Druckschrift 
De anima : Mit Epitoma von Gerardus de Harderwijck
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

De opinionibusantiquorum

Hic cōfirmat amplius improbatōnē ſuam dicēsadhuc eſt neceſſariū mouēs eſſe aliud eſſentialiter a moto. Si igitur vnitates ſunt mote oportꝫ aliqͥd eſſentiam diſtinctū ab eis ſit motiuū vnitatū. Si ergo aīa definiatur eſſentialiter eſſe motiuū aīaliū. aīa eſſentiā aliaerit ab vnitatibus. erit mota ſed mouens tm̄.erit numerus ſeip̄m mouens. Etiā ſi anīa dicat̉ vnitatesvel numerus oportet vnitas ſit quedā materialisdammō ſimpliciter vnitas formalis oportet enimvnitates que ſunt ip̄a anima habeant aliquaꝫ dr̄am adalias vnitates que ſunt alieres. formalis aūt vnitas nondī̄t ab alio formali vnitate neqꝫ numerus a numero. decēem̄ canes decē equi differūt denariū. ſed potiusmateriā. qꝛ iſti ſunt canes. iſti ſunt equi. Cum igit̉ vnitates cōſtituentes aīam differāt ab alijs vnitatibꝰ cōſtituentibꝰ alias res oportet ſunt formales vnitates.puncti em̄ ſolitarij hoc eſt ẜm ſe accepti que vtiqꝫ erit dr̄aab vnitate niſi potentia ſola. igit̉ aīa ſit vnitatesformales ſed vnitates materiales. vnitates tales nondifferāt a punctis aīa erit vnitates que ſunt puncta. Sꝫigitur dicatur altere vnitates ſunt in corꝑe alia pūcta que conſtituunt corꝑa qͣꝫ ille vnitates puncta queſtituūt aīam. oportet tn̄ ſint in eodē loco iſte ille. quelibet em̄ taliū obtinebit locū puncti hoc qd̓ ponunt̉ motevnitates aīe. habēt em̄ tūc neceſſario ſitū ſicut corporisvnitates. vtraqꝫ ergo erunt indiuiſibilia hn̄tia ſitū ſic ſequit̉ ip̄a eſſe in loco vnius puncti. nihil em̄ ꝓhibet in eodeꝫloco eſſe duas vnitates hn̄tes ſitū. ſi em̄ vna ſupponaturalteri. facit aliā quātitatē ip̄a. ſil̓r eſt ſi etiā infiniteſibi ſupponant̉. vnitates aīe corꝑis drām hn̄t. qͥaquoꝝ locus eſt indiuiſibilis. ip̄a indiuiſibilia erūt. queſunt in vno loco ſunt indiuiſibilia. poſita eiuſdē rōis ſūtpuncta. hoc conuenit tam punctis ꝯſtituentibꝰ aīam. qͣꝫetiā pūctis ꝯſtituentibꝰ corpꝰ. Si aūt illud ꝯcedat̉ ſcꝫpuncta que ſūt in corꝑe cōſtituentia corpꝰ. ſunt numerusaīe ꝯſtituit aīam. numerꝰ em̄ eſt aīa ex punctis ē queſūt in corꝑe. tūc q̄rendū ē ab eis qͣre oīa corꝑa hn̄t animas. oīa corꝑa habeāt hmōi corꝑa ſeſe ꝯſtituētia. ſicutip̄i dicūt. pūcta em̄ vt dicūt ſūt in oībꝰ corꝑibꝰ. qꝛ ponūt qd̓libet corpꝰ ꝯſtitui ex infinitis pūctis. Etiaꝫ ſequit̉ ex iſto nullū aīaliū morit̉ ex ſeꝑatōe aīe a corꝑe ſꝫ tm̄ ex reſolutione ꝯtinui ī pūcta. igit̉ aīe aīatoꝝ nūqꝫ a corꝑibꝰ abſoluūt̉ qꝛ ī diuerſis locis phyſice ꝓbatū ē linee alia cōtinua reſoluūt̉ ī pūcta et ſi in infinitū diuidāt̉. remanētibus āt pūctis ī cōtinuo aīe remanēt ī ip̄is. qꝛ pūcta ſuntaīe ſicut cogūt̉ dicere ex ſua pōne. Si aūt ꝓpter hoc cōcedat̉ ē vnitates materiales formalē ꝯſtituūt nūeꝝ quonūerat̉ qͥcqͥd eſt. tunc ſeqͥtur numerus habeat aīam. ſitanimal qd̓ eſt abſurdum.Accidit autem ſicut diximus. ſiquidem idemdicere corpus quoddam ſubtilium partiumipſam ponentibus ſic autem ſicut Democritus dicit ab anima moueri propriū inconueniens Siqͥdem em̄ ē anima in omni eo qd̓ ſentit corꝑe neceſſe duo in eodē eſſe corꝑa ſi corpus aliqd̓ aīa. Numerū aūt dicentibꝰ in vnopuncto puncta multa. aut omne corpus aīamhabere. niſi qͥdē numerꝰ differēs fiat aliꝰ abhis in corꝑe pūctoꝝ Accidit āt aīal moueri a

