Druckschrift 
De anima : Mit Epitoma von Gerardus de Harderwijck
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

SecundusLiber

prime. ⁊ ꝑ illas bonitates plura poteſt qͣꝫ prior eſſentia ſiue forma Terciū eſt. qꝛ eſt īmaterialior ſimplicior ⁊ ſeꝑatior ſꝑ poſterior qͣꝫ pͥor. Ideo in plura p̄t qͣꝫ p̄cedens ipſamEt iſtud dꝫ intelligi ẜm eē. ẜm rōem vero eſt ecōuerſo. qͥap̄cedētes forme cadūt in definitōe ſequētis. ⁊ iō ẜm rōemſunt an̄ eā ⁊ ſtꝭ ſimpliciores ea. Et hec tria ſunt vera cā ēre ſequēs forma vnica exn̄s in plura p̄t qͣꝫ p̄cedēs Sedforte diceres Definiens ⁊ ẜm rōem pͥus. videt̉ etiā eē pͥꝰẜm eē ⁊ naturā. cū igit̉ aīa vegetatīa ſit pͥor ẜſitīa ⁊ ſenſitīaīfellectiua ẜm rōem. videt̉ ꝙ ſic etiā erit ẜm eſſe ⁊ naturā.Ad qd̓ eſt dd̓m ẜm Albertū ꝙ hoc veruꝫ eſt ẜm cōem naturā p̄dicabilē q̄ inuenit̉ in pluribꝰ. Sed hic vocat̉ ſimplicius ⁊ pͥus qd̓ in eē ſimplicius ⁊ pͥus eſt Et nō eſt dubiuꝫqͥn intellcūs ẜm eſſe ſimplicior ſit qͣꝫ ſenſus qͥ eſt potētia organica. lꝫ cōmunior natura ſit ſenſus qͣꝫ intellcūs Et iſtaeſt cā ꝙ nulla iſtaꝝ formaꝝ ſit ꝯpoſita. ⁊ tn̄ p̄t inplura qͣꝫ p̄cedēs Sed inſtat̉ ꝯtra hoc ſic. Aīa q̄libet hꝫ in ſe potentias. gͦ videt̉ ex illis eē ꝯpoſita. ⁊ ꝑ ꝯn̄s poſterior forma nōeſt ſimplex. Solutio Talē vtiqꝫ hꝫ ꝯpōnem. ſꝫ illa nōp̄iudicat ſimplicitati forme Rectū em̄ in maihematicꝭ formā d̓t. ⁊ tn̄ recto multa accidūt vt paſſiones ꝓprie ip̄ius ⁊naturales eius potētie q̄ ſimplicitati ſue non piudicāt. qͥaſunt poſt ſuā eſſentiā ⁊ fluūt ab ipſa. ⁊ ideo non tollūt eiꝰſimplicitatē Sil̓iter et iſta poſt eſſe aīe ſunt ⁊ fluūt ab ipſa.et ideo non tollunt eius ſimplicitatem.Septimum duotūAn potētie aīaliū ſpē drn̄tiū diſtinguunt̉ ſpē Qd̓ idē ē acſi q̄reretur Utrū viſus in hoīe ⁊ in eqͦ ſit eiuſdē ſpēi Et videtur pͥmo ꝙ ſic. qꝛ actus potentiaꝝ diſtinguunt̉ ꝑformales rōnes obiectoꝝ. ſed obiecta ſenſibilia qͥbus informantur hoīs ⁊ eqͥ potētie ſunt eiuſdē ſpēi. gͦ illi actus ſunt eiuſdem ſpēi. gͦ etiā potētie. cū ẜm ph̓m. ix. metaphyſice actusdiſtinguūt potētias tanqͣꝫ pͥores eis ẜm rōnem Minor ꝓbat̉. qꝛ albedo īmutans oculū hoīs eſt eiuſdē ſpēi cum ea q̄īmutat oculū equi Scd̓o ſic Potētie ſenſitiue homīs ⁊eqͥ ſunt apprehēſiue ſpēꝝ ſenſibiliū vt poſtea dicet̉. ſed omēapprehēſiuū ꝑticipatōe apprehenſiꝑficit̉ ⁊ actuat̉. ⁊ ꝑ ꝯn̄sdiſtinguit̉. cū igit̉ tales ſpes apprehenſe ſunt indrn̄tes ẜmſpēm. ſeqͥtur ꝙ etiā potētie erunt eiuſdē ſpēi Tercio. potentie ſenſitiue ſunt organice conſiſtētes in debita harmonia ꝯplexiōis ſuoꝝ organoꝝ. Sꝫ tales harmonie organorum ꝓportionant̉ obiectis Dicete. p. in de ſenſu ⁊ ſenſato.