De animaAreſtotelis
porpoſita ſunt ab antiquis ph̓is errantibꝰ aīa ꝓpter ſpiricum aīalem ⁊ vitalem qui inſtrumentum aīe eſt. vt d̓r īlibro de drn̄a ſpūs ⁊ aīe Et hic ſpūs naſcit̉ a vapore effumante de corde. ⁊ ponit̉ a medicis nature aeree. ⁊ eſt inſtrumentū aīe ꝑ qd̓ influit ſenſum ⁊ motū corpori Adterciū eſt dd̓m ꝙ natura in grauibꝰ ⁊ leuibꝰ nō mouet ſuāmateriaꝫ effectiue. qꝛ hoc mō mouet̉ a generante ꝑ ſe. ⁊ aremouente ꝓhibens ꝑ accn̄s. vt d̓r. viij. phyſicoꝝ. ſed inclinatiue. vt patuit in declaratōe ꝯcluſiōis. ꝓpter qd̓ actꝰnature eſt potius īmoueri qͣꝫ mouere. Uel dd̓m ꝙ naturamouet ſuā materiā ſolū ad vnā drn̄am poſitiōis. ſcꝫ ſurſum vel deorſuꝫ ſimpl̓r vel in reſpectu. ſed aīa mouet materiā ſuam ad om̄es drn̄as poſitōis. vt tactū fuit. Adꝯfirmatōem dd̓m eſt ꝙ natura extra ſe agit ꝑ vim ꝯtrarietatis nō ceſſās ab actōe ſua donec ſuū ꝯtrariū corrūpitqꝛ ſi igni apponerētur infinita ꝯbuſtibilia. ꝯbureret in infinitū. vt poſtea dicet̉ Sed aīa cū nō ſit tm̄ forma ſed etiāefficiens ⁊ finis. ip̄a etiā mouet efficienter ⁊ trāſitiue ſuaꝫmateriā. ꝓpter qd̓. viij. phyſicoꝝ d̓r aīal ſeipſum mouēs etmouet idem ſua nō intentōe corruptōis ſed ſalutis. propter qd̓ motus eius eſt ſpontaneus ⁊ ꝑfectus. Nature vero ꝯtrarietate formatus ⁊ imꝑfectus.Aueīcio lecūdā. vtrumaīa in ꝯmuni accepta ſit animati corporis entelechia ſiue formalis ſubſtantia¶ E videt̉ pͥmo ꝙ nō. qꝛ ipſa eſt accn̄s. gͦ non eſt formalis ſub̓a aiati. Conſequentia eſt manifeſta. An̄s ꝓbaturqꝛ om̄is forma nō pͥmo adueniens materie eſt accidensaīa eſt forma nō pͥmo adueniens materie. gͦ eſt accidens.Maior eſt manifeſta. qꝛ forma ſub̓alis eſt primus actusmaterie. Qinor ꝓbat̉. qꝛ aīa. vt poſtea dicet̉ non aduenitniſi corpori organico. organizatio corporis ponit ſpēm carnis. oſſis. manus. ⁊ capitis. ⁊ hmōi que ſunt forme p̄cedētes eſſe aīe in corpore. ergo Secūdo. aīa rōnalis nō eſtſub̓a. ergo nō eſt aīa in ꝯmuni accepta ſub̓alis forma Antecedens ꝓbat̉. qꝛ oīs illa forma inter quā ⁊ ſubiectū ſuuꝫmediat alia forma eſt accn̄s. ſed ſic eſt de aīa rōnali. gͦ ip̄aeſt accn̄s. Minor ꝓbat̉. qꝛ actus vegetatiue ⁊ ſenſitiue pͥus reperiūtur in embrione qͣꝫ ꝑfecte organiſet̉. Ibi aūt ēactus ibi eſt virtus agens. ⁊ vbi eſt virtus ibi eſt ſub̓a. cūgͦ vegetabilis ⁊ ſenſibilis inſint corpori