De animaAreſtotelis
uendū in toto ⁊ in ꝑtibꝰ. ſic ſunt de eius ſub̓a. Et iſtud videt̉ innuere. p. in iſto ſcd̓o di. Cōſiderare oꝫ in ꝑtibꝰ qd̓ dictū eſt .ſ. ꝙ aīa eſt ꝑfectio corꝑis phyſici potētia vitā hn̄tisSi em̄ ocl̓s eſſet aīal. viſus eſſet eius aīa. Hic em̄ eſt ſub̓aoculi ẜm rōem Ocl̓s aūt eſt materia. quo deficiēte. nō eſtqͥdem ocl̓s niſi eqͥuoce ſicut lapideus vel depictꝰ. Adprimū ꝯtra q̄ſitū dd̓ꝫ eſt ꝙ actus potentiaꝝ accipiunt̉ dupl̓r. Uno mō ẜm ꝙ ſunt in executōe. ⁊ ſic ſunt poſteriorespotētijs. qꝛ potentie illo mō ſunt pͥncipia actuū. gͦ actꝰ ſequunt̉ potētias. Alio mō accipiunt̉ actus ẜm ꝙ ſunt in intentōe agentis. ⁊ ſic ſunt pͥores potētijs. ſicut finis in intentione eſt pͥor agēte ꝓpter finē. Et ſic d̓t textus ꝙ actꝰ ſuntpriores potentijs ẜm rōem ⁊ definitōem De obiectis ſimili mō eſt dd̓m ꝙ ea q̄ ſunt ad finē ꝓportionant̉ fini. gͦ oꝫobiecta ꝓportionari actibꝰ. Et ſic pꝫ ꝙ ſi potētie accipiant̉ẜm ꝙ potētie. tūc iſta diſtinctio q̄ eſt ꝑ actus eſt a pͥori. licetnō ꝑ intrinſeca. pꝫ qꝛ finis pͥor ē illo qd̓ eſt ad fine. cū gͦ actus ⁊ obiecta ſunt fines potentiaꝝ. gͦ diſtinctio talis eſt apͥori Scd̓m pꝫ. qꝛ finis eſt cā extrinſeca. gͦ diſtinctio illa eſtꝑ extrinſeca Ad ꝯfirmatōem eſt dd̓m ꝙ diſtinctio eēntialis ⁊ intrinſeca illa dꝫ eſſe ꝑ intrinſecā drām. ⁊ ſic non diſtinguunt̉ potētie ꝑ actus ⁊ obiecta. Alia eſt circūlocutiuaꝑ quā ſcꝫ circūloqͥmur drām incognitā. ⁊ talis bn̄ p̄t fieriꝑ extrinſeca. ⁊ hoc mō circūloqͥmur ꝑ actus ⁊ obiecta drāꝫnobis innoīata Ad ſcd̓m eſt dd̓m. ꝙ nō eſt idē obiectūcognitiue potētie ⁊ appetitīe. qꝛ potentie nō diſtinguūturꝑ obiecta material̓r accepta. ſed formal̓r. Quia obiectuꝫſub rōne veri cognoſcibil̓ refert̉ ad potentiā cognitiuā. ſꝫſub rōne boni ad appetitiuā. qꝛ om̄ia bona appetūt. Si āteſt bonū delectabile ẜm ſenſum tūc in ip̄m fert̉ appetitꝰ ſenſitiuꝰ. Si vero eſt bonū ſimpl̓r. tunc in ip̄m fert̉ appetitꝰintellectiuus Ad terciū eſt dd̓m ꝙ viſus nō hꝫ duo obiecta ſꝫ tm̄ vnū. qꝛ albū nō eſt viſus obiectū vel nigrū. ſedcolor. ſub quo cōtinent̉ album ⁊ nigrumCirca predicta lunt dubia. Primū eſt Quare ꝑtes poteſtatiue aīe vocant̉ genera potentiaꝝ aīe ⁊ nō ſpēs. Solutio. qꝛ cōtinent ſub ſemultas ſpes potentiaꝝ ſicut vegetatm̄ cōtinet ſub ſe tresſenſitm̄ decē. intellectiuū duas. ⁊ appetitiuū tres Sꝫ forte diceres. Motiuū non ꝯtinet ſub ſe plures ſpēs. gͦ ipſumnō eſſet genus potētie aīe. Ad qd̓ dicet̉ inferius in terciohuiꝰ ꝙ motīa potētia eſt duplex Quedā eſt motīa imꝑatiua. ⁊ tal̓ eſt diuiſa in multas ſpēs. qꝛ ꝯtinet ſub ſe intellectū. voluntatē. appetitū ſenſitm. phantaſiā. Alia eſt motīaexecutiua. ⁊ ſi tūc ſpēs accipiat̉ ꝓ natura reali ſpecifica ſicnō eſt diſtinctio in illa potētia. qꝛ diuerſa organa nō diuerſificant ſpē potentiā motiuā. vt in tercio dicet̉. Si vero accipiat̉ ſpēs ꝓſpēali mō ſic potētia local̓r motiua executīaeſt diuerſaꝝ ſpecieꝝ in diuerſis aīalibꝰ. qꝛ aliqͣ aīalia mouētur rependo. ſicut ſerpētes ⁊ vermes. Alia volando ſicutaquile ⁊ corui. alia natando ſicut aquatica.Secundunt dubiumQuare om̄e aīal hꝫ ſenſum tactus. ⁊ nō habent eū planteSolutio Alberti Quia in aīalibꝰ ꝓpter molliciē ꝑtiumet caloris naturalis vigorem fit de facili multa deꝑditio.que nō fit in plātis ꝓpter ꝑtium duriciem ⁊ caloris naturalis debilitatē. qͥquaſi nihil in eis ꝯſumit. ſed diuidit tm̄et penetrat vt ingreſſum accipiat nutrimentū ꝓpter qd̓ de
ficiente alimēto fameſcūt ⁊ ſitiunt aīalia om̄ia naturalit̓.qꝛ alimentū non fit niſi calido penetrāte ⁊ iuuāte digeſtiuam ⁊ alteratiuā cibi ⁊ ſicco quod addit̉ loco deꝑditi. ⁊ iōfames eſt deſideriū calidi ⁊ ſicci cibi. qꝛ aūt ſiccum nō ꝑ ſefluit ad mēbra neqꝫ ꝑ ſe eſt imp̄ſſibile forme mēbri. iō nccēē hēre hūidū qd̓ ſit qͣſi cibi vehiculū ⁊ deferat ip̄m. ⁊ faciat̉ip̄m figurabile ſpē mēbri qd̓ alit̉. Si aūt hͦ humidū eēt cūcalido tūc calidū conſumeret ꝑtem humidi. et diminueret̉adiumentū vehendi cibū. ⁊ iō ſitiens appetit natural̓r frigidū ⁊ humidū in potum. fames ergo ⁊ ſitis due ſunt partes naturalis appetitus. cū em̄ oīa aīalia fameſcāt ⁊ ſit iātoīa hn̄t appetitu naturalē eoꝝ q̄ alūt q̄ ſunt calidū ⁊ humidū. frigidū ⁊ ſiccū Manifeſtū aūt eſt ꝙ hoꝝ non eſt aliqͥsſenſus niſi tactus. ergo om̄ia aīmalia habent tactum ⁊ talem appetitum naturalemTercium dubium eſtAn hic ſolus ſit ſenſus alimēti Soº Sic ꝑ ſe. qꝛ tāgibilia iā noīata nutriūt