De animaAreſtotelis

fentit in corꝑe. gͦ ꝑ ꝟtutē oꝑat̉ ⁊ ſentit. Aut gͦ hec ꝟtus eſtin ip̄a. Aut nō. Si nō. ergo nō ꝯtinuat̉ ei. ergo non ſentitſtatim ꝑ eam. qd̓ falſum eſt. Si ſic. gͦ nō ſentit niſi ꝑ virtutem ſua. ſed virtus nō eſt ſine ſubiecto. gͦ ſub̓a aīe eſt vbieſt virtus ſua. Sed virtutes ſue ſunt vbiqꝫ in corꝑe. gͣ ipſa eſſential̓r eſt in toto corꝑe. Et confirmat̉. qꝛ forma ignis non refertur ad ꝑtem materie ignis. ſed ad totum. qͥavbiqꝫ forma ꝑficit materiam ergo cū anima ſit forma corporis ipſa tota ad totum referturAd o ꝑrecta in oppoſitūAd primū eſt dicendū ꝙ aīa non facit quālibet ꝑtē animal̓ aīal. qꝛ licet ꝯiungat̉ cuilibet ꝑti vt forma ẜm eēntiaꝫnon tn̄ ẜm poteſtatē Modo aīa ꝯſtituens aīal dꝫ ꝯiungicorꝑi ſuo vt forma ⁊ ẜm eſſentiā ⁊ etiā vt motrix Ad ſecundū eſt dicendū ꝙ aīa eſt actus corꝑis organici. inquantū eſt principiū effectiuū ſui corꝑis. non aūt inquantū ē forma ſiue actus. Et ergo d̓t Albertus in primo ſcripto diſtīctione. viij ꝙ aīma conſiderat̉ tripl̓r Primo ẜm ꝙ eſt forma corꝑis. Scd̓o ẜm ſuam eſſentiā Et tercio ẜm ꝙ ē motor ſiue efficiens principiū oīm opeꝝ corꝑis aīati. Primomō accepta eſt in toto tota. ⁊ vnit̉ immediate niſi dicaturꝙ depēdentia vnius ad alterū ſit media. ⁊ ſic eſt in toto tota. Scd̓o mō eſt indiuiſibilis eſſentia q̄ tota adeſt cuilibetꝑti ſue ſcꝫ ſenſui ⁊ intellectui. ⁊ cum ſue potētie ſint diuiſe ꝑ corpus. ⁊ ip̄a eſſentialiter adeſt cuilibet. ip̄a ꝑ eſſentiaꝫſuaꝫ tm̄ ē tota in toto corꝑe Si vero conſideret̉. vt motorſic eſt efficiens ſuoꝝ operū. ⁊ non eſt efficiens opeꝝ niſt petom̄es ſuas ꝑtes potētiales. vn̄ ſic ip̄a quaſi ꝯſtituit̉ ex ſuispotētijs vt ꝑtibꝰ. ⁊ ſic eſt in toto tota. ita ꝙ nō ī aliqͣ ꝑte tota. ⁊ ſic pꝫ ꝙ corpus organicuꝫ ſibi corrn̄det vt motrix ē.Et ꝑ idē vadit ꝯfirmaº Ad terciū ē dd̓ꝫ ꝙ aīa n̄ ꝓpͥr mouet̉ ad motionē cuiuſlibet ꝑtꝭ corꝑis. qꝛ nō ē for̄a ꝑ accn̄scoextenſa quātitati corꝑis. ſicut albedo vel nigredo. Ueldicendū eſt ꝙ nō eſt incōueniens vnū ⁊ idē moueri et qͥeſcere ꝑ accn̄s. ⁊ hoc mō moueri cōtrarijs motibꝰ. ſi motuꝫnon eſt ꝑfecte vnū ſiue ꝯtinuū. ſicut ꝯtingit aliquem in naui moueri ⁊ qͥeſcere. moueri ad motū nauis. ⁊ in ſe qͥeſcereet ſimul ꝯtratijs motibꝰ moueri qꝛ p̄t cū naui deſcendereet ꝑ motū ꝓprium cōtra motū nauis aſcēdere Ad quartum rn̄det Alb̓tus in libro de homīe ꝙ in plantis eſt vnaanima actu. potētia vero