SecundusLiber
ẜm fieri nō dependet a corꝑe quo ad eſſentiā ſuā ſꝫ ẜmeſſe anime et ſic ſimul eſt hoc aliquid iuxta p̄dictam diſtinctōnem et actus ſiue ꝑfectio corporisAd obiecta in oppoſitūAd pͥmū eſt dd̓m ꝙ aīa eſt pͥma forma corꝑis organiciet in corꝑe organico nulla forma ſpecifica an̄ eā eſt vt d̓tAlbertꝰ. Quia caro nō eſt caro niſi ꝑ hoc ꝙ eſt mediūin ſenſu tactus. ſil̓r neruus nō eſt neruus niſi ꝑ hoc ꝙ eſtorganū aīe influentis ꝑ ip̄m corpori ſenſum ⁊ motum.Sil̓ vena nō ē vena niſi inquantū eſt organū nutritiuedeportātis in ip̄a ſanguinē ad nutrimētū mēbroꝝ corporis. et ſic ē in alijs mēbris ſil̓ibꝰ et diſſimilibꝰ. Ex qͦpꝫ ẜm eundē ꝙ corpꝰ organicū nō ē actu niſi ꝑ aīam. cūaūt nō hꝫ aīam nō ē corpꝰ niſi eqͥuoce. ſicut hō mortuꝰnō eſt hō. Figure aūt corꝑis et mēbroꝝ et cetere qͣlitates nō faciūt corpꝰ actu eē. ſꝫ ſtꝭ ꝓportōes ⁊ adaptatones materie q̄ ſub̓a et rōne ſequunt̉ formā ſiue aīaꝫ. tꝑeaūt nihil ꝓhibet eas p̄cedere ip̄aꝫ. ſicut oīs materia generabiliū et corruptibiliū p̄cedit ſuā formā tꝑe. Adſcd̓m eſt dd̓m ꝙ vegetabilis et ſenſibilis q̄ ſunt in hoīenec ſunt vt forme ſubſtātiales nec vt forme accn̄tales. ſꝫvt potētie et ꝟtutes forme ſubſtātialis q̄ eſt aīa. ⁊ ideonō ſunt medie inter corpꝰ ⁊ eā. Et eodē mō dd̓m eſt devegetabili in ordine ad aīam ſenſitiuā in brutis. cuiꝰ cāinferiꝰ in ꝗͣdā queſtione ſpēali de hoc mouenda magisexplanabit̉. Ad terciū reſpōdet Albertꝰ ꝙ lignū aridū nō eſt arbor ſicut nec aſinus mortuus eſt aſinus velaīal niſi eqͥuoce. et ergo nō abeſt aīa p̄ter ſubiecti corruptionē ſicut ſupponit argumentū Ad quartū eſt dd̓mẜm dominū Albertū ꝙ duplex ē forma. q̄dam eſt ſubſtantia vt pͥncipiū ſubſtantie tantū. et illa nō diſtinguit̉a natura rei cuius eſt forma. nec poteſt eſſe ſubiectū accidentis. Alia eſt ſubſtātia vt pͥncipium et vt res q̄ perſe poteſt ſubſiſtere et ſic anima dicit̉ forma. et talis benepoteſt eſſe ſubiectū accidentiū et p̄cipue ſpiritualiū qualia ſunt ꝟtus et viciū ſcīa et ignorantiaAueltio tercia vtꝝ triplex anima ſit cōuenienter a ph̓o in textu primadefinitōne definita.Et arguit̉ pͥmo ꝯtra ſuppoſitū. ꝙ non ſit tm̄ triplexanima. Quia ph̓i ponunt aliquā aīam nobilē. q̄ eſt aīacorporis celeſtis. et illa nō eſt vna de tribꝰ. ergo ſunt plures anime qͣꝫ tres. Scd̓o arguit̉ ꝯtra q̄ſitū ſic Auicenna in .vi. naturaliū ponit aliā definitōeꝫ. ergo iſta nōvidet̉ valere. An̄cedens patꝫ. qꝛ dicit ꝙ aīa eſt ꝑfectiopͥma corporis naturalis inſtrumentalis habētis operavite. Tercio arguit̉ ꝯtra definitōem in ſe. et pͥmo ꝙnō ſit anima actus. Probat̉ qꝛ actus et forma idē ſuntſꝫ anima nō eſt forma. ergo nō eſt actus. Minor ꝓbat̉qꝛ nulla forma ſimplex p̄t eē ſubiectū accn̄tiū ſꝫ aīa multoꝝ accn̄tiū ſubiectū eē p̄t. gͦ nō ē actꝰ ſiue for̄a. Minorꝓbat̉ de ītellectu ⁊ volūtate et alijs Quarto. definitōnō ꝯuenit om̄i anime. qꝛ non ꝯuenit anime intellectiueeo ꝙ illa nullius corporis eſt actus. vt dicit ph̓us.Quinto. Qale dicit̉ corporis phyſici. qꝛ celum dicit̉aīatum vt dicunt ph̓i et tamē talis anima nō eſt actuscorporis phyſici. Scd̓a ꝑs ꝓbatur qꝛ om̄e corpꝰ phyſicum eſt mobile et quieſcibile. ſed celum nō eſt quieſcibile. ergo nō eſt corpus phyſicum. Confirmat̉ quia
