De animaAreſtotelis.
delectabile. ⁊ oppoſitū ē de amaro. Minor ꝓbat̉. qꝛ qͥbuſcūqꝫ ineſt tactꝰ. illa tactu ſentiunt ꝯueniens. ⁊ incōueniens. ex qͥbꝰ cauſat̉ leticia q̄ eſt ſenſus ꝯueniētis. ettriſticia q̄ ē ſenſus diſcōueniētis. Scd̓a rō eſt ibi. Adhūc aūt alimenti. ⁊ eſt talis. Quicqͥd hꝫ ſenſum alimenti hꝫ appetitū. Sꝫ oē aīal hꝫ ſenſum alimenti. gͦ oē aīalhꝫ appetitū. Maior ꝓbat̉. qꝛ vbicūqꝫ eſt ſenſus alimenti ibi ē eſuries ⁊ ſitis. ſꝫ eſuries ⁊ ſitis ſunt appetitꝰ. qͥaeſuries eſt appetitus calidi et ſicci. ⁊ ſitis frigidi et humidi. Minor ꝓbat̉. qꝛ oē aīal hꝫ ſenſum tactꝰ. qͥ ē ſenſus alimenti. qꝛ diſcernit calidū frigidū humidū et ſiccūex qͥbus alunt̉ et nutriunt̉ viuētia. Reliqua vero ſenſibilia ſicut color. ſonus. odor. nihil faciunt ad nutrimentum niſi ꝑ accn̄s. Sapor aūt ẜm ſe nō nutrit. ſꝫ eſt ip̄iꝰnutrimenti delectamentū. Sed de iſtis ſenſibilibꝰ magis ꝑticulariter dicet̉ poſteriꝰ. Nunc āt tm̄ dictū ſit oaīalibus habentibꝰ tactū ineſt appetitus De phantaſiaaūt immanifeſtū eſt quō ſe habeat ad alias ſpes potentiaruꝫ. Poſterius aūt intendendū ē de ea ⁊ arte practica. ⁊ imaginatōe. Quibuſdā aūt viuētibꝰ ſcꝫ tercij gradus q̄ ſunt aīalia ꝑfecta cū ſenſu ineſt pͥncipiū vite qd̓ ēmotiuū ẜm locū. Et talia ſunt qͦꝝ cibꝰ nō p̄parat̉ ſufficienter a natura. et hn̄t os ẜm figurā. Alia ꝟo īmobiliaexiſtētia figurā oris nō hn̄t. eo ꝙ radices qͥbus terre infigunt̉. ori hn̄t ſil̓es. ſicut plante. ⁊ iō cibꝰ eoꝝ ſufficiēterp̄parat̉. qͣ ꝓpter talia etiā ventres nō hn̄t. neqꝫ loca ꝑ q̄emittat̉ egeſtio īpuri cibi. Quibuſdā ꝟo cū p̄dictis potentijs ine etiā intellectiuū ſicut hoībꝰ. etſi forte appareat aliqd̓ genꝰ hmōi aīaliū alteꝝ aut honorabiliꝰ qͣꝫ hō.in natura mortaliū. Qd̓ d̓t ph̓s ꝓpt̓ quoſdā dicētes q̄dā ītellectualia aīalia eē demones regionē lucis in aerehabitātes ſic̄ dixerūt Platonici de cale̓demonibꝰ. Sꝫſtud an veꝝ an falſum ſit. determinari nō hꝫ in ꝓpoſitoſed ſolū eſt hic determinandū de ꝑtibus anime et quaꝫabent ad inuicem et ad aīam cōparatōem.Manifeſtū igit̉ ē ꝙ eodē mō vna vtiqꝫ erit rōaīe ⁊ figure Neqꝫ em̄ ibi figura ē p̄ter triāgulū.et figuras. ⁊ q̄ ꝯn̄r fiūt. Neqꝫ h̓ aīa p̄ter p̄dictasī. Fiet āt vtiqꝫ ⁊ in figuris rō cōis. qͥ ꝯueniet qͥdem oībꝰ. ꝓpria āt nulliꝰ erit figure Sil̓r āt ⁊ indictis aīabꝰ. vn̄ ridiculū ē q̄rere cōem rōem. ⁊ inhis. ⁊ in alteris. q̄ nulliꝰ erit eoꝝ q̄ ſunt ꝓpria rōneqꝫ ẜm ꝓpriā ⁊ īdiuiduā ſpēꝫ dimittētes hmōiHic ph̓s on̄dit quare neceſſariū fuit aīam dupl̓r definite dicēs. ꝙ eodē mō erit vna rō definitiua aīe q̄ figure. In figuris āt videmꝰ. ꝙ nulla rectilinea inuenit̉ preter triangulū ⁊ eas q̄ ſequunt̉ ip̄m triangulū ẜm ſpēsfiguraꝝ. Sic ē etiā in aīalibꝰ ꝙ nulla eſt aīa p̄ter vegetatiuam ⁊ q̄ ſunt poſt ip̄am in ordine aīaꝝ. qꝛ ſicut figurehn̄t ordinē ita ꝙ vna eſt an̄. ⁊ alia poſt Ita etiā aīe ſe hn̄tSimplicior em̄ lineaꝝ ē linea recta. eo ꝙ ē vnius formetm̄. ⁊ ſimplicior figuraꝝ ē triangulꝰ ẜm formā figurationis. qꝛ eſt vnice forme in lineis et ſuꝑficie Scd̓m formā qͥdē. qꝛ nō diuidit̉ in figurā aliā niſi in triāgulū. Circulus aūt eſt duaꝝ formaꝝ ſcꝫ ꝯcaui et ꝯuexi. Alie vero figure rectilinee ſequentes triangulū. vt tetragonuspentagonus hexagonus diuidunt̉ in diuerſas figurasſicut ſupra tactū fuit de tetragono. In figuris igit̉ ē rōq̄dam cōis q̄ om̄ibus ꝯuenit. ex qua tn̄ nō ſcitur q̄libetfigura in ſpecie et qualiter vna ſe habeat ad aliā. Et eſt