ante aīam rōnalem. erit aīa rōnalis adueniēs accidēs. Tercio ſic. quicquid adeſt ⁊ abeſt p̄ter ſubiecti corruptōem eſt accn̄s. aīavegetatiua adeſt ⁊ abeſt p̄ter ſubiecti corruptōnem. gͦ eſtaccūs. Minor ꝓbat̉. qꝛ corpꝰ arboris inuenit̉ in ligno arido Quarto ſic. nulla forma ſimplex ẜm Boetiū in libro de trinitate p̄t eſſe ſubiectū accn̄tis. ſed aīa eſt ſubiectum accn̄tiū. qꝛ virtutis ⁊ vicij. gͦ non eſt aīa ſub̓alis forma corporis Pro veritate queſiti eſt ph̓us. ⁊ ponituriſte diſcurſus.Maior Sub̓am in ꝯmuni acceptā ph̓usdiuidit in materiā formā ⁊ ex his ꝯpoſitamMinor. Nō eſt accn̄s aut corpus ipſa aīa autaut ex corpore ⁊ alia ſub̓a ꝯpoſita Concluſio. Cū igit̉ ſit ſub̓a neceſſario relinqͥtur ꝙ ſitcorporis aīati pͥma ꝑfectio ſiue entelechia¶ Maior eſt ph̓i in textu. Et d̓r ſub̓am in ꝯmuni acceptā. qꝛ ſub̓a ẜm dn̄m Alber. accipit̉ dupl̓r. Uno modo vtſubſtat accūtibꝰ. ⁊ eſt ipſoꝝ accn̄tiū vl̓e ſubiectū. in quo ip
ſa hn̄t eſſe. ⁊ ſic nō accipit̉ in ꝓpoſito. ſed ꝯſiderat̉ in p̄dicamentis. Alio mō accipit̉ cōiter inqͣꝫtuꝫ opponit̉ nature accidentali. ita ꝙ oē illud ē ſub̓a qd̓ nō ē actūs. ⁊ ſic ſub̓a d̓rres ꝑ ſe exn̄s ⁊ accn̄s res nō ꝑ ſe exn̄s. ⁊ hͦº analogice diuidit̉ ī materiā. formā. ⁊ totū ꝯpoſitū ex ill̓. Analogice qͥdēqꝛ pͥmo ⁊ pͥncipaliter ſub̓a d̓r forma. qua exiſtit qͥcqͥd perſe exiſtit. ſecūdo mō d̓r ꝯpoſitū. ⁊ tercio materia. que nonhꝫ ꝑ ſe exiſtere in natura. ſed ꝑ formā. Et nō oportꝫ ꝙ hutuſmodi diuiſio ſit bimēbris vel data ꝑ oppoſita. qꝛ diuiſio analogi nō eſt niſi explicatio modorū quibꝰ analoguꝫſub ſe ꝯtinet aliqua. Alij dicūt ꝙ ſubſtātia accipit̉ dupliciter. Uno mō generaliter. ⁊ ſic d̓r om̄e ſubiectum actn̄tisſub̓a. Et diuidit̉ in corporeā ⁊ in incorporeā. qꝛ̓ ſub̓a incorporea eſt ſubiectū accn̄tiū ſpūaliū. ſicut corporea materialiū. Alio mō accipitur ꝓ ſubſtantia phyſica ſiue naturali. ⁊ ſic diuidit̉ in materia formā ⁊ totū ꝯpoſitū Nec ſubilla diuiſione ꝯtinent̉ ſubſtātie ſeparate. qꝛ non ſunt forme ꝑ quas res eſt hoc aliqͥd. eo ꝙ nō ſunt vnibiles materie. ¶ Minor ꝓbat̉. pͥmo ꝙ nō ſit accn̄s autoritate Cōſtabuli in li. de drn̄a ſpūs ⁊ aīe. ſic arguentis. quicqͥd recipit oppoſita. vnū ⁊ idem numero manens in ſui eēntia nōeſt actn̄s. aīa maxime rōnalis eſt hmōi. igit̉ nō eſt accn̄sMinor ꝓbat̉. qꝛ vna numero manens recipit virtutes ⁊vicia. Et ꝯſirmat̉. qꝛ accn̄s ẜm ph̓m in p̄dicamentis ē qd̓cū ſit in aliquo nō eſt in eo velut q̄dam pars. ⁊ impoſſibile eſt eſſe ſine eo in quo eſt. ſed aīa eſt in aīato ſicut quedaꝫꝑs eē aīati. gͦ nō ē accn̄s. etiā ex accn̄te ⁊ ſub̓a nō fit ſub̓a.