nūero ſicut et democritū diximꝰ ip̄m mouereQuid em̄ ē differre dicere ſpheras paruas autvnitates magnas aut oīno vnitates ferri. Utrobiqꝫ em̄ neceſſe eſt moueri aīal in eo qd̓ mouentur ipſe. Complectentibus igitur in vnuꝫnumerum et motum. hec quidem accidunt etmulta alia hmōi. Non enim ſolum definitōeꝫanime impoſſibile eſt hmōi eſſe ſed et accidēsManifeſtum eſt autem ſi quis argumentauerit ex ratione hac paſſiones opera anime reddere vt cogitatōnes. ſenſus leticias. triſticiaset quecunqꝫ alia hmōi. Sicut enim diximusprius neqꝫ diuinare eſt facile ex ipſis.Hic. p. ponit aliā rōnē dicēs ſi aīa eēt nūerꝰ tūc ſeq̄ret̉ īcōueniēs cōe qd̓ accidit dicentibꝰ aīa ē corpꝰ indiuiſibile ab alia ꝑte accidit incōueniēs ꝓpriū qd̓ accidit democrito inqͣꝫtū ponit cām qualis dicta eſt moueri eſt ab aīaSi em̄ aīa ſupponat̉ eſſe corpꝰ ꝯpoſitū ex pūctis. tūc contingit incōueniēs qd̓ cōtingit illis dicūt eſſe corpusſubtile tale incōueniēs ē duo corꝑa ſūt in eodē loco. em̄ aīa ſenſibilis ſit in toto eo ſentit eſt ꝑtes inꝑtibus tota in toto vbiqꝫ penetrat corpus aīatū ſenſibile. erit quelibet ꝑs in loco partis corꝑis. ip̄a tota eritin eodē loco corpore qd̓ animat. ſic duo corꝑa erūt ineodē loco. Hoc aūt idē incōueniēs accidit dicentibꝰnumeꝝ motū vel vnitates motas. Numeꝝ em̄ motū neceſſe eſt habere ſitū eſſe eundē punctis. ſeqͥt̉ igit̉ punctus qui eſt anime pars quedam. ſit in eodem loco puncto qui eſt pars quedam corporis. ſic in vno puncto loci oportet eſſe multa. multoꝝ puncta ſicut autem ſe haber locus partis ad partē ſic ſe habet locus totius ad totūet ideo ſicut duo puncta quoꝝ vnū eſt anime alteꝝ corporis ſunt in eodem loco. Ita tota anima ex ſitualibꝰ punctis conſtituta in eodem loco erit cum toto corpore ex ſitualibus punctis conſtituto. ergo duo corpora erunt ī eodem loco. Aut oportet concedere non ſit anima in alqͦcorpore niſi ipſa puncta que conſtituunt ip̄m corpus ſedex hoc ſequitur omne corpus ſit animatū habeat animam qꝛ om̄e corpus ꝯſtituit̉ ex punctis niſi quidā nūerus differēs eſſe ponat̉. aliꝰ qui ſit aīa ab eo numeroeſt punctorū corpus conſtituentiū. ſꝫ tūc ſeqͥtur duo corꝑaeſſe in eodē loco. Hoc igit̉ eſt inconueniens cōe qd̓ acciditſimul dicentibus animam eſſe corpus ſubtile animameſſe numeꝝ qui mouet̉ propriū aūt incōueniēs qd̓ acciditDemocrito accidit etiā iſtis non eſſe aliquā cām motuscorꝑis aīati niſi numerū motū. hec eſt ſil̓is ſicut poſuit Democritꝰ. Quid em̄ ē dicere qͣꝫtū ad cām motꝰ corporū aīatoꝝ dicere ſpheras paruas motu ſuo mouere animal dicere magnificatas ſitū vnitates. aut vl̓iter vnitates motu ſuo mouere corpora aīata. vtrobiqꝫ em̄ neceſſe mouere aīalin eo illa mouent̉ ſic erit voluntariusmotꝰ aīaliū neqꝫ hn̄t ī facl̓tate qͥeſcere ſꝫ moueri tm̄. ſicutſupra dictū eſt. Iſta ſunt igit̉ īpoſſibilia multa alia ſil̓iahis que accidunt illis qui in vnum complectuntur numerum et motum. non enim ſolum definitionem animeimpoſſibile eſt huiuſmodi eſſe ſed etiam accidentia propria que ſunt anime paſſiones proprietates naturalesimpoſſibile eſt attribuere numero. hoc aūt facile ē ei arguta mēte tentauerit aſſignare cauſas propriaꝝ paſſio-