nobilioris ꝑfectibilis debet eſſe nobilior ꝑfectio. ſed celum eſt nobiliſſimū corpus ꝑfectibile. ergo habet nobiliſſimam ꝑfectōem. talis aūt eſt aīa intellectiua. gͦ ſi aīaeſt actus corporis maxīe erit actꝰ celi ⁊ tale iuxta dictanō ē phyſicū. gͦ nō ē actꝰ corꝑi sphyſici. Sexto Male dicitur organici. Probat̉. qꝛ hoc ſufficienter implicat̉in illa ꝑticula vitam habentis in potentia. qꝛ potētia vitam habens nō eſt niſi corpus organicum vt dicit Cōſtabulus. Septimo. Om̄is actus ſiue ꝑfectio eritvnius ꝑfectibilis. ſed corpus organicū nō eſt vnū ſꝫ exdiuerſis ꝑtibꝰ in figura et ſpecie cōpoſitū. ergo nō eſt actus corporis organici. Octauo. In animalibꝰ anulo ſis ſiue enthonijs eſt anima. et dum diuidunt̉. eſt anima in ꝑtibus ſingulis. ⁊ ſimiliter in ramis plātaꝝ ⁊ tn̄partes tales nō ſunt corpora organica. Nono. Male dicit̉ in fine definitōnis vitam habentis in potentia.Quia anima eſt actus corporis vitam habētis in actuqꝛ anima exiſtente in corꝑe. ineuitabiliter eſt vita in corpore Pro veritate ſuppoſiti et queſiti eſt ſentētia ph̓iet ponitur iſte diſcurſus.Maior Eſt triplex anima. intellectiua ſenſitiua et vegetatiua. quaꝝ prima oritur a virtute diuina. ſecūda a formatiua. ⁊ tercia a vi ſemētina. et ſicut prima excedit ſecundam. ita ſecūdaterciam. et tercia ſuꝑat naturam ẜm eandem ꝓportōnis legem. Minor. Hec nedum cōiungitur corpori ſuo vt materie aūt ſubiecto ſedetiam vt mobili inſtrumento ẜm differētias ſuarum virium motiuaꝝ organice diſtincto. Cōcluſio. Igitur eſt prima definitōne cōuenienter definita. in qua dicitur eſt actꝰ corporis phyfici organici vitam habentis in potentia.Maior quo ad pͥmam ꝑtem eſt Areſtotelis in textuet etiam dn̄i Alberti in cōmento dicentis ꝙ quedam eſtanima creata in orizonte eternitatis et temporis ſupranaturam exiſtens. et infra intelligentiam. que vocaturintellectiua. quā eleganter dixit Iſaac̄ eſſe creatā in vmbra intelligentie. volens ꝙ ip̄a eſt intelligentia obūbrata. per hoc ꝙ eſt aīa corporis mortalis. qꝛ ꝑ hoc lux intelligentie eſt in ea obumbrata. qꝛ quod habet intellige̓tia in ſimplici reꝝ qͥditate. anima habet per inclinatōeꝫad ꝯtinuum imaginabile. et corpus. quod eſt materiamobilis et tranſmutabilis. ꝓpter quod intellectus cumcontinuo et tempore intelligit. Et ſicut hec eſt reſultatio intelligētie obūbrata. ſic eſt alia ſcd̓a dicta ſenſibilisque eſt obumbraculū quoddā anime ratōnalis: obſcurata amplius. et amittens cognitōnem intellectualē etinqͥſitōnem de reꝝ veritatibus: et diſcretōnem turpis ⁊honeſti. et verecundi et inuerecundi. ꝓpter quod nullāhabet poteſtatem que nō ſit infixa in carne. Et ideo cōceptōnes depurare ad veritatis intuitū. nō poſſunt eaque ſolum habēt talem animam. Eſt etiam tertia anima vegetabilis magis immerſa corpori que nullā omnino formā ſeꝑat a materia. ſed ſuper materiaꝫ rerū perqualitates corporeas operatur digerendo cibum per calorem. et ꝑficiendo. ſimiliter etiam alias operatōnes.Corpus aūt proximum huic ſubſtantie eſt corpus celiet ergo hoc dicit̉ vmbra vegetabilis. Secūda parsprobatur. qͥa anima intellectiua increatur corpori ẜm