ſꝫ ex aīa ⁊ corꝑe fit ſub̓a. gͦ nō ē aīa accn̄s Scd̓o nō ē etiaꝫcorpꝰ qꝛ ex materia. ⁊ materia nō fit vnū ſꝫ ex forma ⁊ materia. ex anima aūt ⁊ corpore fit vnuꝫ. ergo nō eſt materiaPreterea om̄e corpus ex ſuis intrinſecis principijs ē mobile ⁊ diuiſibile. ⁊ ꝑ ꝯſequens aliqualiter mortale. cum diuiſio eſt ſeꝑatio vnitatis ⁊ diſſolutio eiuſdem. vita aūt eſtactus ꝯtinuus ⁊ indiuiſibilis. In cuius ſignū motus celi ꝓpter eius ꝯtinuitatem d̓r vita quedam. Etiam ſi eſſetcorpus. vel eſſet ſimplex vel mixtu. elementum vel elmentatum. Non pͥmū. qꝛ dat mixto ſpēm. Non etiam elemētatum. qꝛ tūc maxime eſſꝫ humor ꝯplexionalis. ſicut qͥdādicebāt. ſed hoc nō. qꝛ aīa eſt actor. ⁊ cauſat tales humores in corpore. Nec etiā poteſt eſſe de natura corporis celeſtis qd̓ habet motū vniformē ⁊ ꝯtinue perpetuū. qꝛ anime motus eſt difformis ⁊ tꝑalis. Nec etiam eſt ꝯpoſituꝫex corpore ⁊ aīa. qꝛ tunc fruſtra vniretur corpori ad cōſtitutionem vnius totius animati. ¶ Sed ꝯtra hoc arguit̉ſic. aīa eſt hoc aliquid ad minus aliqua. ſcꝫ tōnalis. igiturnō eſt forma. ſed totum ꝯpoſitum. An̄s probat̉. qꝛ ipſapoſt ſeparationem a corpore ꝑ ſe ſubſiſtit. nihil autē ſubſiſtit niſi ꝯpoſitum. Ad qd̓ dd̓m eſt. ꝙ dupl̓r d̓r alqͣ ſub̓ahoc aliquid Uno mō qꝛ ex beneficio creatōis eſt ꝑ ſe ſubſiſtens. nō vnibilis materie. vt actus ſiue forma. ⁊ ſic ſubſtantie ſeparate vt angeli dicūtur hoc aliquid. ⁊ etiam materiales que ex materia ⁊ forma ſunt ꝯpoſite. ⁊ iſto modonō eſt anima hoc aliquid. Alio modo d̓r ſubſtātia hoc aliquid. qꝛ poteſt per ſe ſubſiſtere. exiſtēs tamen ex gradu ſuenature alteri vnibilis. ⁊ ſic anima rōnalis dicitur hoc aliquid. Et ergo dicit Auicenna in principio ſui libri de anima. Cum ſcimus animā eſſe perfectionem quandaꝫ nōdum ſcimus anime ſubſtantiā. ſed ſcimus eam ẜᵐ ꝙ anima eſt. Hoc em̄ nomen ei inditum eſt nō a ſubſtātia ſuaſed ex hoc ꝙ regit corpora. ideo corpus recipitur in definitione anime ẜm ꝙ anima eſt. ſicut opus in definitōe opificis ẜm ꝙ opifex. ⁊ non ẜm ꝙ homo. Et ſubdit. Anima