Druckschrift 
De anima : Mit Epitoma von Gerardus de Harderwijck
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LIIeISecundus

quod forme elementoꝝ illam generalem virtutē mouētur ad eſſe generis. in quo eſt ꝓxima formabilitas mixture. virtutem ſpecificam eiuſdē generis trahit illā potentiā generis ad diuerſas ſpēs mixtōis Natura em̄ vniuerſalis virtutem cōis ꝓportionis celoꝝ mouet elementa ad mixtōem. ſed virtutes ſpecificas aſtroꝝ ꝯſtellationū educit ex illa miſcibiliū potētia diſtīctos actus mixtoꝝ inaīatoꝝ. ſic quēadmoduꝫ ſpēs addit̉ generi. ita forme mixtoꝝ addunt̉ formis elementoꝝ Sꝫ in generatōeaīatoꝝ natura eſt tm̄ p̄parans materie potentiaꝫ. vt ex ea virtutē ſementinā ſimul educatur aīa ẜm genus ſpēꝫquantū em̄ eleuat̉ actus vite ſupra actum nature. tantuꝫeleuat̉ virtus ſemētina ſuꝑ ꝟtutem generatiuā nature. ſꝫvita genere diſtīguitur ab eſſe qd̓ eſt actus forme pure natural̓. ergo ſic diſtīguit̉ ſemētis a natura generante In generatōe igitur homīs non educitur vita rōnalis ex potentia vite ſenſibil̓. ſed tota ſimul a virtute diuina creat̉ corpori ſuo dicto modo adaptatur Ad ſextam patet ſolutio ex declaratione concluſionisAuelcio ſeptima. vtruꝫanima ſit tota in toto corpore. in qͣlibet eiuſdem parte.Et videt̉ pͥmo non. qꝛ ſi aīa eſſet tota in toto corpore. tūc q̄libet ꝑs aīalis eſſet aīal. q̄libet ꝑs homīs eēt.Sequela ꝓbatur. qꝛ q̄libet tal̓ eſt cōpoſita ex corꝑe aīa.Scd̓o ſic. Aīa eſt actus corꝑis organici. ſed non quelibet ꝑs corꝑis ē organica. ergo eſt in qualibet ꝑte aīmaEt ꝯfirmat̉. qꝛ ſi ſic tūc ſeq̄ret̉ ad diuiſionē vnius partis a corꝑe vt ad p̄ciſionē manus vl̓ pedis diuideret̉ totaaīa. ſeꝑaretur a corꝑe. Tercio Si aīa eſſet tota in toto corꝑe in qualibet ꝑte eius. tunc ſeq̄retur ideꝫ ſil̓ moueret̉ qͥeſceret. qꝛ aīma mouet̉ mota vna ꝑte qͥeſcit qͥeſcente alia ꝑte Etiam ſil̓ mouebit̉ ꝯtrarijs motibꝰ. etiaꝫidem a ſeipſo diſtaret. qꝛ aīma eſſet in ꝑtibus diſtantibusſitualiter Quarto Om̄is forma extēſa ad extenſioneꝫcorꝑis diuiſibil̓ ad diuiſionē eiuſdē eſt tota in totoin qͣlibet eius ꝑte tota. ſed q̄dam aīa ſcꝫ plantaꝝ imꝑfectoꝝ aīaliū eſt hmōi. igit̉ ⁊c̄. Quīto Ph̓s d̓t in lib̓. demotus aīmaliū aīa eſt in corde In cuiꝰ ſignū oīa membra ꝯnectunt̉ cordi tanqͣꝫ pͥncipio influenti eis vitā. it atal̓ eſt ordo ꝑtium corꝑis ad cor qual̓ eſt potentiaꝝ aīe adeſſentiā eius Et ꝯfirmat̉. qꝛ qͥdam ph̓i dicūt ſpūs eſtinſtrumentū aīe quod oꝑatur vitā. cuꝫ ſpūs vt Iſaacd̓t totus oriat̉ a corde. aīa tota videt̉ in corde SextoOm̄e totū eſt diuiſibile. aīa eſt indiuiſibil̓. eſt tota intoto Septīo d̓t ph̓us Intellectus nullius corꝑis eſt actus. ad minus aīa intellectīa eſt in toto nec in ꝑte ſicactus Pro veritate q̄ſiti eſt ſnīa dn̄i Alb̓ti in varijs locis multoꝝ alioꝝ Et ſingulariter Auguſtini in vi. de trinitate. c. vi. ſic dicetis Creatura quoqꝫ ſpūal̓ (ſicut ē aīaeſt qͥdem in corꝑis comꝑatōe ſimplicior. ſine comꝑatōe ātcorꝑis multiplex eſt. etiam ip̄a ſimplex. Nam ſimplicior eſt corꝑe. qꝛ non mole diffunditur per ſpacium lociSed in vnoquoqꝫ corꝑe in vno tota eſt. in qͣlibet eiꝰparte tota Et ponitur iſte diſcurſusMaior Prima ſubſtātialis rei ꝑfectioeſt tota in ꝑfecto ſine quocūqꝫ medio. Minor. Anima eſt corꝑis motrix ſubſtantialis

