſtos igit̉ tres ſenſus. ſcꝫ ſenſum cōmunem. imaginatiuā et eſtimatiuā. habet om̄e aīal. qd̓ aliquē vel aliquos hꝫ de ſenſibꝰ exterioribꝰ. Et ergo dictūē ſupͣ. ꝙ oē hn̄s ſenſuꝫ hꝫ deſideriū cibi qd̓ ē fames ⁊ oēhn̄s deſideriū hꝫ imaginatōeꝫ ⁊ eſtimatōeꝫ. q̄ vt d̓t Albertus nō in ſub̓a ſed ẜm eſſe differt ab imaginatiōe. eoꝙ eſtimatiua magis eſt actiua qͣꝫ imaginatiua. qꝛ elicereintentōnes eſt aliqͥd agere. et magis ꝑfectū eſt qͣꝫ ſpeculari imagines ſolas. ſicut ſi ſpeculū aīatū imaginatōnesſibi impreſſas diceremꝰ ſpeculari. Oēs tn̄ vires aīe ſtialiqͦ mō actiue. eo ꝙ oēs agūt aliqd̓ opꝰ vite. vt ſupͣ dictum fuit. Quāuis aūt eſtimatiua plus actiōis habeatqͣꝫ imaginatiua. tn̄ ꝓprietatē paſſiue potentie hꝫ in hoc.qꝛ nō agit ꝑ ſe ſꝫ ꝑ intentōem quā elicit a forma adqͥſitaIuxta tn̄ iſta ē aduertendū ꝙ eſtimatiua ſicut et ceterealiqn̄ ꝯiugit̉ rōni. et tunc iuuat̉ a rōne et ſuadet̉ ad imitandū qd̓ eſtimat vel fugiendū Et ob hanc ſil̓itudineꝫſui in hoīe qͥdam ſicut Plato eā opinionē quandā aſſerebant. et nō differre in hoīe et in brutis. niſi ꝑ magꝭ eēobūbratū in brutis. et minus in hoībꝰ. Sed falſum eſtiſtud. qꝛ opinio ē de cōi ꝓut ē in pluribꝰ. Eſtimatio ꝟoẜm ꝙ hmōi nō recedit ab hͦ indiuiduo ẜm ꝙ hͦ ē. ⁊ iō inhoīe adiuta rōne nō iuuat̉ niſi ꝓut ē circa hoc vl̓ illud. ⁊tunc d̓r ꝓprio noīe eſtimatio. Si āt fiat ꝯceptio ſil̓is depluribꝰ ꝑticularibꝰ ẜm vnā intētōem in eis inuentā acceptis. iā nō ē eſtimatōis. ſꝫ cognitōis exꝑimentalis. q̄rōnis eſt. ſꝫ tn̄ in ip̄a ſubminiſtiat ſibi ſenſus ⁊ eſtimatōqꝛ āt iſta ꝟtus ſic ꝯiuncta eſt imaginatōi. iō organū eiꝰaūt idē eſt cū organo imaginatōis aut ꝓpinquū ē vnumalteri. ſub̓aliter idē exn̄s. ẜm eſſe diſpoſitōnis differensvt dictū fuit Quarta potētia eſt phantaſia q̄ eſt viscōponens imagines cū intentōibꝰ. et intentōes cū imaginibꝰ. et imagines et intentōes cū intentōnibꝰ. Et heceſt vis neceſſaria ꝓpter duplicē finē. vt inquit AlbertusQuoꝝ vnus eſt cognitio ꝑticulariū maior. q̄ in ſenſibiliaīa haberi p̄t. et etiā illiꝰ finis eſt ſentētia de hoc ꝙ ſit illud. et de alio ꝙ ſit aliud. et ſic de oī eo de qͦ ꝓfert̉ ſentētia ꝑ modū affirmatōis vel negatōis. Scd̓s aūt finisē opus qd̓ intēdit̉ ex hmōi ꝑticularibꝰ. ſicut opꝰ in habētibꝰ rōem ē finis artis. Et qꝛ talis cognitio in pluribusaīalibꝰ expreſſe apparet. eo ꝙ videmus ea q̄dā eligere ⁊alia q̄dā refutare. adelectōem āt et refutatōem p̄exigit̉ſnīa. ⁊ decretū. iō multi dixerūt ꝙphātaſia ē aliqͥd rōisNō tn̄ ꝑ iſtd̓ ītelligit̉ ꝙ electio ꝟa ſit aīe ſenſibilis. ſꝫ aliqͥd ſil̓e electōi exp̄ſſe videmꝰ in brutis qͥbuſdā. et in vnoplus et ī alio minꝰ. qꝛ nos videmꝰ ea ꝑ modū artis facere caſas. ⁊ ꝓuidere de cibo in lōgū tp̄s. qͣliū oꝑm oꝑtꝫaīe ſenſibilis potētiā aliquā eē pͥncipiū. nō aūt p̄t eē aliaꝟtꝰ. qͣꝫ ea q̄ cōponit. ⁊ diuidit imagines ⁊ ītentōes. mōſupͣ dicto. Hec etiā oꝑa nō videmꝰ in oībꝰ in qͥbꝰ ē imaginatio et eſtimatio. ſꝫ in qͥbuſdā q̄ ꝑfectiora ſunt. oportꝫigit̉ ip̄am ẜm aliqͥd eē differentē ab imaginatōne et eſtimatiua. Hec etiā vis phātaſia ē q̄ in hoīe pure intelligibilia ſubfigurat corꝑalibꝰ imaginibꝰ. ad quoꝝ corporuꝫimaginē et ſil̓itudine ẜm ꝙ nobis poſſibile ē accipimuscognitōem intelligibiliū Ip̄a etiā in hoīe ex ꝑticipatōnerōnis ē libera vt cōponat ⁊ diuidat ficta. q̄ in re correſpōdentiā nō hn̄t. vt chimeras. Ip̄a etiā eſt que maxime in