LiberSecundus

maliter. Actus vero ſiue forma d̓r inquantū hanc vitaꝫcorpori (qd̓ ꝑticipatiue viuit) cōmunicat Ad terciuꝫeſt dd̓m ꝙ aīa humana eſt ꝑfectiſſima ꝯtinens virtualiter poteſtates oīm aliaꝝ in quā final̓r oēs alie ordinantur. Et ita definit̉ aīa in potiſſimo ſue analogie gradu.nihilominꝰ attribuenda eſt alijs aīabus ẜm ſuū modūvt aīa plante eſt pͥncipium quo viuit planta Aīa ſenſitiua pͥncipium quo ſentit aīal. et ſic reddendo ſingula ſingulis. Et ſic. Nos. ſubintellectū in verbo pͥme perſonenō ponit̉ ad excludendū alia ſubiecta Sꝫ ad innuendūꝙ aīa hoīs eſt pͥncipaliſſima. hn̄s hoc totū vnite qd̓ alieaīe hn̄t ꝑtialiter. er ergo qͥdā vocant eam aīam ſimpl̓r.et aīam ſenſitiuā ꝑtē aīe. et aīam vegetatiuā ꝑtem ꝑtisanime Albertus vero in libro de hoīe dat vnā definitōnem ꝯueniētē om̄i aīe quā colligit ex textu ph̓i ſparſimq̄ eſt iſta. Anima eſt pͥncipium et cā vite in mortalibusQꝭ aūt in mortalibꝰ addit̉. d̓r ad differentiā corpoꝝ celeſtiū et vite q̄ eſt in ſubſtātijs ſpiritualibꝰ Ad quartum dd̓m ꝙ viuere ſentire ⁊ intelligere in definitōne aīenō dicunt actus ſcd̓os ſiue oꝑatōes vitales. ſed actuspͥmos et eſſentiales. valet em̄ tm̄ Aīa eſt pͥncipiū quoviuimus .i. viui ſumus. ſentimus .i. ſenſitiui ſumꝰ. Sꝫforte diceres qͣlitercūqꝫ accipiant̉ p̄dicta ſiue vt dicuntactus pͥmos ſiue ſcd̓os. ſꝑ ſunt poſteriora ip̄a aīa. ergovidet̉ ꝙ nō ſit definitio data ꝑ pͥora. Ad qd̓ dd̓m eſt. qͣꝫuis ſint poſteriora ip̄a eſſentiā aīe ẜm ītellectū tāqͣꝫ eiꝰfecūditates naturales. ſunt tn̄ pͥora eis ẜm ꝙ eſt actuscorꝑis Prius em̄ iuxta predicta intelligimus animamformaliter viuā qͣꝫ eandem dare vitā corꝑi qd̓ vitā ꝑticipat. Ad vltimū dd̓m eſt ꝙ definitio nō poteſt eſſeꝯcluſio demōſtratōis vbi demonſtrat̉ paſſio de ſuo ſubiecto que vocat̉ potiſſima demōſtratio. ſed bene p̄t eſſecōcluſio vbi definitio materialis demonſtrat̉ de definitoꝑ formalē Sed diceres. Definitio formalis eſt caſſaet vana iuxta ph̓m in pͥmo huius. ergo nō p̄t talis ſumitanqͣꝫ mediū in demonſtratōne. Ad qd̓ reſpondet̉ Albertus ꝙ duplex eſt definitio. vna eſt logica. alia phyſicaDefinitio logica p̄dicatuꝫ eſt in ꝓblematibꝰ et ergo hꝫꝯſideratōes qͥbꝰ ꝯſtruit̉ ⁊ deſtruit̉ in eſſe vt definitio. ⁊hoc ex ꝓbabilibꝰ et cōmunibꝰ ⁊ nō ꝓprijs ⁊ īmediatis.et talis nō p̄t eſſe mediū demō ſtratōis nec ꝯcluſio Aliavero eſt per eſſentialia re. Et illa eſt duplex. q̄dam em̄tm̄ dicit quid eſt et hec reducitur ad ſcientiā quia. q̄daꝫvero dicit quid et ꝓpter quid. et illa eſt reducta ad ſcientiam ſiue demonſtratōem ꝓpter quid. Huius eſt exemplum. vt ſi definiatur eclipſis ſolis ſic Eclipſis ſolis ē defectus luminis in ſole Tantū d̓r quid eſt eclipſis ſed nōaſſignat̉ cauſa ꝓpter quā eſt talis defectus. Alia eſt definitio dicens eſſentiam et cauſam illius propter quameſt. ſicut ſi definiatur eclipſis ſolis ꝙ eſt defectus luminis in ſole ex eo ꝙ ei ſubijcit̉ luna. tunc tangitur eſſentiaeclipſis. et cauſa ꝓpter quam ineſt eclipſis. per hoc ꝙ dico. ꝙ ei ſubijcitur luna. ſicut ſimile eſt de duabꝰ definitōibus tetragoniſmi. quarum prima eſt tantū materialiset ſecunda formalis.Queītio quinta. UtruIntellectualis anima: corpori increata ab eodēſeꝑari p̄t ip̄a remanente in ſua ſubſtantiaEt videtur pͥmo contra ſuppoſitū ꝙ no. quia creatōeſt nihilo preſuppoſito in eſſe ꝓceſſio. Sed anima ra-

