Druckschrift 
De anima : Mit Epitoma von Gerardus de Harderwijck
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

rImLipri

corꝑe qd̓ aīatū d̓r ſimul teneat elemēta Quecūqꝫ eſt forma animatoꝝ illa vnit corꝑa aīata. illa forma eſt nobiliꝰet melius qd̓ deſiderat̉ a materia Sed oēs ponūt aīameſſe. dicūt nihil eſt nobilius antiqͥus qͣꝫ aīa Nobiliusqͥdem ex eo. qꝛ ip̄a eſt diuinū quiddā appetibile qd̓ a materia deſiderat̉ Antiqͥus aūt qꝛ ip̄a pͥor eſt definitōe inrentione efficiētis. hec p̄cipue ꝯueniūt intellectuali aīeeſt ſub̓a diuina ens an̄ oēm ꝯtrarietatē corꝑeitatē ẜm ordinē nature. ſi igit̉ aīa eēt ex elemētis tūc elemēta eēt pͥora aīa ſicut ꝯſtituēs pͥus eſt ꝯſtituto. hoc p̄t dici.Omnes aūt ex eo quod cognoſcit ſentit aīa ſunt ex elementis dicūt ip̄am et maxime motiuū de om̄i dicūt aīa. Neqꝫ em̄ ſenſitiua om̄ia motiua Uident̉ em̄ eſſe quedā animaliū mouētia ẜm locū tn̄ videt̉ hoc ſolo motu mouere anima animalHic ponit aliā rōem di. om̄es dicētes aīam ex elemētis rep̄hendunt̉ ex eo cognoſcat et ſentiat ea ſuntentia in natura. ſil̓r illi dicūt definiri magis moti eſſe de eo inſufficiēter ſunt locuti de aīa. em̄ om̄iaſenſitiua mouent̉ ẜm locū ꝓcedendo de vno loco in aliuꝫ.licet forte moueant̉ motū dilatatōis ꝯſtrictōis oīa habent aīam ſenſibilē. hoc em̄ motu nullū illoꝝ caret ſenſuꝫtactus hn̄t. ille ſolus eſt ſufficit ad ꝯſtitutionē aīal̓ ſenſibilē aīam hn̄tis Simil̓r oīa motiua ſui ip̄oꝝ ẜm locūſunt ſcīa ſiue cognoſcētia. qꝛ ſcire eſt hn̄tiū intellectū Mſta vero mouent̉ ẜm locū ſcīam intellectū hn̄t. aīatoꝝ aūt motiuū ẜm locū eſt falſum. qn̄ aīa definit̉ motiuū in loco tūc de motu locali ꝓgreſſiuo intelligitur.Quia hoc ſolo motu videt̉ aīa mouere corpus. alteratiōeem̄ mouet̉ a qualitatibꝰ pͥmis. augmēti em̄ et decremēti eſt cibus. ingredit̉ ſola aīa. Simil̓r etiā qͥcunqꝫdicūt intellectū ſenſum ex elemētis. non de om̄i dicuntaīma. hoc patꝫ Quia plāte videntur viuere non ꝑticipare loci mutationē neqꝫ ſenſum. p̄cipue ẜm ſenſus eſtꝯgnitio ſenſibiliū Quāuis em̄ Iſaac in liº de elemētis dicat plātas hr̄e ſenſum. ip̄e tn̄ d̓t ille ſenſus eſt niſi natural̓ tactꝰ. tactꝰ elemēti eſt ſine cognitōe Et forteveꝝ d̓t Iſaac. qꝛ eſt tm̄ guſtꝰ tactꝰ. tactꝰ alimēti. ſedetiā nutritiua ſeꝑata a ſenſibili. magis tāgit nutrimētū.hoc vltimū radicis eſt infixū in nutrimeto trahit ip̄mex vi nutritīe caloris ſtꝭ in radice. hoc tn̄ qꝛ ſine appetitu naturali fit. qꝛ radices ſiꝭori ſil̓es in trahēdo nutrimentū. mouit Iſaac ad hoc dixit plantas hr̄e duos ſentus naturales. qui ſunt guſtus tactusSimil̓r aūt qͥcunqꝫ intellectiuū ſenſitiuum ex elemētis faciunt. Uident̉ em̄ plante viuere ꝑticipātes loci mutatōne neqꝫ ſenſu etaīaliū multa intelligentiā habere Si aūt aliquis hec ſegregauerit poſueritqꝫ intellectumꝑtem aliquā aīe. ſil̓iter aūt ſenſitiuū neqꝫ vtiqꝫ ſic dicet de om̄i anima neqꝫ de tota neqꝫ devna Hoc aūt ſuſtinuit eſt in orphanicis vocatis carminibus. Dicit em̄ aīam ex toto ingredi reſpiramentū que fert̉ a ventis poſſibile itaqꝫ plātis hoc accidere neqꝫ animalium

