Druckschrift 
De anima : Mit Epitoma von Gerardus de Harderwijck
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

De animaAcertotelis

56oībus erit aīa aut. ſed vident̉ cōia omniū elemēta. Si igit̉ q̄cunqꝫ ſubſtantiaꝝ ſuntex his ſolū Qūo igit̉ ꝯgnoſcet alioꝝ vnūqd̓qꝫ aut dicet vniuſcuiuſqꝫ generis elemētapͥncipia ꝓpria exqͥbus aīam ꝯſtare Erit qͣlitas qͣntitas ſubſtātia Sed impoſſibile eſtex qͣntitatis elemētis ſubſtātiā qͣntitatēdicētibꝰ itaqꝫ ex oībꝰ hec hmōi alia accidūtHic ꝯfirmat hoc qd̓ dictū eſt di. ens dicat̉ multipliciter ita aliud ẜcat ſubſtantiā aliud ad aliqͥd. alid̓quātitatē aliud qualitatē q̄rendū eſt. vtruꝫ ex oībus illiserit aīa vel non. Qꝭ aūt ſit ex oībus videt̉ ex aīaponit̉ ex elemētis. ſunt aliqͣ elemēta ſunt cōiteroīm p̄dicamentoꝝ Querendū eſt igit̉. vtrū ex his ſolis ēq̄cunqꝫ ſunt elemēta ſubſtātiaꝝ. ſi hoc det̉ tūc q̄rit̉ qūocognoſcet quidditatē alioꝝ geneꝝ. vniuſcuiuſqꝫ qd̓ eſtin illis generibꝰ. dicāt cognoſcit niſi ſimile ſimili.tunc em̄ nihil in ſe hꝫ qd̓ ſit ſimile his ſunt in alijs generibus. opꝫ igit̉ eos ex duobꝰ vnuꝫ eligere ſcꝫ aut dicātaīam cognoſcere res alioꝝ geneꝝ. aut dicāt ſintdiuerſa principia elemēta vniuſcuiuſqꝫ generis. aīacognoſcat ꝯponit̉ ex illis. erit igit̉ aīa ẜm hoc in ꝑte qͣlitas. in ꝑte quātitas. in ꝑte ſubſtātia. ſic de alijs p̄dicamentis. erit eēntial̓r qd̓libet p̄dicamentū accidētaliter. ſic erit p̄dicatio accn̄talis qn̄ quātitas vel qualitas p̄dicat̉ de aliqͦ qd̓ cōſtitutū eſt ex pͥncipijs qͣntitatisvel qualitatis. ſicut qn̄ d̓r de linea eſt quātitas vel calore ſit qͣlitas Sed impoſſibile eſt aīam quātitatē vellitatē eſſe. Quia ab oībus fere ſupponit̉ aīa eſt ſubſtantia impoſſibile eſt id qd̓ eſt ſub̓a ꝯſtituat̉ ab elemētisqͣlitatis vel quātitatis. qͥn potius quātitas ꝯſtituit̉ ex elemētis qͣntitatis. qualitas ab elemētis qͣlitatis. neqꝫ aliqͥd fit vnū eēntial̓r ab elemētis ſub̓e ſil̓. ex elemētis alio p̄dicamentoꝝ Accn̄s em̄ eſt in ſub̓a ſicut quedā ꝑsqͥdditatis eius. ſed ſicut q̄dā diſpoſitio p̄t ineſſe nonineſſe Iſta igit̉ ſunt altera incōuenientia ꝯtingūt hisdicunt aīam eſſe ex omnibus entibusIncōueniēs aūt eſt dicere qͥdem impoſſibi/le ſil̓e a ſimili. ſentire aūt ſil̓e ſil̓i cognoſcere ſil̓e ſil̓i. ſentire aūt pati aliqͥd facere moueri ponūt ſil̓r aut cognoſcere intelligere Multas aūt dubitatōes difficultates hn̄te ip̄o dicere ſicut Empe. quod corꝑis elemētis ſingula cognoſcunt̉ ad ſil̓e teſtat̉ quod nūc dictū ēQuecūqꝫ em̄ inſunt in aīaliū corꝑibus ſimpliciter terre vt oſſa nerui pili nihil ſentire videntur quare neqꝫ ſimilia tn̄ cōueniretHicip. on̄dit ph̓i p̄dicti dixerūt impoſſibilia Quiadixerūt impoſſibile eſt ſil̓e a ſil̓i pati ī natura. ſed potiusꝯtrariū patit̉ a ꝯtrario ſꝑ. hoc dicūt non cognoſcitaīa niſi ſibi ſil̓e tn̄ ip̄i dicūt ſicut etiā veritas eſt vt in ſecūdo dicet̉ ſentire eſt aliqͥd pati etiā moueri Om̄e em̄ſentire eſt reciꝑe ſpēm ſenſibilē Et paſſio d̓r a patin in greeo qd̓ eſt reciꝑe in latino Si em̄ ſentire quoddā pati eſt.et ſentire eſt ſil̓e ſil̓i. patit̉ quoddā a ſuo ſil̓i. non igit̉ impoſſibile eſt ſimile a ſil̓i pati. ſed ſemꝑ a ꝯtrario Q āt ml̓tas hꝫ dubitatōes difficultates ita dicere ſicut d̓t Em

