qrro xpgſat ꝙp̓mroreeM ecotrprorecVl AlIMA Taxitulus Gra.a¶ Al̓llI MIIllS. pecc xclicar auro c oſjco
Si qͥdem igit̉ nihil aliud hn̄t q̄ dicta ſunt niſi phantaſia. hic aūt eſt ꝙ dictū eſt phantaſia vt.qꝫ erit motus a ſenſu ẜm actū factus.Hic ꝯcludit definitōem phantaſie dicens Si ea quedicta ſunt nulli ꝯueniunt alijqͣꝫ phantaſie in cōi accepteet ꝯueniunt phantaſie ſicut iam oſtēſum eſt. tūc ſine dubitatōne phantaſia erit motus a ſenſu ẜm actum factſicut ſuperius dictum ē.Qm̄ aūt viſus maxime ſenſus eſt. et nomen alumine accepit. qm̄ ſine lumine nō eſt videre.Hic ph̓us oſtendit ratōem nominis phantaſie dicens. ꝙ inter omnes ſenſus viſus maxime eſt ſenſusꝙ magis hꝫ ſenſibilis cognitōis. ꝓpter qd̓ etiā maximediſciplinalis eſt. ⁊ maxime formalis. in qͦ ē oꝑatio ſimplicis aīe et quaſi nihil oꝑatōis nature. exūs ꝓpter hoc inter ſenſus pͥmꝰ. accipiens etiā nomē a luce inqͣꝫtū oculiluminaria dicunt̉. et viſus lumen luminariū illoꝝ. ⁊ hocliō qꝛ ſine lumine nō ꝯtingit videre. Propter iſta gͦ phātaſia deriuatū nomē hꝫ a viſu. qꝛ phantaſia grece viſio.apparitio vel imaginatio latine d̓r. Phos em̄ grece eſtlux latine. Et inde venit phanos qd̓ eſt idē quod apparitio vel illuminatio. et inde tunc phantaſiaEt qm̄ īmanent ⁊ ſil̓es ſunt ſenſibꝰ multa ẜmip̄as oꝑant̉ aīalia. Alia qͥdē qꝛ nō hn̄t intellectūvt beſtie. Alia vero ex velamento intellectꝰ. aliqn̄ ex paſſione aut egritudine. aut ſomno vt homines. De phantaſia qͥdem igit̉ qͥdem eſt et propter quid eſt dictū ſit in tantum.Hic ph̓s ponit rōnem pͥme ꝓprietatis phantaſie dicens. Ex quo impreſſiones facte a ſenſu remanent inphantaſiā. abeuntibꝰ exterioribꝰ ſenſibilibꝰ. ſil̓es exn̄tesillis. gͦ veꝝ eſt qd̓ ſupͣ dictū eſt ſcꝫ ꝙ aīalia multa oꝑant̉ẜm pꝑantaſias. Sicut em̄ ſenſus ẜm actū mouet appetitum in pn̄tia ſenſibilis. qꝛ ex hoc ꝙ aliqͥs cognoſcit aliquid ſtatim appetit illud. Ita phantaſia mouet appetitum in abſentia ſenſibilis. Sꝫ ex motōe aīalia agunt etpatiunt̉ gͦ ẜm phantaſiā multa agūt et patiunt̉. Alia qͥdem. qꝛ intellectū nō hn̄t cuius iudiciū phātaſie pualetſicut bruta. Alia ex hoc. qꝛ hn̄t intellectū velatū. qd̓ cōtingit tripl̓r. ſcꝫ vel ex paſſione ſicut in cōcupiſcentibꝰ qdicunt̉ incōtinentes aut iratis. Impedit em̄ ira virū nepoſſit cernere veꝝ. Aut ex aliqua amentia melancholievel egritudinis cerebri. ſicut in maniacis vel freneticisſiue furioſis. Aut ex ſomno vt in dormientibꝰ Quāuisem̄ ſomnus ꝑ ſe ſit ligamentū ſenſuū tn̄ etiā ligat intellectum ꝑ accūs. quō qͥdā ſunt hoīes qͥ ꝑ ſolam phantaſiam oꝑantur. Sic igit̉ ptꝫ qͥd ſit phantaſia ⁊c̄.Queſtio prima eſt. vtꝝſint quinqꝫ ſenſus interiores inter quos phantaſia ꝓprie dicta pͥncipalior eſt quatuor alijsEt arguit̉ pͥmo ꝯtra qͣſitū ſic. Aīa ꝯiungit̉ corporiimmediate. ſicut forma ſue materie. gͦ inter potētias intellectiuas emanātes ab ea. et ſenſitiuas exteriores ortas a corꝑe. nulle erunt medie q̄ vocant̉ ſenſitiue interiores. Scd̓o nō ſunt qͥnqꝫ. Probat̉. qꝛ abſtrahere nō ēniſi ẜm duo. ſcꝫ cū pn̄tia materie ⁊ ſine pn̄tia materie. gͦnō erūt niſi due ꝟtutes ſenſibilis aīe. eo ꝙ forma ꝑticu-
