Druckschrift 
De anima : Mit Epitoma von Gerardus de Harderwijck
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

De opinionibusantiquorum.

ſeipſa dicit neceſſario moueri. mouet autem corpus. quiacomplexa ad ipſum ſicut forma incorporata corporinexa eidem ẜm omnes vires ſuas. Dicit em̄ plato anima ꝯponitur ex harmonicis numeris diſpertitur numeros in partes corporis. quos numeros vocat Platoelementa. ideo dicit eam componi ex elementis ſiueſtitui. hoc eſt ex pͥmis numeris elementalium. ꝯſtituiturautem ſic ex elementis quatenus habeat ſenſum potentiam cognitiuam omniū ex numeris harmonialiter componentibꝰ eam. Quia niſi ꝯponeretur ex numeris pͥmordialibꝰ non cognoſceret omnia. qꝛ non eſſet in potentia reſpectu omniū talem niſi haberet harmoniā eſſet tercijordinis. Quia tunc ex illuminatione fluente percipit primam cauſam intelligentias que precedūt eam ex ordine nature. ſequentia percipit ex capacitate potentie queeſt ante formam corporalem. per hos numeros fert totum mūdum quaſi in ſeipſam. eo habet motus ꝯſonantes ad pͥncipales partes mūdi. Dixit em̄ Plato deusdeorum opifex deorum omniū primo fecit orbem rectumquando dedit ei naturam ignis. qui eſt rectarum dimenſionum recti motus. vt in libro de celo dictum eſt. Deinde vt equaliter ordinate accederet recederet cauſando generationem corruptionem. reflexit rectitudinēdimenſionum eius in circulum eo rectum cum ſit vnius ſimplicis forme principium eſt linee circularis que eſtduarum formarum quarum vna eſt concauitas aliauexitas. Habita autem figura motu circularibꝰ fuit ſufficientia in motu circulari qui eſt ſuper polos mūdi.ab oriente in occidentem per occidens regirando in oriens. quoniā vno modo ſe habens non accedit recedit.ſed oritur occidit ſuper eaſdem partes eodeꝫ modo. ſicin diuerſis. locis cauſarentur diuerſa. Propter quoddixit Plato circulum vnum deus deoꝝ dn̄s diuiſit induos circulos dupliciter coordinatos. quorum vnus eſtoccidentalis equinoctialis qui mouetur ſuper polosdi faciens motuꝫ diurnū. qui eſt motus pͥmi orbis. Secundus eſt circulus ſignorum qui habet polos propriosmobiles in duobꝰ paralellis quoruꝫ vnus eſt aqͥlonarispoli alter meridionalis. ſuper cuius polos omnes ſtellemouentur. iſti circuli ſunt coordinati. qꝛ vnus facit longitudinem in omnibꝰ his que generātur ab orbe. alter autem latitudinem motus qui eſt ſuper polos eius a meridie in aquilonem. econuerſo inter duos circulos ſolſticiales. Alterū aūt circuloꝝ qui eſt circulus ſignorum diuiſit in ſeptem circulos planetarum. hoc eſt ſaturni. iouismartis. ſolis. mercurij. veneris. lune. quorū omniū motus eſt a meridie in ſeptentrionem ſuper polos orbis ſignorum. hos motus dixit bene principia omniū naturalium. Animam autem poſuit ſicut ſuperius diximuseſt in confinio eternitatis temporis precipue animammūdi cuius particulares anime ſunt tanqͣꝫ imagines. etideo etiam dixit in anima ẜm naturam eſſe aſpectum rectum. eo cognoſcendo egreditur directe ſuper rerum rationes numeros quibꝰ ipſe res conſtituūtur. Hunc autem aſpectum reflexit in motibꝰ anime in circulis. qꝛ anima a ſe incipit vt dicebat habens in ſe omniū rerum rationes. que excitate a rebꝰ extra efficiūtur principium ſcientie. Et ideo dixit Plato cum anima progreditur recte in res extra reflectitur cognitio rerum in ſeipſa. quoniāin ſeipſa cognoſcit quorum ſunt rationes recordat̉ Propter quod dicit Boetius in libro de ꝯſolatione. ſi Platonis muſa verum perſonat quod quiſqꝫ diſcit immemor

