De animaAreſtotelis.
ſimplicioris corꝑis. qd̓ eſt cā alioꝝ corpoꝝ. eſſe debere nobilior ⁊ melior aīa Et eadē rōne q̄rendū eſt ab eis rōnabiliter qͣre aīa q̄ eſt in elemētis ẜm eos eſt melior ⁊ īmortalior. cū nō ꝯſtituat aīal. qͣꝫ ea q̄ eſt in aīalibꝰ q̄ aīal cōprehendēs ⁊ ſentiēs ꝯſtituit Accidit āt vtrobiqꝫ incōueniēset irrōnabile in rep̄hēſiōe iſtaꝝ q̄ſtionū Dicere em̄ ꝙ aīalſit ignis vel aer eſt maxīe irtōnabiliū hoīm. Qꝛ dcm̄ iſtoruꝫ eſt ſil̓e fatuoꝝ dicto. ⁊ dicere ꝙ nō ſint aīalia cū eis inſint aīe incōueniēs eſt oīno Qꝛ ẜm illū modū dicendi nulla erit differentia inter eſſe aīam in aliquo corꝑe ⁊ non eſſeaīam in ipſo in conſtitutione animalisOpinari āt vidēt̉ aīaꝫ eē et in his qm̄ totuꝫꝑtibꝰ ſil̓is ſpēi Quare nccāriū ip̄is dicere aīaꝫet ſil̓is ſpēi ꝑtibꝰ eē ſi intercipi aliqͥd cōtinentisin animalibus animata animalia fiunt.Hic p. ponit motiuū eoꝝ qͥ dixerūt aīam eē in elementꝭnobiliorē di. ꝙ cā qͣre in elemētis opinabant̉ aīam eē nobiliorē ⁊ īmortalē in elemētis qͣꝫ ſit in his q̄ ꝯſtituunt̉ ex elemētis fuit iſta Qꝛ in ſinplici elemēto viderūt totū ⁊ ꝑtemeſſe ſil̓is ſpēi ⁊ forme. ⁊ tn̄ ex hoc ſeqͥt̉ ꝙ neceſſariū ſit ꝙ etiip̄i dicāt ꝙ aīa tal̓ eſt ſil̓is ſpēi ⁊ ꝑtis cū aīa ꝑtis Eſt autēopīo iteꝝ de ꝑte ꝙ opinant̉ ꝙ aīata ſint mixta corꝑa. ꝓpterhoc qd̓ aliqͥd ꝯtinētis ⁊ circūdantis aeris ꝑ anhelitū recipit̉ intra corꝑa eoꝝ. ⁊ cū ꝑs intꝰ recepta ē aīata ⁊ aīatū corpꝰ. dicūt ꝯn̄s eē ꝙ totꝰ aer extra manēs ſit aīatusSi aūt aer qͥdē diſcerptus ſil̓is ſpēi. aīa aūtdiſſil̓is ꝑtis. Hoc qͥdē aliqͥd ip̄ius exiſtet videlicet aliud aūt nō exiſtet Neceſſe em̄ igit̉ ip̄amſil̓is ꝑtis eē. aut nō vnū eſſe in qͣlibet ꝑte om̄isManifeſtū igit̉ ex dictis eſt ꝙ neqꝫ cognoſcere ineſt aīe ꝓpter id qd̓ eſt ex elemētis neqꝫ moueri ip̄am bene neqꝫ vere diciturHic p. reprobat p̄dictā rōnem di. Si aer diſtrictꝰ veldiſcerptꝰ cuiꝰ q̄dā ꝑs eſt intra. ⁊ aliud totū eſt extra ē ſil̓isſpēi. tūc ꝯn̄s eſt vt etiā aīa totius aeris extra ⁊ ꝑtis intraſit ſil̓is ſpēi. Si gͦ exteriorꝭ aeris aīa ſit īmortal̓ vtpote q̄ſꝑ viuificabit ⁊ viuificat viua. ꝯn̄s eſt aīam q̄ eſt in aere qͥintus eſt receptꝰ eē īmortalē. ⁊ hͦ ip̄i nō dixerūt. ſicut eniꝫſe hꝫ ſuſcipiēs ad ſuſcipiēs ita aīa ad aīam ⁊ ecōuerſo. Sivero aer dicat̉ eē ſpēi ſil̓is. ⁊ aīa dicat̉ eē diſſil̓is tūc ſeqͥturneceſſario ꝙ nō ābe ꝑtes aeris ſuſceptibiles erūt aīe. ſꝫ vnaꝑs p̄t eē ſuſceptibil̓ aīe ⁊ alia ꝑs nō erit eo ꝙ ſuſcipiēs ꝓpriū nō hꝫ Seqͥtur igit̉ alteꝝ de duobꝰ. ꝙ aūt ſcꝫ aerſit ſimil̓ ꝑtis ⁊ aīa ſil̓r Aut ſi ip̄a eſt diſſil̓is ⁊ aer ſimiliū ꝑtiuꝫtūc ſeqͥtur ꝙ aīa nō ſit in qͣlibet ꝑte totius aeris. hec aūt ẜꝫipſos ſunt inconuenientia Manifeſtū igit̉ eſt ex his q̄ dicta ſunt. ꝙ neqꝫ cognoſcere ineſt aīe ꝓpter hoc ꝙ ex elementis ſit. neqꝫ mouere ponit̉ bn̄ vl̓ ex cauẜ qͣs ātiqͥ aſſigͣuer̄tUoniā aūt cognoſcere aīe eſt ⁊ ſentire etopinari Adhuc āt ꝯcupiſcere ⁊ deliberare et oīo appetitꝰ Fit āt ⁊ ẜm locū motꝰ ab aīain aīalibꝰ Adhuc āt ⁊ augmētū ⁊ ſtatꝰ ⁊ decremētū. vtrū toti aīe vnūqd̓qꝫ hoꝝ inſit ⁊ om̄i etintelligimus ⁊ ſentimus ⁊ alioꝝ vnūqd̓qꝫ facimus et patimur. aut ꝑtibus alteris altera. Etviuere igitur vtrum in aliquo hoꝝ ſit vno aut
pluribus aut in omnibus aut in alia aliqͣ cāHic ph̓us ꝯn̄ter determinat de ꝑtibus aīme ẜm opīonem antiquoꝝ. poſtqͣꝫ in precedentibus determinauit deſubſtantijs ipſius anime di. ꝙ ea que ſunt in anima ſicutpartes. antiqͥ ad quattuor potiſſimū reduxerūt Uiderūtem̄ ꝙ qͥcquid eſt vnius generis ab aliqua natura vna pͥncipium ſumere. Et omne quod cognitiuū eſt in aīma advnum pͥmum principiū cognitōis reduxerunt. ⁊ illi principio dederunt cognoſcere ꝑ intellectuꝫ ⁊ ſentire ⁊ opinari.eo ꝙ quodlibet illorum cōmunicat ⁊ ꝑticipat aliquod ꝯgnitm ꝑ naturam. ⁊ habet potentiā paſſiuā ad ea que cognoſcit Adhuc aūt in aīma viderunt eſſe concupiſcere perſenſuꝫ rei ꝯuenientis. vel diſcōueniētis. ⁊ deliberare ꝑ rōeꝫregentē voluntatē. ⁊ oīno ⁊ vl̓iter appetitū qͥ cōis eſt ⁊ vegetabili ⁊ ſenſibili ⁊ rōnali aīe. ⁊ cum ꝯceſſerint iſta eē ẜmmotum factum ab aīa ⁊ ſic ineſſe ẜm potentiā actiuaꝫ vl̓formalē. ⁊ iō ad pͥncipium cognitionis nō poſſe reduci. iōiſta ineſſe aīe ẜm diuerſas naturas ⁊ principia videbant̉Etiam viderunt ꝙ motus ẜm locum eſt ab aīma in aīalibus ⁊ coniecerūt inter om̄ia mouentia ꝑfectius eſſe id qd̓mouet ẜm locum. appetitū aūt eſſe imꝑfectum inquantuꝫappetit. ideo exiſtimauerūt motiuū ẜm locum ẜm eandemnaturā ꝯuenire aīe ꝑ quā cōuenit ei eſſe cognitm̄ vl̓ appetitiuū. Et ideo hec tria ẜm tres aīme natutas dixerūt ineſſe Cōſeque ter ꝓcedendo inuenerunt in aīma augmentatm̄ ⁊ iuuentutē ⁊ ſenettutē ⁊ decrementū. ⁊ hec ſemperagere ꝑ calorem naturalē. qͥ eſt virtus corꝑea. ⁊ tamē hecdifferre a p̄habitis. ⁊ ideo iterum hec exiſtimauerūt cauſari ab aliquo ſpēali principio. ⁊ ideo querendū vtrum toti aīme inſit ẜm vnam ⁊ eandē naturā ⁊ eſſentiā vnūqd̓qꝫ iſtoꝝ. ita ꝙ eodem aliqͦ oīa p̄dicta facimus. ⁊ oībus predictis ſi vna natura ⁊ eſſentia ſint intelligimus ⁊ ſentimꝰet facimus ⁊ patimur vnūquodqꝫ alioꝝ. ita ꝙ poſſumusdicere ꝙ vegetatiua intelligimus ⁊ mouemur ẜm locum.et alia facimus. ⁊ intellectu augemūt ⁊ mouemur ẜm locum ⁊ ſentimus. ⁊ reliqua facimus eo ꝙ om̄ia hec vnuꝫ etidem ſunt Hoc eſt q̄tere vtrum omnia predicta facimusvna eſſentia ſiue potētia. aut ita ſit ꝙ ꝑte ſiue ꝑticularibꝰeſſentijs ⁊ diuerſis potētijs iſta diuerſa facimus ſicut dixit Plato Eſt autem mediū inter duo quod vna eſſentiaet diuerſis potentijs hec fiunt vel vna potentia ⁊ diuerſiseſſentijs. ſed nō p̄t eſſe hoc vltimū membrū. qꝛ nunqͣꝫ vnapotētia diuerſarum eſſentiaꝝ. remanet igit̉ vnū ſolum medium. ſcꝫ quod eſt aīam vna eſſentia facere hec omīa ꝑ diuerſas potentias naturales que ſunt in illa eſſentia. Primum iſtoꝝ etiam nō poteſt dici. qꝛ impoſſibile eſt vna eſſentia ⁊ vna potentia plura facere. qꝛ ſcimus ꝙ idem eodem mō ſe habens non facit ꝑ ſe diuerſa ſed ex ſuꝑius dictis manifeſtū eſt ꝙ aīma om̄ia que ſupra dicta ſunt ꝑ ſe facit. ⁊ non ꝑ accn̄s. Querendū igit̉ eſt de duobꝰ membrisrelictis ſolum vtrum ſcꝫ faciat ea que dicta ſunt multꝭ naturis ⁊ potentijs vel vna natura ⁊ multis potentijs Sꝫautem pluribꝰ facit eſſentijs ea que dicta ſunt tunc querēdum eſt vtrū iſte actus qͥ eſt viuere conueniat aīe ẜm aliquod vnū prehabitoꝝ. aut ẜm plura ex eis. aut ẜm omniaenume rata. aut etiam cōueniat eis ex aliqua aliqua cā q̄cunqꝫ ſit illa. Dicunt autem qͥdam aīmam eſſe partitamet partibilē ꝑ eſſentiā ⁊ locum. ⁊ concedunt ꝙ alio quodāintelligit ⁊ alio concupiſcit. cognitiuaꝫ partem ẜm ſuasdrn̄tias ponentes in cerebro. concupiſcibilem in epate. vegetabilem vero ponentes in vaſis ⁊ membris genitalibꝰet motiuam ẜm locum attribuētes poſteriori ꝑti cerebri