ꝑ ſe. reliqͣ vero ꝑ accn̄s inqͣntū tāgibilibꝰ ꝯiūgunt̉. ſicut ſonꝰ vel color iudicat nutrimētū eē ꝓpevel lōge. Nullū āt alteriꝰ ſenſus obiectū a tactu alit. quiaodor ſpūalis eſt. ⁊ nō incorꝑat̉ ſꝫ hūor qͥ grece ſapor d̓r. greci em̄ hūores ſapores appellāt. ille ē aliqͥd tactus. qꝛ ſaporꝓxima ſeq̄la eſt ꝯplexionati ex qͣlitatibꝰ pͥmis. nō tn̄ ſaporvt ſapor alit Sꝫ potiꝰ humidū ⁊ ſiccū calidū ⁊ frigidum.Et huiꝰ cā ē. qꝛ nihil alit̓ niſi qd̓ aſſil̓ari p̄t ei qd̓ alit̓. nihilaūt aſſil̓atur ei niſi qd̓ ſil̓r cōpoſitū eſt ex elemētis ex calido frigido humido ⁊ ſicco. eo ꝙ om̄is cōplexio vt peritiores medicoꝝ dicunt qͣꝫdiu eſt in bona habitudīe ẜm naturā appetit ſibi ſil̓e Corrupta aūt aliqn̄ appetit ꝯtrariū ſicꝭfebre eſtuās appetit aquā frigidā vt extinguat ſitim. gͦ aīalia neceſſario hn̄t tactum qͥ ſolus eſt ꝑ ſe ſenſus alimentiuartum ountumQuare triagulꝰ eſt pͥma figuraꝝ Soº Alb̓. qꝛ ē ſimplicior figuraꝝ ẜm formā figuratōis. qꝛ in lineis ē vnice forme ⁊ inſuꝑficie. qꝛ ẜm formā nō diuidit̉ in figurā aliaꝫ qͣꝫin triāgulū. ſꝫ alie diuidunt̉ ⁊ reſoluunt̉ in eū. Sicut tetragonꝰ vt ſupͣ factū fuit. diuidit̉ in qͣttuor triāgulos Et ſil̓rq̄cūqꝫ alia figura rectilinea vt pētagonꝰ diuidit̉ in tot triangulos. qͦt hꝫ āgulos lineis a qͦlibet āguloꝝ ad cētrū figure deductis Triāgulꝰ ꝟo nō diuidit̉ vlterius vt dcm̄ ē niſi in triāgl̓os. qꝛ nō p̄t aliqͣ figura rectilinea ꝯſtitui ex paucioribꝰ lines qͣꝫ tribꝰ vt d̓r pͥmo EuclidisQuintum dubium.Qūo vegetatm̄ p̄t eſſe in ſenſitīo. ⁊ hec duo in intellectīocū tn̄ hec ſic ꝯiuncta diſtinctas hn̄t oꝑatiōes Soº. vnūeſt in alio final̓r. finis aūt colligit diſtinctiue. materia autēvnit ꝯfuſiue. Ex quo pꝫ ꝙ nō eſt vnū in alio ſicut aqua invino. ⁊ fructus ⁊ flos in radiceSextum dubiumUn̄ hꝫ aīa poſterior ꝙ p̄t p̄cedentiū aīaꝝ ptātes exercere.Soº Alb̓. hꝫ hͦ a tribꝰ Quoꝝ pͥmū ē ip̄a ꝯn̄a ordīs. Nōem̄ ꝯn̄s ē niſi qꝛ exiuit a p̄cedete. ⁊ iō ptās p̄cedētis manꝫin ea Scd̓m eſt. qꝛ lꝫ ſit ꝯn̄s ẜm ordinē intelligēdi. tn̄ ē vicinior cauſe pͥme. Aīa em̄ intellectiua vicinior eſt cāe pͥmeqͣꝫ aīma ſenſitiua vel vegetatiua. gͦ in ſe habꝫ plures nobilitates ⁊ bonitates quibus accedit ad cōformitatē cauſe