Druckschrift 
De anima : Mit Epitoma von Gerardus de Harderwijck
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

De animaAreſtotelis.

Concluſio ſeqͥtur ex premiſſis. quia anima intellectiuanon ꝓducitur generationē. ſed creationē iuxta iam dicta. ergo ſuꝑgreditur facultatem naturalē corrumpētiset manet ꝑpetua. Et hoc confirmat̉. quia facultas operandi ſeqͥtur gradū eſſendi Sed exꝑimur nos voluntatemet rōnem ſeu potentias intellectiuas operari circa perpetua immortalia cognoſcēdo diligēdo. ergo manet anima noſtra intellectiua ſubſiſtens ſe poſt ſeꝑationeꝫ a corpore. licet in ea ꝑfectione qua ſubſiſtit ſubſtātia angelica. eo illa eſt formal̓r finaliter a corꝑe independēs. per non poteſt eſſe forma corꝑis. Anima vero noſtra licꝫ ſicſubſiſtat poſtqͣꝫ in corꝑe indiuiduata fuit. poſt ſeparationētamē ſemꝑ ſeruat reniſum ſiue inclinationē ad corpus cuiin extremo iudicio reunietur. vt ip̄m quod fuit inſtrumentum meriti vel demeriti in mortali vita. ſit etiaꝫ particepsglorie vel pene in eterna.Ad obiecta in oppoſitūAd primū eſt dicendum eſt duplex creatio. ſcilꝫ ſimplex ſiue abſoluta. ꝓpagationi īmixta. Creatio ſimplexſiue abſoluta a generatōe ē ex nihilo. nullo ꝯcurrēte ſubiecto ſiue p̄paramento. Sed creatio īmixta ꝓpagationi ſeugenerationi p̄ſupponit ſubiectū. talis vocat̉ increatō Ethuius ſimile habemus in naturalibꝰ. Ibi em̄ generatio accipitur Uno pro inſtātanea mutatōe de eſſe in eſſe.Et alio vt alterationi p̄uie īmixta quo vocat̉ phyſica Ad ſcd̓m eſt dd̓m hoc verum eſt de agente informationē tm̄. ſed non eſt verum de agente creationeꝫeo creator ſimul facit pͥncipium cum principiato. Et ſil̓iter in generatione creatum ex ꝑte generationis p̄ſupponitprincipia geniti abſoluti a creatione. ſed ex ꝑte creationisfacit principiū eſſe creati Ad tercium eſt dicendū homo obſtante creatione aīme eſt vere genitus. Quia ſicut generatio terminat alterationē p̄uiam. ita creatio anime terminat homīs generatōem. Sed generatio eſt terminus naturalis alteratōnis. non obſtante diuerſitate eēntie alterabilis geniti. ergo ſimili erit de generationecreatōe. Uerum eſt tn̄ ſicut argumentū p̄tendit homo ē totaliter ad eſſe ſuū veniens ex potentia ſemīs generationē Sed p̄paratio corꝑis humani nulla generatōeſt embryonis in eſſe quodā quod eſt in genere vite formaliter. ſed eſt eſſe cōplexionale miſcibiliū. quod inſtrumētaliter ꝑticipat a virtutibꝰ patris matris actū vegetationis ſenſus modū nature non modum cognitōnisQuod qͥdem eſſe nihil eſt aīe ſubſtantial̓r. ſed habet naturalē ordinem ꝓportionis ad increandā aīam. qua ꝓportōneeſt vnibile eidem. tanqͣꝫ actui ꝯplenti formal̓r quod ꝟtusſemīs habuit efficiēter modū artis vt poſtea diceturAd quartū eſt dicendū. quicqͥd incipit cuꝫ corꝑe eodem quo corpus incipit. deſinit cum eodē. ſed aīa non incipit cum corꝑe vel in corꝑe eodē modo quo corpus. ſed incipit creationē. ſic incipit naturā ſed ſuꝑ naturaꝫAd quintū eſt dicendū ſtante infinitate generatōnishumane a ꝑte anteriori a ꝑte poſteriori iuxta preſuppoſitionē argumēti. tunc ſeqͥtur illud quod infert̉ quo ad multiplicatōem numeralem animaꝝ. Et ad argumētū dd̓meſt eſt incōueniens pluralitatē numeralē vſqꝫ in infinitū protēdi. cum dicat Plato ſub ſpecie non eſſe deſcendendū ꝓpter infinitatem indiuiduorum. Nec certum eſt in multitudine indiuiduorum ſit ordo. qͥnimo de illo po

