SecundusLiber
habere motum ꝓgreſſiuū in qͣlibet ꝑte. qd̓ tn̄ videmusUn̄ Auguſtinꝰ in libro de quātitate aīe poſtqͣꝫ illā opinionē poſuit ſubdit. Huic aūt rōni obuiat qd̓ nuꝑ aſpexi in vermiculo qͥ multipes appellat̉. Hunc em̄ cū vnꝰde adoleſcentibꝰ quos ego in Liguria docebā verſo ſtilo quē tenebat mediū ꝑcuſſiſſet. ꝯtinue ambe ꝑtes corporis ab illo vulnere in ꝯtraria diſceſſerunt tanta pedūceleritate ac nihilo imbecilliore viſu qͣꝫ ſi duo hmōi animantia eſſent. Quo miraculo exterriti cauſe qͣꝫ curioſi.attulerūt eadē fruſta ad me et Allipiū. adhuc alacritercurrentia neqꝫ nos paꝝ ꝯuicti ea currere in tabula qͣqͥuerſum poterant cernebamꝰ. Atqꝫ vnū ip̄oꝝ ſtilo tactum ꝯtorquebat ſe ad doloris locū. alio nihil ſentiente.ſꝫ ſuos alibi motus ꝑagente. Quid plura. tentauimusqͣtenus id valeret atqꝫ vermiculū īmo iaꝫ ꝟmiculos inmultas ꝑtes ꝯcidimus. ita oēs mouebant̉ vt totidemſeꝑatim natos ac ſibi quēqꝫ vixiſſe putare poſſemꝰ niſia nobis iā factū fuiſſet. Ad obiecta in oppoſitū ē dicendū ꝙ Auguſtini dictū ẜm dn̄m Albertū intelligi debet ꝙ in vtrāqꝫ ꝑte diuiſi eſt aīa vna ẜm ſpēm ſꝫ nō ẜmnumeꝝ. Qꝭ aūt aīalia p̄dicta viuunt ad tp̄s. ꝑ aīam intelligi debet p̄ciſe ſi diuidant̉ in loco diafragmatis ſiueparietis et in tꝑe calido. Quia tūc in inferiori ꝑte remanet calor diu ꝓpter mēbra. In ſuperiori aūt remanet diuꝓpter cor. vn̄ ſi p̄cidat̉ caput in talibꝰ aīalibus cito redditur caput inmotū eo ꝙ a ſe nō hꝫ calorē vitalē tenentēvitā. Ad ꝯfirmatōem eſt dd̓m ꝙ illa duplex diuiſioq̄ ponit̉ eſt diuiſio quāti ꝑ ſe vel ꝑ accn̄s. Sꝫ nō oīs forma diuidit̉ vt quantū. Nō quantū em̄ diuidit̉ in ꝑtemmaiorē et minorē quaꝝ neutra eqͣlis ē toti ſꝫ forma ſubſtātialis materialis diuidit̉ diuiſione materie. Ita ꝙ ipſa ẜm totā ſui rōem ⁊ totū eē manet in vtraqꝫ ꝑte. ⁊ hocqn̄ diuiſio nō corrūpit ſpēm. ⁊ gͦ q̄libet ꝑs auri ē auꝝ ſednō ē q̄libet ꝑs aſini aſinus. qꝛ diuiſio auri non corrūpitſpēm auri. ſꝫ diuiſio aſini corrūpit ſpēm aſini Ad ſecundū eſt dd̓m ꝙ neutra plantaꝝ mutat̉ ad alterā. quiad̓t ph̓s ꝙ plāta q̄dā ēᶠ q̄ naſcit̉ in terra. ⁊ q̄dā in alia plāta. Un̄ nō eſt incōueniens ꝙ lateat planta in plāta. Sꝫdiceres forte. Radix in planta ē cā vite. vt d̓t ph̓s in libro de vegetabilibꝰ ⁊ plātis. gͦ diuerſa radix ſpēi erit cāgͦ in radice erit ſpēs vite ⁊ nō in ſtipite Sol̓o radix eſtcā vite. Sꝫ radix d̓r qd̓ pͥmo trahit nutrimentū ⁊ nihilꝓhibet ꝙ vna radix ſit in terra ⁊ alia in plāta. ẜm ꝙ radix d̓r hoc qd̓ ꝑ ſil̓itudinē oris pͥmo accipit cibum.Quodecimū dubiū ē.Quō ꝑtes deciſe p̄dictoꝝ aīaliū īꝑfectoꝝ dicunt̉ habere phantaſiā cū tn̄ nō hn̄t cerebrū nec caput qd̓ ē organūphantaſie. Sol̓o duplex ē phātaſia ſcꝫ determinataet indeterminata ſeu ꝯfuſa. Phantaſia determinata reqͥrit determinatū organū. ⁊ illa determinat motū ꝓgreſſiuum aīalis ad certa drām poſitōis. Phātaſia aūt indeterminata ⁊ ꝯfuſa eſt pͥncipiū motꝰ ꝯfuſi ſcꝫ dilatatiōiset conſtrictōnis et nō requirit organum determinatuꝫſed eſt vbicunqꝫ eſt ſenſus.Tractatus ſecūdus quieſt de ſenſitiuis exterioribus et potentijs anime vegetatiue.