altem latuit ſic opinantesHic. p. ꝯfirmat qd̓ dixit di. illi dicūt intellectū etſenſum cāri ex eiſdē elemētis diminute dicūt de aīa. Ꝙꝛvidemꝰ multa ſtꝭ aīalia ſenſum qͥdē hn̄tia intelligentiā. Si vero qͥs ſenſum intellectū ſegregauerit itaſint diuerſe ꝑtes eiuſdē aīe ꝯceſſerit iſta aīa intelligēsſentiēs hꝫ ſuū intelligere ſentire ex elemētis ex qͥbꝰ ē.adhuc ẜmo ꝑfectus. Qꝛ ẜmo ille eſt de om̄i aīa. qꝛ ēde vegetatīa neqꝫ eſt de tota aīa qꝛ eſt de mobilibꝰ ẜꝫlocū qd̓ eſt oīs aīe hn̄tis intelligentiā ſenſum. neqꝫ ē etiāde vna aīa q̄cunqꝫ ſit illa. qꝛ nulla eſt tal̓ aīma tm̄ intelligat ſentiat. nihil aliud oꝑetur. Hanc aūt eandē rep̄hēſionē ſuſtinet opīo tangit̉ in carminibꝰ facit OrpheusIs em̄ dixit totū id qd̓ nos ꝯtinet eſt aer qd̓ eſt plenūdijs qͦs vocauit aīas ingrediunt̉ afferūt̉ ad nos reſpirantibꝰ vētis anhelitū. dulcioreꝫ tn̄ eſſe aīam zephyri qͣꝫalioꝝ ventoꝝ eo nubes pellat molliat aurā.tis em̄ node om̄i aīa dixit ſicut neqꝫ alij. qꝛ eſt poſſibile hoc accidere plātis afferāt ſic aīam. neqꝫ etiā in multis aīalibꝰ que reſpirāt. qꝛ reſpirat niſi aīal ambulās multū habēsſanguinē. hoc aūt latuit ſic opinantesSi vero ex elemētis aīam facere opꝫ. nihūopꝫ ex oībꝰ Sufficiēs em̄ eſt altera ꝑs ꝯtrarietatis ſeip̄am dijudicare oppoſitā Recto em̄et ip̄is obliquū ꝯgnoſcimꝰ. Iudex em̄ vtrorūqꝫ ea ē rcō. Obliquū āt neqꝫ ſuūpiꝰ neqꝫ rcīHic on̄t p̄dictos ſic dicētes fuiſſe ſuꝑfluos Sic̄ em̄ diminutiſtꝭ in doctrina aīe ſic in cauẜ qͣs ponebāt ſiꝫ ſuperflui Dixerūt em̄ cām ꝯgnitōis oīm aīa ē ex oībꝰ elemētis hn̄s in ſe qͣlitates oīm elemētoꝝ. ē ſuꝑfluū. Qꝛetiā ſi ꝯcedat̉ oꝫ dicere aīaꝫ ex elemētis. oꝫ tn̄ſiſtat ex oībꝰ. Qꝛ ꝯͣria reducāt̉ in pͥuatōem hītū ẜmcām. ſufficiēs ē altera ꝑs ꝯͣrietatis ( .ſ. ē modū habitꝰ)ad dijudicādū ꝯgͦſcendū ſeip̄am oppoſitū qd̓ ē moᵐpͥuatōis. Et in ſil̓i p̄t on̄di. qꝛ in geometricis definitō reī ſcimꝰ ip̄ꝫ .ſ. qͥd ē rcm̄ qͥd obliquū. Cano em̄ regulā ſonat. ē id qd̓ habet̉ iudiciū de vtroqꝫ. Obliquuꝫat ſit pͥuatio rcī neqꝫ ē pͥnᵐ ſiue iudex ſui ip̄iꝰ ꝯgnitionis. neqꝫ alterius qd̓ ſibi opponit̉ modū habitus. Et ſimili modo eſt in qualitatibꝰ elementoꝝ.Et in toto at qͥdā ip̄am miſcere dicūt. vn̄ fortaſſis Thales opinatus ē oīa plena dijs.Hoc āt hꝫ qͣſdā dubitatōes. ꝓpt̓ quā em̄ cāꝫin aere aut in igne aīa ſit facit aīal in mixto hoc in his melior putata. Queret enimvtiqꝫ aliqͥs quā ob cāꝫ in aere aīa ea in aīalibꝰ melior īmortalior Accidit āt vtrobiqꝫ incōueniēs irrōnabile Et nāqꝫ dicere aīal ignēaut aerē magis irrōnabiliū ē Et dicere aīalia aīa inſit incōueniēs eſt.Hic ponit ſcd̓aꝫ opīonē di. ſtꝭ qͥdā ph̓oꝝ dicūt aīaꝫmiſceri in toto vniuerſo. in elemētis ponētes qͣꝫ inelemētatis. ex pōne etiā p. Italꝰ de italia fuit Empe.cām ſumpſit ſue opīonis. dicēs oīa plena dijs eo ideꝫdicebat deū noym materiā pͥmā ſiue materiā vniuerſoꝝ Hi āt hn̄t qͣſdā ſpēales ꝯtra ſe opīones Quaꝝ pͥmaē Si aīa ſit in elemēto ſimplici qd̓ ē ignis vl̓ aer qͣre facit ip̄m aīal cogͦſcēs ſentiēs. em̄ mirū videt̉ videat̉