forma. cuius ob id virtus eſt varia adoptāsportionabiliter diſpoſitionē in materia vt indicant animatoꝝ organa ẜm perfectionis gradus plus minus ve diſtincta Cōcluſio Igitur ẜm eſſentiā eſt in toto in qualibet ꝑte corporis tota. qͣꝫuis ptās eiꝰ in nulla corꝑis ꝑte ēintegra. licet non ſit inconueniens hoc in animalis īperfecti animaIſta maior pꝫ Quia niſi ſic eſſet pͥma ꝑfectio. ſed aliud p̄cederet ꝑficiens non fieret ex actu potētia eſſentialiter īmediate vnū Minor pꝫ q̄ſtione ſexta quo admum Ubi dictum fuit nedū vnit̉ corꝑi ſuo vt ſubiectoſed vt mobili inſtrumēto. Et inter eaꝫ vt d̓t Thomasin ſumma ꝯtra gentiles p̄t eſſe mediū in eſſendo. ſed inmouēdo via generatōis In mouendo qͥdem qꝛ in motu quo aīa mouet corpus eſt qͥdam ordo mobiliū motorum. eo aīa om̄es ſuas oꝑationes efficit ſuas potentias. vn̄ mediāte potētia mouet corpus. adhuc mēbra mediante ſpū. vlterius vnū organū mediante alio organo.In via aūt generatōis diſpōnes ad formā p̄cedunt formāin materia. qͣꝫuis ſint poſteriores in eſſendo Un̄ diſpōnesqͥbus corpus fit ꝓprium ꝑfectibile talis forme. poſſent dici hoc medie. Et ſubdit̉ in ꝓpoſitōe ex ea. qͥa nedum eſt forma ſed etiā motrix eſt virtus eius varia inquātum mouet corpꝰ potētias. reqͥrens iuxta multiformita potentiaꝝ diſtīctionē organoꝝ. vt quātitas molis materie correſpōdeat quātitati ꝟtuali ipſius forme Et huiꝰſignū ſunt aīata que in p̄dictis organis ſunt ẜm gradꝰfectōis diſtīcta. quo videmus in plātis ſunt imꝑfectiſſima aīmata ſit mīma diſtinctio organorū. maiorin aīmalibꝰ ꝑfectis. maxima in homīe Corꝑa vero naturalia hn̄tia formā ad vnū determinatā ſunt homo genea.id eſt vnius nature. Cōcluſio ſeqͥtur ex p̄miſſis Etad pͥmam ꝑtem ꝯfirmat̉ beatum Auguſtinū in epl̓a deorigine aīme ad glorioſiſſimū Hieronymū dicentē. pertotū corpus qd̓ aīmat. locali diffuſione. ſed quadā vitali intēſione porrigit̉. om̄es eius ꝑticulas tota ſil̓ adeſt. nec minor in minoribꝰ nec maior in maioribꝰ. ſed alicuiintēſius. alicui remiſſius. in om̄ibus tota. inſingul̓ tota eſt. Neqꝫ em̄ aliter quod in corꝑe etiam toto ſentit.Nam exiguo puncto in carne viua aliquid tangit̉. quāuis locus ille ſolum totius corꝑis ſit. ſed vix in corpore videat̉. aīam tn̄ totam latet. neqꝫ id qd̓ ſentiturcorꝑis cuncta diſcurrit. ſed ibi tm̄ ſentit̉. vbi fit. vn̄ ergo adtotam mox ꝑuenit. quod non in toto fit niſi qꝛ ibi tota eſtvbi fit. Nec vt tota ibi fit. cetera deſerit. Uiuunt em̄ illaea p̄ſente. vbi nihil tale factum eſt. quod ſi fieret vtrūqꝫſimul fieret. ſimul vtrūqꝫ totam ꝑiter non laterꝫ. Et hoca ſigno cōuertibili ꝓbat ph̓s dicēs. qꝛ niſi anima adeſſꝫ intoto corpore ſingulis potentijs. tunc intēſe operans in actu vnius potentie. non remitteretur ab actu alterius. qd̓falſum eſt. quia intenſe cogitans meditans. etiam ea queante oculos habet non aduertit. Etiam corpus homīseſt animatum anima hominis. quelibet pars corporiseſt animata. et ideo non niſi anima hominis. Nec animahominis eſt diuiſibilis ẜm eſſentiam vt d̓t Gregorius niſſenus. quia cum ſimplex ſit non habet partem extra ꝑtemergo neceſſe eſt tota ſit in toto et in qͣlibet ꝑte tota Probat etiam iſtam partem Albertus in primo ſcripto diſtinctione octaua. dicens Anima vbiqꝫ operatur in corꝑe