dualis nūerus ſurgit ex diuiſione materie original̓r in hisque material̓r ſubſiſtunt Sed materia eius potentiampriuatiuā radix eſt infinitatis. ꝯn̄s impedimentū ordinis mater cōfuſionis. Et ſic data illa hypotheſi de infinitate generatōis corruptōis numerus aīaꝝ equareturnumero corpoꝝ material̓r genitoꝝ Secus vero de multitudīe geneꝝ ſpēꝝ que ſurgit ex formali ptāte forme. eo forma diſtinguit ſeꝑat eius ſubſtantialē actualitatēet ordinat eus naturalem bonitatem. quaꝫ contrahit exhoc eſt radius lumīs intelligentie ſapientiam operantis. cuius ſapientis eſt ordinare. vt dicitur primo metaphiſice Ubicunqꝫ ergo ordo eſt ſpecieꝝ vel geneꝝ formalibꝰdifferentijs numerataꝝ. ibi eſt ordo ẜm doctrinā ph̓i.Hec aūt ſolutio licet eſſet ſuſtinenda ẜm principia gentilis ph̓is. tamen fidelius d̓r ẜm veritatem fidei catholicegenerationes non ſun ꝑpetue infinite a ꝑte pͥori. nec corruptiones a parte poſteriori. ſed in vnaquaqꝫ ſpecie generabilium corruptibilium eſt vnū primū generans. quodnon eſt genitū. ſed a deo inſtauratione rerū creatum. eritdare vltimū genitum in ſingulis generibus ẜm cōformeꝫmodū quod eſt generans vlterius. licꝫ illa infinitas exꝑte materie que eſt mater generatōnis corruptionis terminari non p̄t. Et iſto ſequūtur inconueniētia p̄inducta. Nec ē veritas fidei ꝯͣria ph̓ie. qꝛ ph̓ia d̓t oꝑante natura ex pͥncipijs ſuis p̄t inueniri finis dicte multitudīs hoc negās qͥn ex altioribꝰ pͥncipijs poſſit certificarital̓ nūerus. talit̓ āt aſſerere veꝝ qd̓ falſuꝫ eſt ſimpl̓r. eſtmētiri. eo ē dicere id qd̓ ꝯforme ē talibꝰ pͥncipijs. cuiꝰoppoſitū cōtinetur in virtute illorum principiorumQuectio ſexta. vtruꝫſit tantū vna aīa in vnico viuēte puta hominevel tres eſſentialiter a ſe inuicem diſtincteEt videt̉ primo non ſit vna aīa in vno viuente Probatur. Quia corruptibilis incorruptibilis poteſt eſſevna eadē ſubſtātia. Sed aīma rōnalis ſola incorruptibilis eſt Anime vero alie corruptibiles. nunqͣꝫ eſt earumvna ſubſtātia. Maior ꝓbatur. quia ſi corruptibilis īcorruptibilis poſſet eſſe vna ſubſtātia. tunc neceſſario vnuꝫidem numero eſſet corruptibile incorruptibile Minorpatꝫ ex dictis in p̄cedenti q̄ſtione Et confirmat̉ primoquia ſeꝑabile a corꝑe inſeꝑabile ab eodē nunqͣꝫ ſunt vnaſubſtātia. qꝛ aliter idē eſſet ſeꝑabile inſeꝑabile. Sed ronalis eſt ſeꝑabilis a corꝑe. vegetabilis vero ſenſibil̓ nonergo non ſunt vnius ſubſtātie. Confirmat̉ ſcd̓o. qꝛ ingrediens ab extrinſeco in materiā corꝑis eductū de materia ſunt vna ſubſtātia. ſed aīa rōnalis de foris introducit̉. vegetatiua ſenſitiua veniunt deintus. educunt̉de potentia materie. ergo ſunt vna ſubſtātia Secūdo ſic. Si rōnalis ſenſibilis ſunt vnū et idem in ſubſtātia. ergo vbicūqꝫ eſt inuenire ſenſum. etiaꝫ erit inuenirenem. ſed in oculis eſt ſenſus. ergo in eis eſt quod tamenfalſum eſt Tercio ſic Quecūqꝫ oꝑationes actū ſuntdiſtincta neceſſe eſt ſubſtantiā eſſe diſtingui Sed vegetatiuū. ſenſitiuū. rōnale in homīe oꝑationes actꝰſunt diſtincta. ergo neceſſe eſt ſubſtantiā eſſe ſint diſtincta. Minor ꝓbatur. qꝛ in corꝑe homīs q̄dam ſunt vegetata nutrita aucta. nihil penitus ſentiētia ẜm aliquemſenſum. ſicut dicunt Areſtoteles Auicenna de oſſibusligamentis. Quedā ſunt vegetata ſentiētia nihil penitꝰronis hn̄tia. ſicut ep̄ar pulmo hmōi. ergo videt̉ iſtae iiij