pedo. (ſcꝫ oīa que cognoſcunt̉ corꝑea elemēta cognoſcunt̉ ſunt principia oīm. ad ſil̓e cognoſcit̉ om̄e qd̓ cognoſcit̉) vnū qd̓ nūc dictū eſt teſtat̉ āt ꝯtraria ſibijp̄isdicunt teſtat̉ hoc ambigue ẜm exp̄ſſam veritatemdictū eſt. q̄cunqꝫ mēbra in corꝑibus aīaliū ſunt ſimpl̓r terrea ſicut oſſa fere nihil ſentiūt qm̄ nullū eoꝝ ſentit niſi dentes quandā hn̄t medietatē in factu Nerui āt lꝫ ſentiāttn̄ magni nerui ſunt ligamēta oſſiū adinuicē nihil ſentiūt ſunt magis terreſtres. pili vero ſiue crines vl̓r nihilſentiūt. ſil̓r vngues tn̄ talibus ꝯueniret ſentire. ſi veruꝫdiceret Empe. terrā ſentimus terra.Amplius aūt vnūquodqꝫ principioꝝ ignorantia pluriū qͣꝫ intelligētia exiſtet Cognoſcetquidē em̄ vnūquodlibet. multa aūt ignorabit.oīa em̄ alia Accidit aūt Empedocli inſipientiſſimū eſſe deū. Solus em̄ elementoꝝ vnumnon cognoſcet diſcordiam. mortalia autē omnia Ex omnibus em̄ vnūquodqꝫ eſt.Hic ponit rōem ꝯfirmātē improbationeꝫ pͥoris dictidi. om̄e principiū quāto fuerit vniuerſalius pͥus tātoplura dn̄t ſciri ip̄m. ſeqͥtur ẜm Empe. totū ꝯtrariū ſi elementa ſunt pͥncipia ſciēdi. Quia ſeqͥtur ex vno elemētoin aīa ſcit̉ niſi vnū cui ip̄m ſimile eſt. ad om̄ia vero aliamagis ē ignorātie ꝓpter diſſimilitudinē. vnūqd̓qꝫ pͥncipioꝝ ẜm Empe. magis erit ignorātie qͣꝫ ſcīe. elemēta ſunt pͥma principia ad ſciendū Seqͥtur ex opinioneEmpe. celū qd̓ ip̄e dixit eſſe deū ſit inſipientiſſimū. Qꝛdixit celū ꝯponit̉ niſi ex quinqꝫ. hoc eſt igne aere aqͣterra cōcordia. qꝛ ex diſcordia ꝯponit̉ ſimilitudinē ad diſcordiā hꝫ ignorat diſcordiā Mortalia ātcogͦſcūt oīa eo ex ſex pͥncipijs ( ſtꝭ elemēta) oīa ꝯponūtur Ex quinqꝫ nāqꝫ ſupradictis diſcordia cōpoſita ſuntom̄ia mortalia vt dicit EmpedoclesOm̄ino aūt ꝓpter quā cauſam omīa habent aīam qui ſunt. Qm̄ om̄ia aut elementumex elemēto aut vno ant pluribꝰ aūt oībꝰ Nccēem̄ eſt vnū aliqͥd ꝯgnoſcere aūt q̄dam aut oīa.Hic p. ponit aliā rōem qua improbat p̄dictā poſitōeꝫdi. ſi dem Empe. eſt verū maxime q̄rendū eſt. qͣre oīahn̄t aīam tam ſimplicia qͣꝫ ꝯpoſita Si em̄ elementū eſtꝯgnitionis in alio qd̓ ꝯpoſitū eſt. tūc multo magꝭ erit ꝯgnoſcitiuū in ſe ip̄o igit̉ oīa corꝑa ẜm Empe. aut ſuntelementū aut ex elemēto. ſi ex elemēto ſunt aut ſtꝭ ex vnoaut ex pluribus aut ex oībus. videt̉ oīa corꝑa ſunt cognoſcitiua aut vnius aut quorundā aut oīm corpoꝝ. igit̉omnia videntur habere animasDubitabit aūt vtiqꝫ aliqͥs quid eſt vnū faciens ipſa Materie em̄ comꝑantur elemēta Maxime aūt propriū eſt illud continēs qd̓/cunqꝫ eſt. Anima aūt aliqͥd eſt melius antiquius impoſſibile eſt. impoſſibilius āt adhucintellectu Rōnabiliſſimū āt eſſe hūc nobiliſſimum aut diuinum ẜm naturam. Elementa ātdicunt eſſe prima entiumHic ponit̉ ad idē alia eſt iſta. Elemēta ſiue corꝑaſimplicia ꝯꝑant̉ materie cuiꝰ eſt viuere. dubiū eſt qͥdẜm Empe. iſta etiam ſtꝭ ꝯtraria vniat in vnitate in eod i.