iſta. Figura eſt quātitas. linea vel lineis terminata Ut̓Figura eſt terminatio quāti ſi dicat̉ qualitas et nō quātitas. Illa em̄ om̄i figure ꝯuenit. ex illa tn̄ nō ſcitur qualiter triangulus eſt in tetragono ẜm poteſtatē. ⁊ in alijsfiguris. et iō ex illa nō ꝑfecte ſcit̉ trianguli natura. Sꝫoportet q̄rere trianguli ꝓpriā rōnem. ⁊ ꝓpria eiam nō dicit ꝑfecte̓ ip̄ius figuratōnis rōnem. et ergo etiā eſt neceſſaria cōmunis. Si em̄ ſic definiat̉ Triangulus ē figura pͥma elementalis ad oēm figurā rectilineā in quaꝫdiuidit̉ oīs figura rectilinēa Ex illa definitōne nō cogͦnoſcimus eſſe figuratōis in triangulo. licꝫ cognoſcamꝰpoſſe trianguli ad alias figuras. Et iō in ſcientia figuraꝝ oportꝫ duas definitōes inqͥrere. vnā cōmunē ⁊ alte̓ram ꝓpriam. et neutra ſine altera ſufficit. Sil̓i mō eſt inratōne anime ꝙ cōmunis rō eſt q̄ ꝯuenit om̄ibus aīabꝰrima ſcꝫ. eſt Entelechia corꝑis organici ⁊c̄. potētia v̓itam habentis tn̄ qꝛ potentia vite nō eſt vna in om̄ibusaīalibus. ſed alia et alia. Ideo oportet querere ẜm quālibet vite potentiā aliam et aliā ratōem ſicut fit in ſcd̓a definitōne anime. Et ideo ridiculū eſt q̄rere vnā ratōemcōmunē que nō ſit ꝓpria alicui ꝑticulari. et dimittere ꝑticularem et ꝓpriam. Uel etiā q̄rere ꝓpriam et ꝑticularem. neglecta vniuerſali cum ad cōpletam rei noticiamvtraqꝫ ſit neceſſaria.Similiter aūt ſe hn̄t ei quod de figuris eſt etq̄ ẜm aīam ſunt. Semꝑ em̄ in eo qͦd eſt ꝯn̄rē potentia: qͦd pͥus ē. in figuris. et in aīatis. vt in tetragono qͥdē trigonū ē. ī ſenſitīo āt vegetatiuū.Hic ph̓us ponit vnam aliā conuenientiā et ſil̓itudinem que eſt inter figuras. et inter animā dicens. ꝙ aliainter iſta eſt ſil̓itudo. qꝛ ſicut trigonū eſt in tetragono vtſupra tactū eſt. ⁊ ſimil̓r in om̄ibus alijs figuris que ſuntpoſt triangulū ẜm potentiā. Ita eſt vegetatiuū in ſenſitiuo et ſenſitiuū in intellectiuo. Trigonū aūt eſt in tetragono. potentia nō ẜm ſe. ſed ſi diſtribuat̉ tetragonumin ea que p̄t. tunc vtiqꝫ p̄t in oꝑatōem trigoni. et plus.qꝛ ſi diuidat̉ lineis diagonalibus duabꝰ. faciet quatuortriangulos. vt circa ſcd̓am aīe definitōem viſuꝫ fuit Etſimil̓r q̄cūqꝫ figura eſt rectilinea in tot triangulos diuiditur quot hꝫ angulos. ducendo lineam a quolibet anguloꝝ ad oppoſitū angulū. Simil̓r aūt eſt in anima. qͥaſi ſenſitiuū diſtribuat̉ in poteſtates ſuas tunc poterit inoꝑatōem vegetatiue. ⁊ amplius. et eodē mō intellectm̄poterit in oꝑa vegetatiui ⁊ ſenſitiui. tn̄ ſicut trigonū nōeſt in tetragono ẜm actum trigoni. ſed tetragoni. Itaetiā vegetatiuū nō eſt in ſenſitiuo ẜm actū vegetatiui ſꝫſenſitiui. qd̓ eſt ſuperior poteſtas ad ip̄m ⁊ ideo ex ſe potens in poteſtate inferioris potentie ad ip̄m.Quare et ẜm vnūqͦdqꝫ q̄rendū qͥd ſit vniuſcuiuſqꝫ aīa. vt q̄ plante ⁊ q̄ hoīs aut beſtie. propterqua āt cām ꝯn̄r̄ ſic ſe hn̄t ꝯſiderandū eſt. Sineem̄ vegetatiuo ſenſitiuū nō eſt. a ſenſitiuo āt ſepatur vegetatiuū in plantis. Iteꝝ āt ſine qͥdē eoqͦd p̄t tangere alioꝝ ſenſuū neqꝫ vnꝰ ē. Tactusaūt ſine alijs eſt. Multa em̄ aīaliū neqꝫ viſuꝫ neqꝫ auditū hn̄t neqꝫ odoratus ſenſum. Et ſenſitiuoꝝ aūt alia qͥdem hn̄t ẜm locū motiuū. alia vero nō hn̄t. vltimū āt ⁊ minimū rōem ⁊ intellectū