Druckschrift 
De anima : Mit Epitoma von Gerardus de Harderwijck
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

x Sj.5:x.oih.84 KAreſtotelis. e xxieri exr xrarea poGl̓ AIIINII A . x.GecinAu

4cPy. 11C9ẜin potētiā qͥdē ſenſus ſꝑ adeſt viuentibꝰ et nonA6orbatis. phantaſia aūt non. eS2cj6A. ſcꝫ ẜᵐ potētiā. ſic̄ ē in habēte ſenſuꝫ etiā qn̄ dormit. ſen.ſibꝰ vtit̉. Et dictꝰ ẜm actū. ſicut ē in vtēte ſenſu. ſicut.viſus ē potētia ſenſus. viſio actu ſenſus pt̄ ſenſus in actu phantaſia ſiue imaginatio qꝛ dormiēti appaPi. rent multa ẜm phātaſiā tn̄ in dormiēdo eſt ſenſus. j.ẜm actū. Et veꝝ ē de ſenſu exteriori cuiꝰ ſomnꝰ ē li.11.gamētū. Etiā excecato ſomniat vel imaginat̉ coloresK.qͥs aliqn̄ vidit apparēt multa idola tn̄ ineſt ei ſenſusẜm actū etiā ē ſenſus in potētia. qꝛ ille pn̄tialiter ſꝑadeſt. āt phātaſia vl̓ imaginatio Uel ſic Senſus ſꝑē eiꝰ qd̓ pn̄tialiter adeſt. qꝛ ſentit in pn̄tia materie Nonaūt phantaſia vl̓ imaginatio. eo illa ſentiunt re prepo. aaſente ẜm eſſe materiale.. A.Si ꝟo ei actu idē oībꝰ vtiqꝫ ꝯtingeret be60y ſtijs phantaſiam ineſſe. Uidetur aūt beſtijsvt formice aūt api aut vermi8Hic ph̓s ꝓbat ſcd̓o qͣtuor rōnibꝰ. phantaſia ērſaa. l.ſenſus. Prima Si eēt idē ſenſꝰ phantaſia illo dicta tūc qͥbuſcūqꝫ ineēt ſenſus ineſſet et phantaſiadicta et ẜm quālibet ſui oꝑatōem. Hoc āt ē veꝝ. qͥaꝟmes ſunt lūbrici terre et muſcas et ſcymphes pediculos hmōi incōpleta aīalia nihil videmꝰ ad phātaſiāoꝑari illo ſup̄ oꝑa phātaſie ſunt determinata Illistn̄ aīalibꝰ ineſt aliqͣ imaginatio et eſtimatio. Uidet̉ aūtTe. ce.ph̓s dicere formicas apes hr̄e phantaſiā. ſꝫ oīno.i.1falſum ē. vt d̓t Albertꝰ talia aīalia artificioſe oꝑent̉lj.gcaſas ꝓuideāt in futuꝝ ſibi. et oꝑent̉ in cōi. Sꝫ error4. vt idē putat venit ex ignorātia ph̓i. ſed traſlatorishis. ll. qꝛ ītellexit noīa aīaliū poſuit Areſtoteles phantaIo.ſiam hr̄e ꝓpter quod loco eoꝝ tranſtulit formicas etapes. et corrupit litteram.Poſtea hi quidem veri ſemꝑ: phantaſie aūtplures falſe.Hic ponit ſcd̓aꝫ rōem ē iſta Senſus ſtꝭ ꝓprioꝝſenſibiliū ſꝑ ſunt veri. phātaſie āt imaginatōnes vt inLpluribꝰ ſunt falſe. qͥdē veꝝ vel falſum dicētes. eo diſcernūt affirmādo negādo. ſꝫ falſum dicentes ens fictū d̓r falſuꝫ. ſit ī rei ꝟitate ſicut fingit̉Ampliꝰ āt dicimus oꝑemur certe circaſenſibilia qm̄ videt̉ nob̓ Sꝫ magis nonmanifeſte ſentimꝰ. tūc aut verus aut falſusHic ponit tir rōem dicēs oꝑamur ſenſibilit̓v. circa. dicimꝰ videt̉ nob̓ aūt aliqͥd aliud. ſꝫa. potiꝰ dicimꝰ ē in re. eo ſenſus iudicat pn̄tē24 āt aliqͥd ex oꝑe reali ſentimꝰ ſꝫ fingimꝰ ip̄m re4exn̄te. tūc dicimꝰ videt̉ eſſe. et ita ſit in re.talis ſenſibilis cognitio. aliqn̄ ē ꝟa aliqn̄ falſa. qꝛ cummnijtinbut .i. y.fingit ſicut ē ī re tūc ē ꝟa. et qn̄ aliter tunc eſt falſat15piliui. Cj.Et qͥdē diximꝰ apparēt dormiētibꝰ viſiōes.tii ynileuiaexxx Hic ponit quintā rōnem dicens Phantaſia qn̄qꝫ ētquatemma s §. 8 yO in aliqͦ in quo eſt ſenſus. ergo ſunt idē. An̄s patꝫqꝛ in dormientibꝰ eſt phantaſia tn̄ ē ibi ſenſusAtꝟo neqꝫ ſꝑ v̓a dicētiū neqꝫ vna erit. vt ſcīan em̄dltpuſuts. 2. CxV

