Druckschrift 
De anima : Mit Epitoma von Gerardus de Harderwijck
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

De opinionibusantiquorum

Et quidem harmonia quedā cōpoſitoruꝫeſt aut compoſitio. animam aūt neutrū poſſibile eſt eſſe horum. Hic ph̓s reprobat hāc opinionē aliqͦt rōnibꝰ dicensharmonia hꝫ in ſe niſi duo. Aut em̄ harmonia dicit̉ip̄a ꝓportōnis. qua ꝯmiſcent̉ ꝯponūtur ꝯmixta etꝯpoſita Aut etiā ip̄a mixtio vel ꝯpoſitio vocat̉ harmonia. Aīa aūt neutrū iſtoꝝ eſt. Minor ptꝫ qꝛ aīa hꝫoꝑatōes ſunt ẜm nūeꝝ alicuiꝰ ꝯmiſcibiliū vel ꝯpoſitorū. mixtio āt ꝯpō hn̄t ꝟtutē agēdi aliqͥd qd̓reducat̉ ad miſcibilia vel ꝯpoſita in cōi vel in ſpēali. igit̉ erit aīa mixtio vel ꝯpoſitio. Etiā mixtio ꝯpoſitio agūt aliqͥd niſi vnū qd̓ eſt ẜm actū in quē mixta ſuntvel ꝯpoſita. aīa aūt omnis agit multa.Amplius aūt mouere eſt harmonie animeautem attribuunt hmōi omnes Hic ponit̉ ſcd̓a ad idē et eſt iſta. Qouere localiter eſt harmonie. Quia aliter oīa mixta ad harmoniamhaberet motū localē quo ip̄a ſeip̄a mouerent. Aīam aūtmaxime ſenſibilē videmus eſſe motiuā ẜm motū ꝓgreſſiuū. ideo oēs fere antiqui dixerunt aīam eſſe diffiniendam motiuū eſſe. Quia viderūt plātas habere animaꝫ. ſꝫ ꝑtē ꝑtis aīe. aīaliū āt videbat aīas eſſe ꝑfectas Congruit āt magis de ſanitate drn̄e harmoniā oīno de corporeis ꝟtutibꝰ qͣꝫ de aīa Manifeſtū āt ſi aliqͥs tentauerit reddere paſſiones oꝑa aīe harmonia qͣdā difficile ei adaptare. Hic ponit̉ tertia ad idē que eſt iſta. Sanitas magis ꝯueniēter d̓r harmonia qͣꝫ aīa vniuerſaliter om̄espotentie ſiue ꝟtutes habitus corporei. qꝛ tales ſtꝭ incorꝑe ẜm ip̄m eſt ꝯmixtū vel ꝯpoſitū ex ꝯtrarijs. tales em̄ ſunt diffuſi in corꝑe ẜm qͣꝫtitatē corꝑis ẜmponētiū qualitates. qꝛ ẜm tales vnus eſt ſanior altero.Hoc aūt ineſt aīa alicui corꝑi. ita .ſ. vnꝰ ſit animātior alio ẜm qͣꝫtitatē qualitatē mixtoꝝ ꝯpoſitoꝝQuia licet aīa vegetabilis et ſenſibilis ſint ꝟtutes operantes in corpore explētes oꝑatōes ſuas niſi in corporis aliqͣ ꝑte tn̄ ſunt corporee ꝟtutes dictuseſt. ideo habitus corꝑalis virtus corporea eſt. vel qualitas. Anima āt vegetabilis ſenſibilis ẜm vires ſuasſunt quidē ꝟtutes incorporee. ſꝫ corporee Intellectꝰvero nec virtus eſt corporea nec in corpore ſꝫ ſeꝑata.aūt facile manfeſtat̉ ei tentat reddere cās oꝑationū etet paſſionū aīe. qͣre vna ſit viſiua. alia auditiua. tertiaimaginatiua. et qͣrta intellectiua Cauſe āt harmonie ille ꝯueniūt Quia poſſumꝰ dicere ex abūdātiaphlegmatis ſuꝑ cholerā ꝯpoſitio oculi habeat viſum et abūdantia cholere ſuꝑ ſanguinē in aure ſit auditus.ſic de alijs diuerſis harmonijs mixtorū ꝯpoſitoꝝ. nonem̄ differt imaginatio a reminiſcentia in hoc plus habeat oſſis qͣꝫ carnis vel econuerſo.Amplius āt drn̄tie harmoniā in duo reſpiciētes maxime quidē ꝓpriā magnitudinū in habentibꝰ motū ꝯpōem pōnem ip̄oꝝ ſicꝯgruat vt nullū ꝯgeneū p̄termittat̉ Hinc āt eteoꝝ ꝯmiſcent̉ rōem Neutro qͥdē igit̉ modorōnabile. Cōpoſitio aūt ꝑtiū corꝑis multū inueſtigabilis eſt. Multe em̄ ꝯpoſitiones ꝑtiū