ꝙ organū dꝫ eſſe tale in potētia qͣle eſt obiectū in actu. gͦ tales potētie organice nō pn̄t diſtīgui ſpecifice. niſi iuxta diſtinctionē obiectoꝝ. gͦ cū rō obiectalis in colore eadē eſt reſpectu viſus hoīs ⁊ eqͥ. ſeqͥtur ꝙ ille due potētie ſint etiameiuſdē ſpēi Quarto Si potētie p̄dicte diſtīguerent̉ ſpē.aut ꝓueniret illa diſtītio ex ꝑte obiecti. ſb̓iecti actꝰ. organivl̓ aīe illas pon̄as cāntis Sꝫ nullū iſtoꝝ p̄t ꝓbabil̓r dicigͦ ⁊c̄. Qaior ꝓbat̉ a ſufficiēti diuiſiōe. Quor ꝓbatur. qꝛnō primū eo ꝙ color ꝯſtituit̉ in eſſe ſuo ⁊ ꝓpria ſpē ꝑ eē luminis in ꝑſpicuo termīato. ſed nec ꝑſpicuū nec color depēdēta viſu hoīs vel equi. ſed a natura. gͦ relatione ad huius velilliꝰ viſum nō mutat̉ in ſua ſpē. ſed potiꝰ ex trāſmutatōeſub̓ali lumis ⁊ ꝑſpicui. nec ſcd̓m. qꝛ actus viſus eſt videreSꝫ videre nō eſt alid̓ qͣꝫ a colore pn̄ti viſibil̓r īmutari. cuꝫdicat. p. ſentire ē qͦddā pati. gͦ videre actuat̉ ꝑ ſpēm viſibil̓informātis ip̄m. gͦ ſi obiectū ē idē vt ꝓbatū fuit ſeqͥt̉ ꝓpoſitū. Nec terciū. qꝛ ſubiectū ꝓpriū potētie ſenſibil̓ ē aīal. cū dicat. p. iij. de aīa ꝙ aīal definit̉ ꝑ ſenſuꝫ. ſꝫ aīalitas ē indtn̄s ī

hoīe ⁊ eqͦ. gͦ. Nec p̄t dici qͣrtū. qꝛ ꝯplexio organſ mēſurā capit a natura obiecti. Si gͦ viſibile ē hincinde eiuſdē ſpei oꝫꝙ ꝯpō oculi ſit eiuſdē harmonie ẜm ſpēm in eiſdē. Nec p̄tdici qͥntū. qꝛ ille potētie ſtꝭ cōes aīe ⁊ corꝑi. ſed aīa hoīs nōcōicat corꝑi ꝑ illud qͦ ponit̉ in ꝓpria ſpē .ſ. ꝑ intellectu. ſꝫ ꝑ eēſenſitm̄ ⁊ vegetatm̄ quoꝝ pͥmū ꝯuenit ei ẜm naturā aīalitatis. ⁊ reliquū ẜm natura nuttibil̓ vite. gͦ ſicut ſe hꝫ aīalitas in hoīe ⁊ eqͦ. ita ſenſus. ⁊ ꝑ ꝯn̄s viſus. Sꝫ illa nō diſtīguunt̉ ẜm ſua eēntialia in ill̓ gͦ nec potērie ſibi ꝓprie diſtinguūtur ẜm eēntialia ſua Quīto Uiuū ⁊ mortuū diſtinguunt̉ ſpē tn̄ accn̄tia q̄ fluunt a pͥncipijs cōībꝰ viuo ⁊ mortuo. puta a materia ⁊ corꝑeitate manēt eadē ſpē in ill̓. ſicutſtꝭ qͣntitas. figura. raritas. dēſitas. lumīoſitas. ⁊c̄ijs. gͦ potetie fluentes a pͥncipijs aīalitatis. cōibus hoībꝰ ⁊ eqͥs. ſiꝭetiā eiuſdē ſpēi Sexto Qualitates miſcibiliū manēt eēde ẜm ſpēm in mixto. eo ꝙ forme elemētoꝝ ſaluant̉ ꝟtualiter in forma mixti. gͦ ex hͦ ꝙ aīalitas virtual̓r manet eadēin hoīe ⁊ eqͦ ip̄a potētia ſenſitīa erit eadē indiſtīcta Septimo Ab eadē ſub̓a fluūt potētie gn̄e ⁊ ſpē diſtincte ſicꝭ aſub̓a intellcūali volūtas ⁊ intellcūs agens. ⁊ poſſibil̓. ⁊ abaīa vegetatīa fluūt nutritīa augmetatiua ⁊ gn̄atiua. gͦ videt̉ ꝙ ab vnitate ⁊ diuerſitate aīe in hoīe ⁊ eqͦ nō cauſabit̉drna potentiaꝝ Sol̓o De potētia viſiua in hoīe ⁊ eqͦ ⁊qͥbuſcūqꝫ alijs p̄t eē duplex ẜmo. qꝛ vl̓ referunt̉ ad ſub̓amcuiꝰ ſunt eēntiales vires. aut referunt̉ ad actꝰ obiectal̓r ſiue ꝑ obiecta informatos quoꝝ ſtꝭ potētie hītuales ſeu agēdi facultates Primo mō. ſic diſtinguunt̉ ſpē. qꝛ eſſentialiaſcd̓i modi ꝑ ſe fluūt ex eſſentialibꝰ pͥmi modi ꝑ ſe tanqͣꝫ a ꝓpria ⁊ adequāta cā. gͦ diuerſificatis pͥncipijs eſſentialibꝰ pͥmi modi. diuerſificant̉ eſſentialia ſcd̓i modi Iuxta hāc auctoritate Cā ⁊ effcūs ad ſe inuicē ꝓportionabil̓r nūerant̉. ſꝫin hoīe ⁊ eqͦ eſſentialia pͥmi modi ſunt diuerſa gn̄e ⁊ ſpē. accipiendo genꝰ ꝓ pͥncipio gn̄atōis ⁊ ꝓpagatōis. gͦ ⁊ eēntialia ſcd̓i modi. puta naturales potētie ꝓportionabil̓r diſtinguunt̉ Scd̓oº dupl̓r ꝯſiderant̉ Prīo in ordīe ad habitꝰordinātes eas ad actꝰ ẜm finē ſui generis. qͦ mō potētie ſenſitīe in hoīe ordinant̉ ad regimē rō is. ⁊ ſtꝭ ꝑticipatīe rōnales. in e qͦ ꝟo nō. Aut in ordīe ad paſſiones epprehēſiuaseis paſſibil̓r ab obiectis illatas. Et pͥmo hoꝝ modoꝝ etꝭdiſtinguunt̉ ſpē Scd̓o vero mō nō diſtinguūt̉ ſpē. Adobiecta in oppoſitū Ad primū eſt dd̓m ꝙ verū eſt loquendo de iſtis potētijs vt potētie ſunt .i. vt ſunt paſſiue viresreducibiles in actum ꝑ ſua obiecta. non aūt vt vires ſuntAd ſecundū dicendū eſt eodē modo ꝙ intelligit̉ de hispotentijs vt paſſibiles ſunt ſiue apprehēſiue. ſed nō intelligitur de eis vt ſunt vitaliter ꝑfecte ẜm aptitudinē et habitum ꝓprie nature. Et ergo d̓t Albertus ſuꝑ Dyoniſiuꝫde diuinis nomībus. ⁊ pͥmo de anima ꝙ identitas obiectiet actus non arguit identitatē ſpecificā. Quia videmꝰ ꝙidem numero calidū ignis infert paſſiones diuerſis genere ⁊ ſpecie. ſicut lapidi ligno ⁊ animali. ⁊ tamē non ſunt ꝓpter hoc illa eadē genere Quia tales paſſiones inferūt̉ nonẜm cōuenientiā vel differentiā ẜm formaꝫ. ſed potius ẜmcōmunicationē in materia. qꝛ ea que cōmunicatōnem adſe habent in materia trāſmutabili ad ſemuicē agunt ⁊ patiunt̉. ⁊ ab eiſdeꝫ actiuis Talis aūt cōicatio nihil om̄inofacit ad cōuenientiā vel differentiā in ſpecie vel numero.nec ẜm formam. ſed potius ẜm materiā. ⁊ ideo ꝙ equꝰ idēviſibile ſuſcipit quod homo. hͦ eſt ex eo. quia oculus eqͥcompoſitus eſt ex aqua lucida pura. tenente formas ſicutoculus hominis. Et non propter hoc. quia idē eſt mediucōmixtionis oculi vel eiuſdē ſpēi ꝟtus viſua. Et hͦ ꝓbat̉