toadis catellet. & ſe. ſ..Relinquit̉ igit̉ videre. ſi opinio ſit Fit em̄ opi yxx gpnio et vera et falſa Sꝫ opinioni qͥdē inheret fi­ lxeLIſtud ē ſcd̓m capitulū in dearticulat p̄dicta. pro­ des em̄ ꝯtingit opinantē. de qͥbꝰ videt̉ non gbans pͥmo ſit ſenſus. Et ſic. qꝛ ſenſus ē duplexꝝͣ. credere. beſtiaꝝ āt nulli ineſt fides. phantaſia āt x§ L ilmultis Amplius ſi cōem opinionē ꝯſequat̉ fi­ x5des. fideꝫ ſuaſum eſſe. ſuaſioneꝫ āt. beſtiaꝝ āt 7b0. j. AIqͥbuſdā phantaſia qͥdem ineſt. vero. al̓. .9Al. 8.Hic ph̓s diſtinguit phantaſiā a ſapientia intellectuet ſcīa dicens. imaginatōes ſiue phantaſie frequenterſunt falſe. intellectus ꝟo ſcīa et ſapiētia ſunt de numerotaliū ſꝑ ſunt vera. ſicut in .vi. ethicoꝝ oſtēdihꝫ. Et qꝛ §9 q3 9. 6.opinio p̄t falſa. ibi. Relinquit̉ āt videre Inqͥrit ph̓s gan ſit opinio. Et hoc rōnabiliter qꝛ opinio vt antiqͥ dixe .xobꝝ gorunt eſt intelligere qd̓dā. et eſt aliqn̄ vera et aliqn̄ falſa. pf oxoQꝭ aūt ſit opinio ſic oſtendit̉. qꝛ opinioni eſt habi­ 58 F277tus intellectus adheret fides ꝯcluſionis eo p̄t eſſe opinans habeat fidē de his de qͥbꝰ habꝫ opinionē 889G4Cūem̄ dubitatio ſit indeterminatꝰ motus rōnis ad 8S glvyevtrāqꝫ ꝯͣdictōis ꝑte. ābiguitas āt ambit vtrāqꝫ ꝑteſſt 40 SſbC rōnes eque fortes. opinio ſtat in vna ꝑte. et credit illiꝓpter rōnes qͣs hꝫ ad illā et ad aliam. ſꝫ tn̄ formidat̉ becxxix.oHTadhuc alterā ꝯtradictōis ꝑtē ꝓpter hoc ſue rōnes qͣꝫhꝫ ad alterā ſunt demōſtratiue. ſꝫ ꝓbabiles. Ex quibus p̄t ſic formari. Oīs opinans opinione eſt intellectus hꝫ fidē eius de quo hꝫ opinionē. nulli at beſtiarum inheret talis fides. lꝫ multe beſtiaꝝ habeant phātaſiam. igit̉ eſt phantaſia opinio. Minor ꝓbat̉. qꝛ ſicut ſcīa effectus eſt demonſtratōis. ita fides crudelitas effectꝰ eſt ſyllogiſmi ꝓbabilis ſiue dialectici Et ſibeſtie lꝫ ſuis eſtimatōnibꝰ adqͥeſcāt tn̄ crudelitate fidem hn̄t. Alia ad idē eſt. Phantaſia p̄t ineſſe etineſt multis beſtijs. ſed nulli taliū p̄t ineſſe opinio. ergo eſt phantaſia opinio Minor ꝓbat̉. qꝛ ad oēm opinionem ſeqͥtur fides. fidē āt ꝯſequit̉ ꝑſuaſum eſſe. eo nul̓lus eſt ꝑſuaſus niſi hꝫ fidem. ꝑſuaſum vero eſſe ſequitur. eo nulli ꝑſuadet̉ niſi rōnem. Igit̉ a pͥmo advltimū non eſt phantaſia opinio. Et hec ratio quodāmodo eadem eſt cum p̄cedente.Manifeſtū ergo qm̄ neqꝫ opinio ſenſu. neqͣꝫ ſenſum. neqꝫ cōplexio opinionis et ſenſuserit phantaſia. ꝓpter hoc et manifeſtū aliaq̄dam eſt opinio. ſed illa qͥdē eſt cui eſt ſenſus.dico aūt ex albi opinione et ſenſu cōplexio phātaſia eſt em̄ ex opinione qͥdem ē albi. ex ſen xll. yl ꝯſiſu aūt boni Apparere igit̉ eſt opinari qͦd qͥdem 0M xſentit̉ ẜm accidens. apparent aūt et falſa. dequibꝰ ſil̓ acceptōem verā hn̄t. et videt̉ ſol vniuspedis: Sed credit̉ maior eſſe habitatōne. Accidit igit̉ aut abijcere ſuijp̄ius verā opinionem Xquā habebat ſaluatā. ſaluare oblitu neqꝫ decredentē. aut ſi adhuc hꝫ eandē neceſſe veramẜm falſam ſed falſa facta eſt cum lateat tranſcendens res. Non ergo vnum aliquod horum eſtpMſſ Sneqꝫ ex his phantaſia. 9x.Hic ph̓us ex p̄dictꝭ infert phantaſia eſt compe. 1g. Iſꝫ gy.§. l. K h8

ve hg00.31ſ ꝓ6. Qe oꝝ ſg0Ce488ꝯ4SI geS q3LS 9495.ATg.