et multipliciter ſūt. Cuiꝰ igit̉ quō cōgruit acciꝑe intellectū cōpoſitōem aūt ſenſitiuū etappetitiuū. Sil̓r aūt et inconueniēs rōnemmixtionis eſſe aīam. em̄ eādē hꝫ rōnēmixtio elemētoꝝ ẜm quā caro ẜm quā os. accidit igit̉ multas aīas habere ẜm corpꝰ:ſi qͥdē oīa ex elemētis cōmixtōnes ſunt. cōmixtionis aūt harmonia anima.Hic ponit̉ qͣrta ad idē ē iſta ſi harmoniā diuidamꝰin duo. ſciemꝰ vtiqꝫ harmoniā aīaꝫ. ꝯſiderātes primo maxīe ea ſūt ꝓpria harmonie ē vt videamꝰ propͥa magnitudinū hn̄t motū pōnē ſiue ſitū ꝯſideremꝰꝯpoſitōem harmonie ip̄iꝰ. ē ex talibꝰ. Qꝛ ille magnitudines tales ſic ꝯpoſite ꝯſonāt ꝯtingat acciꝑe aliqd̓mixtoꝝ vl̓ ꝯpoſitoꝝ ꝓxim. qꝛ in tali ꝯpōne ē ignis iuxta ignē ꝓximꝰ. ita ſit aliqͥd mediū qꝛ plurimū cuiuſlibet elemēti ē plurimo alteriꝰ vbiqꝫ ignis ē iuxtaaquā cetera elemēta ecōuerſo qd̓libet quolibꝫ heceſt vna intētio harmonie ē ꝓpria. Ab alia aūt ꝑte d̓r harmonia ꝓportio ē in rebꝰ miſcibilibꝰ cōponibilibꝰ anqͣꝫmiſceant̉. oꝫ em̄ ꝓportionata ſit q̄libet cuilibet. qꝛ aliterneqꝫ miſceri neqꝫ cōponi poſſent ad aliqd̓ vnū ꝯſtituēdūet hec harmonia ē in vno qͦqꝫ miſcibiliū ꝯponibiliū reſpectu alteriꝰ eſt oīm ſil̓ mixtoꝝ ꝯpoſitoꝝ. itaꝓprie d̓r harmonia ſicut priori dcā. Sꝫ neutro iſtoruꝫmodoꝝ rōnabile ē aīam dicere harmoniā Qixtura em̄et ꝯpoſitio corꝑis multū facile inueſtigat̉ qͣlis ſit in qͦlibetmenbro ſil̓i vel diſſimili. ml̓te em̄ diuerſe ſūt diuerſaꝝ partiū corꝑis ꝯpoſitōnes manifeſte ſūt qꝛ in oſſe ē plꝰ terreſtreitatis in carne plus ſanguinis. ſic de alijs. Queratur ergo cuiꝰ menbri cōmixtio vel cōpoſitio ē intellectꝰet cuiuſmodi alia cōmixtio vl̓ ꝯpoſitio ſit fenſitiua potentia cuiꝰ ſit appetitiua. erit aſſignare Sil̓r āt ex iſta opiniōe ſeqͥt̉ incōueniēs ē dicere aīaꝫ rōeꝫ ꝓportōeꝫꝯtēperamēti vl̓ mixture. em̄ vna eadē ē harmōiecōtꝑamēti ẜm quā ē os ẜm quā ē caro. ml̓te diuerſe ſūt hmōi ꝯtꝑamēti rōes in vno corꝑe aīato multotiens ſeqͥtur ml̓tas ineſſe aīas in eodē corꝑe ponit̉ ſiqͥdeꝫaīa eſſe harimonia ꝯtꝑamēti. corpus aūt organicū inꝑtibꝰ diſſimilibꝰ ml̓tas hꝫ tales harmonias. Hec igit̉ tōit̓dicta ſunt ꝯtra eos aīam harmoniā eſſe dixerūt.Inueſtigabit aūt hoc vtiqꝫ aliqͥs ab Empe.vnūqd̓qꝫ hoꝝ rōne quadā dicit eſſe vtrū igit̉hec aīa aut ē magis aliqͥd ſit in ꝑtibusHic ſpecialiter reprobat opinionē Empe. di. ſpēaliter ab Empe. inueſtigādū ē harmonia ſpēaliter ſit aīaDicit em̄ Empe. qd̓libet corpoꝝ mixtoꝝ rōem harmoniā qͣndā ẜm formā q̄rendū igit̉ ē vtrū aīa ſit illa harmonia ſiue ꝓportio tꝑamēti ē in ſingulis mēbris corꝑisvel ſit aīa in mixtis corꝑibꝰ mēbris ex tali mixtura. cuꝫtn̄ alteꝝ ſit aliqͥd a mixtura ꝓportōne. Si em̄ ſit mixtura ſinguloꝝ mēbroꝝ. tūc ineuitabil̓r ſeqͥt̉ multas aīas īvno corꝑe eodē. Si aūt ſit alterū aliqͥd cauſatū a mixtura. ad minus ab Empe. dr̄a debuit aſſignari.Amplius aūt vtrū cōcordia cuiuſlibet mixtionis cauſa aut eius que ẜm rōnē hoc vtrum eſt aut alterum aliqͥd preter rōnem. Hecdem igitur habent hmō i dubitatōnes.