tionalis ꝑſupponit corpus organicū phyſicum. igit̉ nonvidetur creata. Scd̓o Nullum agens facit ſua principia. ſed ex principijs p̄ſuppoſitis conſtituit principiata. ergo natura generans hominē preſupponit ante exitum hominis pͥncipia eius. Cum ergo anima ſit de numero talium principioꝝ. ſeqͥtur ꝙ nō erit creata in corpore ſed ante corpus p̄ſuppoſita. Tercio. Si animahominis eſſet creata tunc homo non eſſet vere genitusſed ꝑtim genitus. et ꝑtim creatus. quod tamē in ph̓ia ⁊fide eſt erroneum. Quarto Arguit̉ cōtra queſitumꝙ nō remanet poſt ſeꝑatōem ſui a corpore. Probat̉ ſic.qꝛ quicquid incipit cum corꝑe hoc deſinit cum eodem.Sed anima incipit cum corpore. ergo deſinit cum eodēet per ꝯſequens nō manet ſeꝑata a corpore QuintoSi anima maneret poſt ſeꝑatōnem a corpore ſeq̄returꝙ eſſet aliquod infinitum ẜm actum. ſcꝫ numerus animarum infinitaꝝ ſtante ꝑpetuitate generatōnis. Sedhoc eſt incōueniens cum nulla ſit multitudo ſine ordine. ergo videtur ꝙ anima nō maneat poſt ſeꝑatōem ſuia corpore. Pro veritate ſuppoſiti et queſiti eſt catholica fides ⁊ autoritas ꝑipateticoꝝ ⁊ ponit̉ iſte diſcurſu.Maior Sicut vegetatiua et ſenſitiua anime oriuntur a ſementina et formatiua virtutibꝰmaterie. ſic intellectiua eſt altior ſubſtantia. corpori diſpoſito a deo increata Minor Huius eſt quedam potentia a qua oritur actio ſeꝑata. que non poteſt elici ab inſeꝑabili eſſentia.Concluſio Igitur intellectualis anima a vegetatiua et ſenſitiua ſicut ꝑpetuum a corruptibili ſeꝑata. manet poſt ſeꝑatōnem a corpore per ſeſubſiſtens licet nō in ea perfectiōe ſubſiſtat quaſubſtantia angelica.Qaior ꝓbata eſt ſuperius in queſtione tercia circadeclaratōnem maioris. vbi dictum fuit ꝙ anima intellectiua ſuꝑgreditur duas alias. et ita eſt ſubſtantia eminentior que nō eſt educta de aliqua virtute materie. ſedincreata per virtutem diuinam ab extrinſeco ip̄i corporiEt ex illo patꝫ ꝙ nō eſt creata in cōparibus ſtellis ante corpus ſicut dixit Plato Quod ſic etiam oſtenditurQuia actus et potentia ſunt ſubſtātialiter correlatiuavt habetur ſcd̓o phyſicoꝝ. ſed correlatiua ſunt ſiml̓ natura. ergo corpore iam diſpoſito increatur anima. Preterea ex duobus diuiſim ſubſiſtētibꝰ nō poteſt fieri vnūſuppoſitum. ergo ex anima ratōnali prius ſubſiſtente intellectualiter ⁊ corpore ſubſiſtente naturaliter non poteſt fieri vnum ſuppoſitū humanum. Sed ſi anima eētcreata ante corpus. ip̄a eſſet ſuppoſitaliter completa ſicut angelus. ergo nō eſt creata ante corpus. ſed corporidiſpoſito increata Minor quo ad primam ꝑtem patet. quia intellectus eſt anime ratōnalis potentia qui habet oꝑatōem ſeꝑatā eo ꝙ intelligit vl̓es reꝝ quiditatesſine hic et nunc et alijs conditōnibꝰ indiuiduantibꝰ. vtin tercio huius dicet̉. ⁊ ſic habet oꝑatōem ẜm quā noncōicat corꝑi q̄ ē oꝑatio ītellectīa. Qꝭ āt talis nō p̄t oririab īſeꝑabili eſſentia. pꝫ qꝛ nulla actꝰ excedit ſuū pͥncipiūgͦ actio ſeꝑata qͣlis ē ītellectiua non p̄toriri ab eſſentiaꝯiūcta ⁊ īſeꝑabili. ecōtra ꝟo ab eēntia ſeꝑata vl̓ ſeꝑabilipt oriri actio ꝯiūcta. qꝛ qͥcqͥd p̄t ꝟtꝰ īferior p̄t ⁊ ſuꝑiqꝫ