Druckschrift 
De anima : Mit Epitoma von Gerardus de Harderwijck
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LibriS. cunor

cōuenientiam. eſt ſicut pͥores pythagorici aptabantnihil determinātes in quo quali phyſico corꝑe eſſet quelibet aīa Uidemus em̄ q̄libet aīa accipit qd̓libet corpus qd̓cunqꝫ ꝯtingēter indifferēter. ſed ſibi aptat̉ ꝓpriuꝫeo em̄ eſt alicuiꝰ actus debet̉ ei non quecūqꝫ materiaqd̓libet ſuſceptiuū. ſed ꝓpriū et determinatū. Hoc em̄ eſtrōnabile eo actus actiuoꝝ ſunt in ꝓprijs ſuſceptiuis inbus nati ſunt fieri ex cōmunicatione actus ſuſcepti. Manifeſtum igit̉ eſt anima eſt actus qͥdam corꝑis cuiuſdam quod potentia vitam habetTirta textum prius expoſitū mouent̉ ordinē q̄dam queſtiōes Prima eſt Utꝝ p̄ter formā pure naturalē ſit catholicū ponere animā. eandem in ꝑfectionis gradibus excedentemEt videt̉ pͥmo ſit ponenda aīa. ꝓbat̉ illud Sapientie. ij. qd̓ dixerūt impij Exiguū tedio eſt tp̄s vite nr̄emō eſt refrigeriū in fine hoīs. eſt agnitꝰ reuerſus ſit ab inferis. qꝛ ex nihilo nati ſumus. poſt hoc erimꝰqͣſi fuerimꝰ. qm̄ fumꝰ flatus eſt in naribꝰ nr̄is ſermo ſcintille ad cōmouendū cor nr̄m. qꝛ extinctꝰ cinis eritcorpus nr̄m. ſpūs diffundet̉ tanqͣꝫ mollis aer. videt̉pͥncipiū vite in nobis ſit fumꝰ ortꝰ a corde. flatus reſpirationis in naribus ad mitigationē caloris naturalis pectoris. ſermo ſcintille .i. calor naturalis dans ſermonē difficiliū .i. viuendi calor ſi extinctus fuerit marceſcit deficit corpus in cineres expirat ſpūm corꝑalem diffunditur in aerē. ex quo etiā aſſumptꝰ eſt. aīal nihil eſt. veleſt aliud ad minus a corꝑe. Et ꝯfirmat̉ illud Geneẜſcd̓o in creatōe pͥmi hoīs Ubid̓r Et inſpirauit in faciemeius ſpiraculū vite. ſpiraculū aūt vite eſt reſpiratio. ſꝫ reſpiratio eſt ex ſpiritu aereo. hoc intelligat̉ deus dediſſehōi aīam vt ſancti dicūt. videt̉ ſit aliud a forma pure naturali vel corꝑe Scd̓o ſic Eadē eſt de vna aīade oībus. ſed in vegetabilibus ſiue plātis aīa nihil eſt niſicorpus. opꝫ ponere aīam p̄ter formā naturalē. Qinor ꝓbatur. qꝛ d̓t Gregoriꝰ plāte viuūt non aīam. ſedviriditatē ſuam Et in Deutroº. d̓r aīma brutoꝝ ſanguis eſt. aīa eis ſanguīe eſt Cōfirmat̉ qꝛ qͥdā ph̓i ſicHippꝰ vt in p̄cedēti libro dcm̄ fuit. alij ph̓i magꝭ groſſi ꝯtulerūt aīam eſſe aquā. ſumpſerūt occaſionē dicēdi aſemīe aīaliū qd̓ humidū aqueū eſſe videt̉. nihil em̄ eſtductū in natura aīaliū generationē qd̓ potētia vel actu fuerit in ſemine. ſed nihil eſt in ſemine niſi corpus. corpus aūt eſt in potētiā ad corpus. aīma ꝓductaſit generationē in natura aīaliū. videt̉ ip̄a nihil ſit preter corpus Et eodē Diogenes dixit aīam eſſe aeremſubtilē. illud em̄ qd̓ mouet corꝑa ſpūs aereus eſt etiā expirare videt̉ in morte Et Eraclitus dixit. aīam vapo eo fumoſa euaporatio cordis aīalibus tribuat mortēet vitā Idē dixit Alchimeon. Tercio videt̉ aīa ſi ſit excedat formā pure naturalē Probat̉. qꝛ ſicut aīma mouet ſuā materiā de loco ad locū. Ita forma naturalis mouet ſuā vt manifeſte pꝫ de grauibꝰ leuibꝰ Et ꝯfirmatur. qꝛ forma naturalis mouet tm̄ ſuā materiā. ſed etiāagit in materiā alienā. ſicut ignis in cōbuſtibilia. ſuꝑgredit̉ aīa naturā ſiue formā pure naturalē Pro veritate q̄ſiti ſuppoſiti eſt ph̓us. ponit̉ iſte diſcurſusMaior Forma pure naturalis eſt actus

