De animaAreſtotelis
perpetuū a corruptibili. Relique vero ꝑtes aīme exceptoītellectu. ⁊ ſibi cōiunctis que ſunt ratio volūtas deliberatiua ⁊ electiua vel eligētia nō ſtꝭ ſeꝑabiles a corꝑe tn̄ differūt a ſe inuicē rōe ⁊ definitōe. ⁊ ſil̓r dn̄t a corꝑe Sic̄ em̄dn̄t actꝰ ita nccārio dn̄t differre potētie. Sꝫ ſentire ⁊ opinari dn̄t gͦ ſenſitiua ⁊ opīatiua Et ſil̓i mō de alijs dd̓m ēEx qͦ textu trahit̉ ꝯueniēter ꝙ potētie diſtīguūtur ꝑ ſuosꝓprios actꝰ In ſumma. lꝫ obſcure. in toto textu iſto ⁊ ſuperiꝰ poſito. p. vult ꝙ ī hoīe vna ē in ſub̓a aīa. diuerſa ꝟtutibꝰ ꝯgnitiuis. appetitiuis. ⁊ motiuis ẜꝫ locū. ⁊ vegetātibꝰcorpꝰ. Et iō falſuꝫ eſt ꝙ illud qd̓ eſt potētia vegetatīa invno ꝑ locū ⁊ ſub̓am ſeꝑat̉ ab ip̄o. ſꝫ id qd̓ eſt aīa vegetatꝭua. Que vt aīa. nō ē niſi in plātis. ſeꝑat̉ ẜm eē ⁊ locuꝫ ab eoqd̓ eſt aīa ſenſitiua. q̄ eſt in brutis. ⁊ iō q̄rit diuerſum in genere corpꝰ Qm̄ diuerſe in gn̄e ⁊ ſpē forme diuerſoruꝫ ſuntin genere et ſpecie corpoꝝ formatoꝝ. nunqͣꝫ em̄ aīa vegetabil̓ eſt ꝑs aīe ſenſibil̓. ſꝫ pon̄a vegetabil̓ p̄t eē ꝑs corpoꝝformatorum ſicut ſenſibilis ꝑs aīe intellectualis.Ꝙ āt qͥbuſdā aīaliū oīa inſunt hec. qͥbuſdāvero q̄dā hoꝝ. alteris āt vnū ſolū Hoc āt facitdrām aīaliū. ꝓpter quā āt cāꝫ ſit factū. poſteriꝰintēdendū ē Sil̓r āt ⁊ circa ſenſus accidit Aliaqͥdē em̄ habent om̄es. alia vero quoſdaꝫ. Quedam vero vnū maxime neceſſariū tactumHic p. ſoluit vnū dubiū ſuꝑius motuꝫ qd̓ fuit iſtud. anvegetatm̄ ſenſitm̄ ⁊ intellectm̄ ſtꝭ diuerſe ꝑtes aīe vel vnaaīa. dicēs ſicut ſtatim tactū fuit ꝙ in diuerſis ſunt aīe diſtīcte. in eodē vero ſtꝭ potētie vnius aīe. Primū ꝓbat̉. qꝛ qn̄inueniunt̉ in diuerſis tūc penes ip̄a ſumit̉ dr̄a aīaliū Seddr̄a reꝝ eſt ꝑ ſub̓alē formā. gͦ in diuerſis ſtꝭ forme ſub̓alesMaior iſtius rōnis pꝫ ꝑ ph̓m dicentē. in qͥbuſdā aīalibꝰſtꝭ oēs dicte potētie .ſ. vegetatm̄ ſenſitm̄ ⁊ intellectm̄ ſicutin hoīe Quedā ꝟo nō hn̄t niſi qͣſdā. ⁊ q̄dā vnā ſolā .ſ. vegetatiuā. ⁊ in hoc ē dr̄a aīatoꝝ ab inuicē Per hͦ em̄ dicimꝰea q̄ aīata ſtꝭ a ſe inuicē differre. ꝓpter qua aūt cām hͦ ꝯtingat. dicet̉ poſteriꝰ. vbi determīabit̉ de ꝑfectis ⁊ imꝑfectisaīalibꝰ Sil̓i mō manifeſtū ē ꝙ q̄dā aīalia hn̄t oēs ſenſusq̄dā vero hn̄t vnū ſolū .ſ. tactū. q̄ eſt neceſſarius om̄i aīaliQm̄ aūt que viuimus et ſentimꝰ dupl̓r ſicut quo ſcimꝰ. Dicimꝰ aūt hoc qͥdē ſcīam. illd̓aūt aīam vtroqꝫ em̄ hoꝝ dicimus ſcire Similiter aūt ⁊ qͦ ſanamur Aliud qͥdē ſanitas eſt. aliud aūt ꝑte q̄dā corꝑis aut ⁊ toto Hoꝝ aūt ſciētiaqꝫ ex ſanitas forma eſt ⁊ ſpēs q̄dā ⁊ rō vt actus ſuſceptiuoꝝ. hec qͥdē ſciētifici. illa vero ſanabilis. videt̉ em̄ in patiēte ⁊ diſpoſito actiuorū ineſſe actus. Aīa aūt hec quo viuimꝰ ⁊ ſentimꝰ ⁊ mouemur ⁊ intelligimꝰ pͥmo Quare rōq̄dā vtiqꝫ erit ⁊ ſpēs. ſꝫ n̄ vt mat̓ia ⁊ vt ſubiectūHic. p. redeundo ad principale ꝓpoſitum ponit definitionem formalem ip̄ius anime illam declarando ⁊ poſteaꝑ eam demonſtrando dicens pͥmo Quādo ſunt duo qͦrum vtroqꝫ dicimur eſſe vel oꝑari. id quo primo dicimureſſe vel operari. habet ſe vt actus vel forma. et id quo ſecūdario dicimur operari habet ſe vt materia. Sed dicimurviuere anima pͥmo. ⁊ ex conſequēti corpore animato. ergoanima eſt principiū pͥmum quo viuimus. ⁊ per hoc etiam