plures. ſicut forma material̓ actu vna. ꝑ diuiſionē fit plures Qꝭ aūt cōualeſcit planta d̓uiſa. eſt ꝓpter ſimilitudinē ꝑtium eius. qꝛ licet habeat radites ori ſil̓es. tn̄ figura radicis non multū diuerſificat̉ a figura ſtipitis ⁊ ramoꝝ Radix em̄ trahit nutrimentū ꝑ poros. qͥ etiam ſunt in ramo. ⁊ ideo frequenter ꝯtingit ꝙ ramus fixus in loco nutrimenti incipit trahere nutrimentuꝫvt radix. ⁊ cōualeſcit. Et huiꝰ ſignū eſt quia cortex inſpiſſatus circa radicē plāte ꝓpter hoc ꝙ oppilat̉ in pͥoris impedit attractū nutrimenti. ⁊ ꝓpter hoc minus fructificat plāta ⁊ t̓andē areſcit Uidet̉ etꝭ ꝓpter hoc ſi ſcindat̉ radix inplātis antiqͥs ⁊ ſciſſure imponat̉ lapis ne iterū poſſit ꝯiungi. incipiet radix trahere nutrimentū. ſicut prius propteraꝑtionem poroꝝ in medio radicis. ⁊ planta incipiet germinare ⁊ virere niſi forte ſuperiores ꝑtes ita ſint deficcate qͥnō poſſunt attrahere nutrimentuꝫ qd̓ eſt inradice. ⁊ tūc aradice pullulabunt ſurculi. ꝑ quos redit ad radicē. Et ſimiliter eſt in aīalibꝰ īꝑfectis qͥbuſdam q̄ ſunt ſil̓ia in ꝑtibꝰcorꝑis vt ſtꝭ anguille ⁊ ſerpētes ⁊ rugoſa. p̄ter hoc ſolumꝙ nō vident̉ ꝯualeſcere diuiſa. qd̓ ideo cōtingit. qꝛ nullt

aīalis corpꝰ eſt ita ſil̓e in ꝑtibꝰ qͥn ſꝑ diſſil̓itudinē habeat iore. ⁊ iō ꝓpter defectū oris qͦ accipit cibū. ⁊ defectū mēbriquo digerit cibū ꝯgnoſcūtur ꝑtes imꝑfecte. lꝫ vtraqꝫ habeat aīam ſenſibilē. Sed forte diceres Ex iſto ſequeret̉ꝙ aīe animaliū imꝑfectoꝝ eſſent eodē modo in animalibꝰillis ſicut albedo in pariete. qꝛ diuidūtur eodē modo. ſcilꝫad diuiſionē eoꝝ in qͥbus ſunt Sꝫ ad hoc dd̓m eſt ẜm dominū Albertū in fine primi de anima ⁊ in primo ſcripto diſtinctione octaua ꝙ non eſt ſimile de diuiſione albedinis inpariete ⁊ anime in corꝑe. Quia quod diuidit̉ ꝑ accidenseſt duplex Quoddā eſt qd̓ habet quātitatē ꝑ accn̄s. qꝛ .ſ.in maiori ē maiꝰ in mīori minꝰ. ⁊ ī eqͣli eqͣle. ⁊ ſic diuidunt̉forme hn̄tes ſitū in corꝑe. vt calidū frigidū. hūidū ficcuꝫ. albedo nigredo Alio mō d̓r aliqͥd diuidi ꝑ accn̄s ad diuiſionem eius in qͦ eſt. ꝙ lꝫ in ſe ſit indiuiſibile. nō hn̄s quātitatē. tn̄ ẜm vna rōeꝫ manet in qͣlibet ꝑte diuiſa. ſꝫ nō maius in maiori vel minus in minori Et ſic in aīalibꝰ imꝑfectis eſt aīa diuiſibilis ꝑ accn̄s ⁊ in plātis. ⁊ ſil̓iter formaſub̓alis in homogeneis. vel ꝓpīquis nature homogeneorum qͣlia ſunt lapis lignū. Aīa vero rōnalis nullo iſtoruꝫmodoꝝ eſt diuiſibil̓. ⁊ hoc nō ꝯuenit ſibi inquantū formanec inquantū eſt ſub̓alis forma. qꝛ ſic q̄libet ſub̓alis haberꝫhoc. ſed ꝯuenit ſibi inquantū eſt ſub̓a diſtātes in oꝑe habēs ꝑtes. ⁊ ex hoc reqͥrens magnā organoꝝ drām in quoeſt. ⁊ etiā inquātū ip̄a eſt forma ſpūalis a corꝑe ſeꝑabil̓. vtdictū fuit Sꝫ ꝯtra hͦ inſtat̉ ſic. Legit̉ in vita beati Pauli. ꝙ p̄ciſo capite ſanctiſſimo lingua nomē dn̄i noſtri Ieſuchriſti noīauit. ⁊ de diſcipulo eiuſdē Dyoniſio ariopagitaꝙ caput p̄ciſum portauit ad longū ſpaciū ꝓprijs manibꝰEt idem de ſancto Eliphio cuius corpus Colonie reqͥeſcit. ⁊ multis alijs Igitur aīa rōnalis eſt diuiſibilis ſic̄ aīeimꝑfectoꝝ animaliū. Et confirmat̉. qꝛ in decollatis alijslingua poſt capitis p̄ciſionem palpitat. ⁊ corꝑis ꝑtes nonnunqͣꝫ ad longū tp̄s ſeſe mouent Ad que dd̓m eſt ꝑ ordinem ẜm dn̄m Albertū Et pͥmo ad primū ꝙ illa miraculoſa fuerunt et virtus ſuꝑnaturalis potius. oꝑata eſt in eaqͣꝫ anima. Ad confirmationem dicendum eſt ꝙ in neruismotiuis remanet virtus quedam. que non eſt pars aīmeſed cauſata ab anima. ⁊ eſt corporea que poſt mortem ꝑbreue tempus mouet quedam membra. Sed contrahoc ſic arguitur. Omnis forma materialis videtur diuidi ad diuiſionem eius in quo eſt. Anima rationalis eſtforma materialis. ergo diuidit̉ ad diuiſioneꝫ corporis in qͦeſt. ⁊ ꝑ cōſequens non eſt tota in toto corpore Minor ꝓbatur. qꝛ eſt actus corporis organici. vt dictum fuitSolutio Alberti. Forma materialis dicitur quattuormodis in forma ſubſtantiali. Primo dicitur materialis.quia eſt actus materie ſimplicis non reſolubilis in virtutes que virtute ⁊ potentia ſunt in ipſa. ⁊ ſic forma elementi eſt forma materialis. Secundo quādo eſt actus materie cōmixte cuius quelibet pats eſt in actu illius mixti. etſic forma lapidis ⁊ mineralium eſt materialis. Tercio qͣndo eſt actus materie cōplexionate que ẜm diuerſas ſui ꝑtes diuerſos habet actꝰ mixtionis ſicut alius eſt actus mixtionis in carne. alius in oſſe. ⁊ hoc modo anima vegetatīaet ſenſitiua ſunt forme materiales. Quarto quādo eſt actus materie complexionate ⁊ diuerſimode cōmixte in ꝑtibus. ſed non ẜm omnes ꝑtes ſui eſt actus partium. corporis. ⁊ hoc modo aīa rōnalis eſt forma materialis. Et cumſic diuerſis modis dicatur forma materialis diuerſimode etiam diuiditur diuiſione materie. Prime enim duepropter hoc ꝙ ſunt in materia ſimili ꝑ totum in partibus