Otētiaꝝ āt aīe q̄ dicte ſunt alijs qͥdēinſunt oēs. alijs ꝟo q̄dā haꝝ. qͥbuſdāꝟo vna ſola. Potētias āt dicimꝰ vegetatiuū. ſenſitiuuꝫ. appetitiuū. motiuum ẜm locum et intellectiuum¶ Iſte eſt ſcd̓s tractatꝰ in qͦ determinat de potētijsaīe in generali. ⁊ in ſpeciali de potētijs aīme vegetatiue.Et ẜm hͦ diuidit̉ in duo capitula. In pͥmo ponit. ꝙ qͥnqꝫ ſunt genera potētiaꝝ aīe in viuētibꝰ ẜm diuerſos viuentiū gradꝰ diſtributa. Ex qͣꝝ potētiaꝝ ordine reditad on̄dendū neceſſitatē duplicis definitōis aīe. ſubiungens in fine capituli qͦ ordine de potētijs ē tractādum.Quo ad pͥmū enumerat potētias aīe in genere Dicēsꝙ potētias vocamꝰ aīe ꝑtes pͥncipales. q̄ ſunt vegetatiuū. ſenſitiuū. appetitiuū. motiuū ẜm locū. ⁊ intellectm̄.q̄ ſic ſe hn̄t ad aīata. ꝙ qͥbuſdā aīatꝭ īſunt oēs ſicut hoībꝰAlijs vero nō inſunt niſi q̄dam illaꝝ. ⁊ qͥbuſdam nō ineſt niſi vna ſola.Ineſt aūt plantis vegetatiuū ſolū. alteris āthͦ et ſenſitiuū. Si āt in aīalibꝰ ē ſenſitiuū ⁊ appetitiuū. Appetitus qͥdem em̄ deſideriū. et ira. etvoluntas ſunt.Hic deducit ph̓s hoc qd̓ dictū ē ꝑ gradꝰ viuētiū dicens. ꝙ plātis q̄ pͥmi gradꝰ viuētiū ſunt. ineſt tm̄ vegetatiuū. Alterꝭ ꝟo .i. viuētibꝰ ſcd̓i gradꝰ ſcꝫ aīalibꝰ p̄tervegetatiuū ineſt ſenſitiuū. et ſi ineſt eis ſenſitiuū gͦ etiamappetitiuū. qm̄ aliqͥs appetitꝰ ineſt his q̄ hn̄t ſenſuꝫ Appetitus aūt diuidit̉ in appetitū ꝯcupiſcibilē et iraſcibilēet in illum qͥ vocat̉ ꝓprio noīe voluntas. q̄ in ratōne eſtvt dicet̉ tercio huius.Aīalia āt oīa hn̄t vnū ſenſum tactū: Cui autēſenſus ineſt. huic et leticia et triſticia. et dulce ettriſte. Quibꝰ aūt hec ⁊ cōcupiſcētia: Delectabil̓em̄ appetitꝰ hec ē. Adhuc at alimēti ſenſuꝫ hn̄ttactꝰ em̄ alimēti ſenſus. Siccis em̄ ⁊ humidis.et calidis et frigidis alunt̉ oīa viuētia. hoꝝ āt ſenſus tactus. ſꝫ alioꝝ ſenſibiliū ẜm accn̄s. nihil em̄in alimentū ꝯfert ſonꝰ neqꝫ color neqꝫ odoratꝰ.Humor āt vnū aliqͦd ē tangibiliū. eſuries aūt etſitis cōcupiſcentie ſunt. eſuries qͥdē calidi ⁊ ſicciSitis āt frigidi ⁊ humidi. Sapor vero vt delectamētū hoꝝ ē Certificādū āt de his poſteriꝰ ē:Nūc āt in tm̄ dictū ſit. ꝙ aīalibꝰ habētibꝰ tactuꝫet appetitꝰ inſit De phātaſia āt et arte ⁊ imaginatōe īmanifeſtū. poſteriꝰ āt intēdendū ē Quibuſdā āt adhuc in ē ⁊ ẜm locum motiuū. alterisaūt intellectiuū et intellectus ineſt hoībꝰ. etſi aliquod alteꝝ hmōi eſt. aut et honorabilius eſt.Hic ph̓s ꝓbat ꝙ appetitiuū nō ē diſtinctꝰ gradꝰ vite eo ꝙ nūqͣꝫ reꝑit̉ ſine ſenſitiuo. Et hoc ꝓbat duabꝰ rationibꝰ. Prima eſt Cuicūqꝫ ineſt leticia ⁊ triſticia. illiineſt appetitꝰ. Sꝫ oī aīali hn̄ti ad minꝰ vnū ſenſum qͥ ētactꝰ ineſt leticia ⁊ triſticia. gͦ inē oī aīali appetitꝰ. Maior ꝓbat̉. qꝛ cupiditas ſiue appetitꝰ nō ē niſi appetitꝰ eiꝰqd̓ ē dulce ẜm naturā. dulce em̄ iudicat̉ qd̓ ē ẜm naturā