laris ē cū pn̄tia materie vel ſine pn̄tia. ⁊ ꝟtutes nō drn̄tniſi ẜm obiecta Tercio videt̉ ꝙ debeant eſſe plures.Probat̉. qꝛ habemꝰ vnā q̄ ꝯſiderat p̄teritū in rōne p̄teriti. gͦ habebimꝰ vnā q̄ ꝯſiderabit futuꝝ in rōe futuri. ⁊ſic erunt ſex. Quarto arguit̉ ꝯtra ſuppoſitū ꝙ phantaſia nō ē pͥncipalior. ꝓbat̉ qꝛ iuxta ſuꝑius dicta ſeniuscōis ē oīm pͥncipaliſſimꝰ. eo ꝙ ille oībꝰ alijs influit ꝟtutem ſenſitiuā Et ꝯfirmat̉. qꝛ ſi phantaſia eēt oībꝰ pͥncipalior. hͦ eēt ex eo. qꝛ ip̄a ē cōponens et diuidens. Sꝫhoc nō arguit ꝑfectōem ſuꝑ alias. eo ꝙ oīs ꝟtꝰ interiorē cōponens et diuidens. Probat̉. qꝛ ẜm Boeciū Quicqͥd p̄t potētia inferior p̄t etiā ſuꝑior ſꝫ ſenſus cōis qͥ ē inferior p̄t cōponere et diuidere. vt in ſuꝑioribꝰ dictū fuitgͦ et qͥlibet inferior. gͦ ꝑ hoc nō hꝫ phantaſia eminentiaꝫ.Pro veritate queſiti et ſuppoſiti ſunt Albertꝰ ⁊ Areſtoteles. Et ponitur iſte diſcurſus.Maior Preter vegetatiuas. duplices ſuntin genere ſiue cōmuni aīe potentie. ſcꝫ motiue ⁊apprehenſiue. quaꝝ apprehenſiue in intellectiuas et ſenſitiuas ſunt diuiſe ſicut ſenſitiue in apprehenſiuas defōris et deintus ſunt biꝑtite:Minor Apprehenſiuaꝝ deintꝰ numerusdignitas et ordo. attendit̉ ex obiecto actu. et aliquo mō etiā organo. quoꝝ diuerſitas reꝑitur innumero quinario Cōcluſio Igiur ſunt qͥnqꝫ ſenſus interiores: qͥ ſunt apprehenſiui deintꝰinter qͦs tn̄ phantaſia ꝓprie dicta eſt pͥncipalis.Maior ꝓbat̉ ex decurſu libri iſtiꝰ in qͦ pͥmo determi Mut ponat de potētijs apprehenſiuis. et in fine de motiuis. Inter quas ẜm dn̄m Albertū talis ē drn̄a. qꝛ apprehēſiusſunt paſſiue. Motiue vero actiue. Dicit̉ aūt potētia actiua. qꝛ ip̄a ſꝑ eſt ſil̓is ſibijp̄i. eo ꝙ ip̄a ē actꝰ ⁊ ſꝑ cōple 5 D5ta ad agendū. Et ſi aliqn̄ nō agit hoc eſt ꝓpter defectuꝫilliꝰ in qd̓ agit. ⁊ nō ꝓpter hoc. qꝛ ip̄a indigeat acqͥrerealiqͥd ꝑ qd̓ ad agendū ꝑficiat̉. Paſſiua ꝟo ē diſſil̓is ſibiip̄i. qꝛ aliqn̄ hꝫ formā. et aliqn̄ nō hꝫ eā. ſꝫ cū adqͥrit eamꝑ alteratōem p̄t agere actōem cuiꝰ pͥncipiū ē forma q̄ eſtacqͥſita ꝑ alteratōem in ip̄a. Hec tn̄ forma aliqn̄ dat̉ eia generate ſicut ſuꝑius dictū fuit de ſenſitiua. Aliquādo ꝟo adqͥrit̉ ꝑ alteratōem ſicut eſt de ſcīa q̄ eſt ꝑfectiointellectꝰ. Potētie igit̉ apprehēſiue general̓r ſunt paſſiue nec hn̄t pͥncipia agendi nifi ꝑ formā. quā ꝑſ apprehenſionē adqͥrunt. ⁊ gͦ etiā dicunt̉ apprehēſiue. Tales āt nōſunt general̓r oīs aīe. ſꝫ ſenſitiue et intellectiue. Senſitiue vero vt ſubdit alia ꝑs. ſunt apprehenſiue deforis veldeintus Deforis qͥde. qꝛ agētia ſua foris ſunt. qꝛ ſenſibilia q̄ reale eſſe hn̄t in materia. Deintus ꝟo. qꝛ agētiaſua proxima ſunt intus. Prime apprehēſiue dicunt̉ ſenſus exteriores. ſcd̓e vero interiores Minor ꝓbat̉ qꝛſenſus ꝑ actꝰ obiecta. et organa aliqͦ mō diſtinguunturQꝭ āt p̄dictoꝝ diuerſitas ſit in numero qͥnario patebitin declaratōe ꝯcluſionis. Que qͦ ad pͥma ꝑtē ſic oſtēdiiqꝛ ſenſus cōis eſt pͥma vis interior de quā dictū eſt ſuperius.Poſt illā eſt vis imaginatiua in qͣ imagines ſenſibiliū rebꝰ ſenſibilibꝰ abſentibꝰ reſeruant̉. Et hec plusabſtrahit qͣꝫ ſenſus. qꝛ ſenſus nō accipit formam niſi rep̄ſente. Iſta āt reſeruat eā etiā re abſente. Propter qd̓ẜm Auicennā ⁊ Algazelē. alia potētia ē a ſenſu cōmunibonitas autem huius organice virtutis alia eſt a bonitate ſenſus. quia bonitas ſenſus eſt in recipiendo. boni-