actus et forma corporis animati Maiorem ꝓbat in duplici forma. ſcientia ſcꝫ ⁊ ſanitate. Quia nos dicimur ſciētes anima. ⁊ quādoqꝫ dicimur ſcientes ſcīa. vtroqꝫ enimiſtoꝝ modoꝝ dicimur ſciētes. Similiter interrogati quoſanamur. dicimus qm̄ ſanamur ſanitate ⁊ ſanamur oculo vel pectore. Sed quādo dicimus ꝙ ſcimus ſcīa vel ſanamur ſanitate. ablatiuus cōſtruitur in habitudine cauſeformalis. ⁊ ſignificamus formā ⁊ actum pͥmum. ⁊ id qd̓eſt rō ſcientie vel ſanitatis. in eo quod ſuſcipit ſcientiam vl̓ſanitatem. quia actus actiuoꝝ. id eſt agentiū naturaliumſunt in patiente hoc eſt in ſuſcipiente diſpoſito. ⁊ ideo eſſequod eſt actus forme eſt in eo quod diſponit̉ ⁊ formaturꝑ illam formā. cuius ꝓprius actus eſt eē quod eſt a formatali Cum aūt dicimus ſanamur pectore vel ſcimus aīmatunc ſignificamus id quod diſponitur ſcīa vel ſanitate ſiue ſubiectū in quo eſt actus talium formaꝝ. Sed neceſſarium eſt ꝙ tale ſuſcipiens ſit agens oꝑationem cuius pͥncipiuꝫ eſt forma. ſicut inſtrumentū agit. ergo ſimili mododicimus ꝙ aīa viuimꝰ ⁊ ꝙ ip̄a eſt actus ⁊ forma. ⁊ rō vite ⁊ viuentis corporis ẜm omnes gradus vite ſuperiusenumeratos Simili modo ipſa erit quo ſentimus et intelligimus. concludit̉ ergo ex hoc ꝙ anima eſt ſpecies ⁊ roet forma corꝑis. ⁊ non corpus aliqd̓ cū forma nunqͣꝫ p̄t eēmateria. ſicut in ſcd̓o phyſicoꝝ dicit ph̓us.Tripliciter enim dicta ſubſtantia ſicut diximus. hec quidem ſpecies illud vero vt materia. Aliud autem ex vtriſqꝫ. horum autē materia quidem potentia. ſpecies autem actus poſtea ex vtriſqꝫ animatuꝫ. non corpus eſt actusanime. ſed ipſa corporis cuiuſdam. Et propter hoc bene opinantur quibus videtur neqꝫſine corpore eſſe neqꝫ corpus aliquod anima.Corpus quidem enim non eſt. Corporis autēaliquid eſt Et propter hoc in corpore eſt ⁊ corpore huiuſmodi. ⁊ non ſicut priores ad corpꝰaptabant ipſam. nihil definientes in quo eſt qͣli et vere. cum non videatur accipere quodlibꝫcorpus contingens. Sic autem fit ⁊ ẜm rationem. vniuſcuiuſqꝫ enim actus in potentia exiſtente ⁊ in propria materia aptus natus eſt fieri. Qd̓ qͥdem igitur actus eſt qͥdam et rō potentiam habētis eſſe hmōi manifeſtum ex his.Hic philoſophus ꝓbat id quod dictū eſt ſupra. Fuitenim dictum ſi anima eſt id quo primo dicimur viuere. ergo eſt actus. Hoc ergo probat hic dicens. Si anima eſtid quo dicimur primū viuere. ergo anima eſt actus. Dicens cum tripliciter dicatur ſubſtātia. ſcꝫ materia formaet compoſitū. manifeſtum eſt ꝙ anima non eſt corpus ſiuemateria. vel animatū compoſitū ex materia ⁊ forma. Relinquitur ergo ꝙ ſit actus corporis. quia tam corpus qͣꝫcorpus animatum ſunt ea quibus ſecūdario viuimꝰ. anima autem eſt id quo primo viuimus Et ex iſtis philoſophus inducit duo correlaria. Quorum primum eſt. ꝙbene opinantur philoſophi qͥbus videtur ꝙ anima non ſitſine corpore. neqꝫ tamē ſit corpus. qꝛ in veritate nō eſt corpus. ſed aliqͥd corporis. qꝛ actus eiꝰ. Scd̓m eſt ꝙ non eſtin corpere quocunqꝫ. ſed in corpore ſibi determinato per