Tractatus ietudusTibri primi de anima.

tia eſt ab eo quod mouetur ſecundum qd̓ mouetur. ⁊ anima extabit vtiqꝫ a ſubſtantia ipſius ſecundum ſeipſam niſi ſecundum accidēsſeipſam moueat. ſed eſt motus ſubſtantie ipſius per ſeHic philoſophus ponit aliam rationem ad idemdicens. ſi anima naturaliter mouet ſeipſam ⁊ ſubſtantialiter tunc vtiqꝫ mouetur a ſeipſa. Omnis autem motusfacit diſtare mobile ab aliqua natura alicuius generis inquo eſt motus ẜm ꝙ ꝯueniunt ẜm generis diuerſitatemAut em̄ facit diſtare ab vbi aut a forma. aut a quantitate. Si igitur autem motus eſt in ſubſtātia eius vt dicūtaduerſarij tunc anima per motum illum diſtabit a ſubſtantia ipſius in qua eſt ⁊ per quam ineſt ei motus ẜm ipſam animam. Hoc enim ſine dubio ſequitur niſi dicaturei motus ẜm accidens ineſſe. hoc autem non ponitur. ſedpotius ꝙ motus ſit ẜm ſubſtantiam ipſius. Motus em̄eſſentialiter eſt diſtantia eius quod mouetur. Quia cummotus ſit enthelechia exiſtentis in potētia ẜm ꝙ eſt in potentia. oportet ꝙ omne quod mouetur diſtet ab eo in qd̓mouetur. ergo ſi motus ineſt anime vt ſubſtantia ipſiusoportet ꝙ anima ſubſtantialiter diſtet ab aliquo ſubſtantiali ſuo. ⁊ hoc non eſt verum cuꝫ ipſa ſit actus corporis.Hec autem omnia ſequuntur niſi dicatur animam mouere ſeipſam ẜm accidens. tamen et ſi hoc concedatur adhuc non ſequitur ꝙ ipſa per accidēs ſit in loco ſicut alia ꝑaccidens ſunt in loco. quia ipſa non eſt pars alicuius qd̓per ſe eſt in loco. per quam partem ⁊ partes eius illudreferatur ad locum vel totum. Eſt enim pars animati eſſentialis ⁊ non quantitatiua. Cum vero dicitur ꝙpars per accidens eſt in loco intelligitur de illa parte queper ſe poteſt eſſe in loco. Cum vero dicitur ꝙ albedo peraccidens eſt in loco quia album corpus per ſe eſt in locoeſt albedo forma ſitualis in albo ⁊ quantitatiua quorumeſt locus per accidens Anima autem non determinaturquantitate per accidens. ideo etiam neqꝫ hoc modo eſt inloco. ſed eſt in loco. quia extra locum corporis ſui noninuenitur. vt dictum fuit. Hoc aūt vocatur a quibuſdādefiniri loco. et hoc modo per accidens poteſt dici in locoHec igitur ſunt que probant animam non moueri localiter vel alio motū ẜm ſeUidam autem ⁊ mouere animaꝫ dicūtcorpus in quo eſt ſicut ipſa mouetur. vtdemocritus ſimiliter dicēs Philippo comediarum didaſcholo. Refert em̄ Dedalum feciſſe ligneam mineruam effundens argentuꝫfuſile. Similiter autem ⁊ Democritus dicit.motas em̄ inquit indiuiſibiles ſpheras propter id ꝙ aꝑte nate ſunt nuſquam manere cōtrahereqꝫ ⁊ mouere corpus omne. Nos aūtinterrogabimus ſi et quieſcere facit hoc idemquomodo autem faciet: difficile autē impoſſibile dicere. Omnino aūt ſic non videtur aīamouere animal. ſed per voluntatem quandamet intellectum:

¶ Hic continuat opinionem priorem dicens ꝙ quidameorum qui definiunt animam per motuꝫ dicunt eam mouere corpus in quo eſt localicer in eo ꝙ ipſa localiter mouetur. vt Democritus qui dicit ſimilem cauſam eſſe motus animati corporis. qualem dixit Philippus quidā didaſcholus ſiue doctor comediarum. Docebat em̄ comicos ꝯuocare in villis homines ad carmina audiēda perhoc ꝙ fierent imagines deorum mobiles ꝓpter quarumſpectaculum homines ꝯfluerent. referens dedalum antiquitus feciſſe ligneam imaginem mobilem in omnibꝰmembris. ita ꝙ videbatur cantare per motum lingue ettripudiare. Cauſa aūt motus fuit. quia in concauo imaginis fuerunt infixa organa in argento viuo. ⁊ ad motuꝫillius moueri videbantur. ſicut adhuc fit in ſtellis ⁊ imaginibꝰ. pedes aūt ſtabant ſuper rotulas paruas in quibꝰarcus concaui erant ⁊ diſtincti per cellulas. ⁊ cum argentum viuū deſcendebat in interiori arcu ꝑ cellulas. tūc poſterior arcus eleuabatur ⁊ conuertebatur tota. ⁊ tūc imago mouebatur de loco ad locum. quia neceſſario mouerihabuit ad eandem partem ad quam mouebatur fuſile ſiue argentum viuum. Et ſimilem cauſam motus animalium ponit Democritus. dicit em̄ ꝙ indiuiſibiles ſpherein ſe mouentur eo ꝙ apte nate ſunt non mouere ſiue quieſcere propter cauſam ſuperius inductam. ⁊ cum ſic mouētur ſphere ille tunc trahūt ſecum ⁊ mouent totum corpus in eandem partem ad quam ipſe mouent̉. Et iſtudleue eſt deſtruere Primo em̄ querendum eſt a Democrito que ſit cauſa ꝙ quieſcunt animātia quādo volūt. Huius cauſa non eſt ſphera indiuiſibilis que nunqͣꝫ quieſcerepoteſt. Qanifeſtum eſt aūt ꝙ idē eſt cauſa proceſſiui motus ⁊ quietis in animalibꝰ. Qualit̓ em̄ indiuiſibilis ſphera faciat quietē. vel difficile vel impoſſibile eſt Democrito dicere. Difficile quidem ſi fingat ꝯſtrictionem atomorum facere quietem. quādo ſunt in pleno Impoſſibile autem ſi nūc velit adaptare cauſam. Democritus enim inpleno dixit has ſpheras quieſcere ⁊ in vacuo moueri.Uniuerſaliter aūt loquendo ex his que apparent ad ſenſum non ex tali cauſa cauſatur motus ꝓgreſſiuus aīaliūquaſi ſit ex neceſſitate alicuius quod non poteſt quieſcereſed potius ex voluntate libera ⁊ intellectu cauſatur quenō neceſſario mouent. ſed quando volunt.Odem aūt mō ⁊ Timeus ꝑ hiſiologiſatanimam mouere corpus In eo em̄ ꝙ eſtmoueri ipſaꝫ ⁊ corpus mouet propter id ꝙ cōplexa eſt ad ipſum. Conſtitutam em̄ ex elementis ⁊ diſpertitam ẜm harmonicos numeros.quatenus cum naturaleꝫ ſenſum harmonie habeat. ⁊ vt omne feratur ẜm ꝯſonantes motusaſpectum rectum in circulum reflexit. ⁊ diuidens ex vno in duos circulos dupliciter coordinatos. iterū vnum diuiſit in ſemptem circūlos tanqͣꝫ eſſent celi motus anime motus.¶ Hic ponit opinionem Timei dicens. ꝙ Timeus eodem modo phiſiologiſat volens reddere cauſam naturalem quare anima mouet corpus ⁊ oſtendit cauſam ex neceſſitate mouentem ⁊ nō ex voluntate. Dicit em̄ ꝙ in eomouet corpus in quo in ſeipſa mouetur. ipſam autem in