ſue materie penitus īmerſus cuius oꝑatio eſtvnica ſimplex. Minor Preter hāc eſt q̄dāforma alia materie ſue motiua. cuiꝰ multiplexeſt potētia. oꝑatio varia Cōcl̓o Igit̉ p̄t for pure naturalē nccāriū eſt ponere aīaꝫ iuxtaordinē entiū eādē in ꝑfectōis gradibꝰ excedētēMaior ꝓpoſitio pꝫ. qꝛ naturalia ꝓpter vicinitatē materie qͥꝓpe nihil eſt. maxime diſtāt a pͥmo ꝑfectiſſimo enteergo ſunt tm̄ in eſſe habituali nullo exercito. forma naturalis eſt eoꝝ principiū formale. eſt actus ſolū habitual̓r materiā ſuā informās. ꝯn̄s plene eidē immerſus. Minor ꝓbatur autoritate moyſi Geneẜ .i. vbi d̓r creauit deus aīam viuentē motabilem in genere ſuo.Rōne vero ꝓbat̉. qꝛ om̄e qd̓ eſt. hꝫ eſſe rōem ab aliqͣ forma. ſed bruta hoīes ſunt. ab aliqͣ forma naturali hn̄teſſe rōem Aut illa forma eſt corꝑis tm̄. ꝯſequit̉ qualitates elemētales. Aut erit forma alia Si pͥmo tuncaut erit forma elemēti. aut erit forma ꝯn̄s mixturā elemētoꝝ tm̄. ſic aīalia eſſent elemēta vel lapides qd̓ eſt falſuꝫ. p̄ter formā illā pure naturalē eſt alia vlterior forma quenedū p̄ſidet ſue materie habitual̓r informatiue. ſꝫ virtualiter et efficiēter. trāſitiue eandē ad oēm drām poſitionismouet Quare eſt oꝑatio ſua ſimplex vnica ſicut operatio forme naturalis. ſed eſt multipl̓r variata. Qd̓ experimur diſcurrēdo naturas ſinguloꝝ aīaliū. Cōcluſio ſeqͥtur ex p̄miſſis Et p̄t ſic breuiter ampliꝰ on̄di. qͥa videmus corꝑa quorundā aīaliuꝫ moueri motu ꝓgreſſiuo. etſentire aliqͦ pͥncipio intrinſeco. motus aūt talis eſt ad oēmdrām poſitōis ſcꝫ ſurſum deorſum ante retro dextrorſuꝫet ſiniſtrorſum. qūo videmꝰ aues volare ſuꝑius inferiꝰSed corꝑa illa hn̄t hoc inquantū corꝑa ſunt. nec inqͣꝫtum ꝯmixta ex elemētis. qꝛ ſic oībus corꝑibus ꝯmixtꝭꝯueniret. hn̄t ab aliqͦ pͥncipio ſuꝑiori hoc eſt aīa. Ergo iuxta ordinē entiū eſt ponere talē nobilē formam.Ad obiecta in oppoſitūAd primū eſt dd̓m Qꝭ hoc dicētes Impij erraueruntexcecauit em̄ eos malicia eoꝝ ꝯgnouerūt ſacramenta dei nec ſperauerūt mercedeꝫ iuſticie ſic putabāt aīaꝫeſſe ventū reſpiratōis calorē naturalē. Ad ꝯfirmatio eſt dd̓m. inſpirauit ibi. idē eſt qd̓ ſpūm fecit. ſpūs d̓rſub̓a incorporea eſt aīa rōnalis Spiraculū aūt vite ponit̉ ibi principio vite ſpirādi illud eſt aīa. Ad ſecūdum dcm̄ gregorij quo d̓t plāte viuunt aīam. dꝫintelligi de aīa ẜm definit̉ perfectiſſimis differentijs ſuisſcꝫ ꝯgnitiuo motiuo ẜm locū. qūo d̓t. p. in de vegetabilibus plātis. plante hn̄t aīam. ſed ꝑtem ꝑtis animeQd̓ aūt obijcit̉ de brutis ſanguis eſt eis aīa dꝫ intelligi pͥmus actus aīe ad ſua obiecta fundat̉ in ſanguine ẜm ſanguis vel alius humor. illi rn̄dens ē vltimūnutrimentū vt d̓t. p. in de aīalibus Actus em̄ pͥmi aīe ſtꝭnutrire. augmētare. generare. pͥmi obiectum eſt nutrimentū ẜm ſub̓am ſui. Scd̓i aūt ẜm eſt quantū. Tertijvero ẜm eſt mēbra ad locū generatōis tractū habensvirtutē formatiuā alterius indiuidui eiuſdē in ſpēlꝫ calor in nutrimēto oꝑetur tn̄ eſt. ſꝫ concā Aīaem̄ eſt pͥma mouet mota. Eodē etiā ſanguisin brutis hoībus facit ſenſum. Sed ꝓpter calore naturalē eſt in ip̄o eſt ꝯcauſa ſentiēdi que eſt principiū primū ſenſus Ad ꝯfirmationē dd̓m eſt aeret vo