recordatur. ſic per reflectionem recti in circulum cauſatur in anima intellectus veritatis. In ſuperioribꝰ autemſunt duo ordines motuū motorum in genere. Unusdem primus motus motor. Primꝰ qui eſt aplanes vocatus. quaſi ſine errore exiſtens rectus qui eſt motus diurnus. Alter aūt motus eſt ſiue ordo intelligentie ſecūdiordinis motus latitudinis zodiaci qui dicitur motusplanes quaſi erraticus. quia in eo ſunt diſgreſſiones multe diuerſoꝝ planetarum. ſic etiam eſt in anima in mouet ſemper intellectus recte ſine errore. Phantaſia autēet concupiſcentia recte non recte. ſicut in tercio patebit. ideo in anima dixit eſſe duos circulos pͥmos. ſicut incelo duos primos motus. Alterum autem dixit in ſeptem diuidi qui eſt ſub phantaſmatibꝰ mole carnis pregrauatur. Unde dicit animā in ſphera ſaturni acciperememoriam longam. in ſphera iouis accipere rōcinatōemꝓbabilium ſiue opinionū. In ſphera martis iraſcibilemet in ſphera ſolis ſenſibilium illuſtrationē. In ſphera mercurij eſtimationem nociui ꝯuenientis. Et in ſphera veneris ꝯcupiſcibilitatem. Et in ſphera lune motus quosmouet inſequendo naturam corporis. vt attrahendo. nutriendo. augendo. generando. Omnes em̄ iſti ſeptemgyrouagi ſunt aliquando recti aliquando non recti. etomnes in circulum reflectūtur. incipiendo ab anima inanimā terminantur. qm̄ Plato dixit quoniā omniū ſpecies ſunt in anima. non excitatur niſi a rebꝰ extra. Dicebat etiam animas ab initio factas in comꝑaribꝰ ſtelliset quādo deſcendūt tunc per incorporeum deſcendunt.et in ordine primo ſunt rectorum motuum. in deſcenſuper ordinem planetarum accipiunt vires motus iuxtapredicta. paulatim vſqꝫ ad onus carnis deprimitur. etibi inebriate cratere lacteo qui eſt dulcedo carnis quaſicarnales efficiūtur. obliuiſcūtur ſuperioris harmonie cuius tn̄ ſimilitudinē ſpecies in ſe habent. Quando aūtexcitate redeūt in corpore ad ꝓprium bonum innatumſibi ẜm ſcientias virtutes. tūc reaſcendūt per geminosad ſtellas compares. Si autem ſunt mali meriti in ſecunda tranſcorporatione efficiūtur fere vel beſtie alie. moribꝰeorum congruentes Dicebat autem plato omnia hec vtdicit ph̓us in fine iſtius textus quaſi motꝰ celi eſſent motus anime econuerſo. Primū quidem igitur bene dicitur animam magnitudinem eſſe. eam em̄ quam omnis talem eſſe vult qualis eſt aliquando vocatus intellectus Non em̄ velut ſenſitiua eſt neqꝫ vt deſideratiua Harum em̄ motus non circulatio eſt Hic ph̓us reprobat opinionem p̄dictam dicensmo bene ꝯueniunt dicere anima ſit magnitudo ſiuevirtus in corpore exiſtens que habet magnitudinem. qd̓tamen ſequitur ex dictis Platōnis quibꝰ dicit ipſa ẜmharmonicos numeros eſt corpori ꝓportionata ſiue aptata. Si em̄ ꝯnaturalis eſt corpori ſicut viſus oculo vel qͣꝫtitas magnitudini. oportet aut ſit magnitudo aut virtus aliqua in magnitudine exiſtens. hoc non bene dicit̉et tamen dicitur. Plato em̄ vult anima mūdi talis ſit ſicut eſt anima illa que aliquando. hoc eſt in quibuſdā vocatur intellectus. dixit em̄ animam mūdi eſſe intellectualēCauſa aūt quare hoc dicit eſt. Quia ītellectualis animaij.