De opinionibusautiquorum
Definiunt auteꝫ omnes animā tribus vt ē dicere motu ſenſu ⁊ incorporeo. Horum autemvnumquodqꝫ reducitur ad principia. vnde etin cognoſcendo definientes ipſam aut elementum aut ex elementis faciunt dicentes ſimiliter inuicem preter vnum Dicunt enim ſimile cognoſciſimili. Quoniam autem animaomnia cognoſcit conſtituunt eam ex omnibꝰprincipijs. Quicunqꝫ quidem igitur vnam aliquam dicunt cauſam vt elementum vnumet animam vnam ponunt vt ignem aut aeremplura vero dicentes principia ⁊ animam plura dicunt.Hic ph̓s recapitulando dicit. ꝙ antiqui tria dixeruntſubſtantialiter ineſſe anime ſcꝫ motum ſenſum ⁊ incorporeum. Motum quidem dixerunt ei ineſſe quo ſeipſammouet. ſenſum quia illum eundem reputabant cum intellectu. omnem virtutem apprehenſiuam ſiue cognitiuāſenſum vocantes. Sed incorporeū dicebant ei ineſſe hacratōne. Quia videbant ꝙ omnis forma que determinatet perficit materiam poſt corporeitatem ẜm naturam ſibi adueniens. diuiſibilis ⁊ corruptibilis eſt. Animam autem videbant indiuiſibilem ⁊ incorruptibilem ideo dixerunt incorporeum ei per naturam ineſſe. Hac igitur ratōne moti ⁊ inducti ⁊ ſimilibus. dixerunt animā incorpoream. ⁊ ip̄am animam per incorporeum definiri. nihil inconueniens in hoc dicentes. Sed in ſuppoſito incorporei ml̓tum errabant propter nouitatem eoꝝ in ph̓ia. Quia incorporeum dicebant rarum quod tactu ⁊ viſu non manifeſtatur. ⁊ ſic inciderunt in errores diuerſos. aerem vl̓ vaporem dicentes eſſe animam. Horum autem triuꝫ quedicta ſunt quodlibet reduxerunt ad aliquod nature principium eo ꝙ animā videbat habere proprietatē primi principij alicuius. in mouendo ⁊ quieſcendo vel cognoſcendoſicut ſupra manifeſtatū eſt. ⁊ ideo illi qui animam in cognoſcendo eſſe definierunt ponebant animā eſſe aliqͥd materie prime. etiam id quod ipſi ſupponebant eſſe materiaꝫprimam. dicebant eſſe anima. ⁊ ideo dixerūt ip̄am eſſe elementū primū aūt id quod propria compoſitōne componitur ex primis elementis. quia iuxta pretacta. primū determinās potentiā materie prime. eſt intellectualis ⁊ cognoſcitiua natura. Et in hoc ſimiliter omnes preter vnumdixerūt quo ad cauſam dicti. licet valde eſſent diſſimilesin determinādo ſuppoſitū elementi qd̓ aīam eſſe dixeruntCauſa aūt dicti fuit ꝙ ſimile ſimili cognoſcit̉ eo ꝙ omniscognitio eſt per aſſimilatōnem. ⁊ quia aīa cognoſcit oīa ⁊cognitio reꝝ eſt ꝑ principia reꝝ ideo dixerūt eam conſtitui ex pͥmis pͥncipijs reꝝ. Et quicūqꝫ inter eos dixerunttm̄ vnā eſſe cām (que materialis eſt) entiū. dicunt aliqd̓elemētū eſſe pͥncipiū vnū. Illi etiā aīam vnū illud eſſe dixerūt vt ignē vel aerē vel aliqd̓ alioꝝ elementoꝝ. Pluraꝟo dicētes cauſas ⁊ pͥncipia materialia dicūt aīam eē plura. vel prima compoſitōne componi ex pluribus.Anaxagoras autem ſolus impaſſibilem dicitintellectum ⁊ nihil cōmune nulli aliorum habere Huiuſmodi autem cum ſit. quomodo cognoſcit ⁊ propter quā cauſam neqꝫ ille dixit ne
qꝫ ex his que dicta ſunt conſpicuum eſt.Hic ponit differentiā poſitōnis Anaxagore ab alioꝝpoſitōnibꝰ Dicens. Q Anaxa. ſolus cōſiderans altiusimpaſſibilem ⁊ immaterialem dicit intellectū ⁊ nihil habere cōmune in eſſe cum alijs elementis corporalibꝰ. Uoluit em̄ Anaxagoras duo eſſe pͥncipia ⁊ cauſas. quorumvnū eſſet efficiens ⁊ reliquū materiale. ⁊ vnū quideꝫ dicebat eſſe intellectum oīa agentē ẜm formas quas habetapud ſe ⁊ diſtinguētē reliquum autē dixit eſſe chaos primū ex quo intellectus format ⁊ diſtinguit res. ⁊ lucē ſubſtantē huic intellectui dicebat eſſe animam ⁊ ideo nō habere cōmunem materiam cum alijs. ⁊ ideo impaſſibilemeſſe omnino in eſſe. ſed agere dixit eum formas ſuaꝝ paſſionum vel apprehenſionū ī his que intelligit ſicut primꝰintellectus agit formas in rebus. Et iſte ſubtiliter dixitpropter quod Areſtoteles in illis locis recōmendat eumquoniam abſqꝫ dubio veritatem dixit de intellectu agente ſed tamen quia non perficitur intelligere ⁊ cognoſcerein animatis niſi ex intellectu poſſibili ex cognitōne ſenſibili. ideo non ſufficienter dixit. Et cum intellectus īmaterialis ſit ⁊ nulli habeat aliquid cōmune qualiter cognoſcat res ⁊ propter quam cauſam determinata ⁊ diſtinctacognitio fit in eo. cum ipſe non ſit niſi lux cōmunis intelligibilium. Anaxagoras non dixit nec perſpicuum eſt exhis que dicta ſunt ab eo vel ab alijs.Quicunqꝫ autem contrarietates faciunt ī pͥncipijs ⁊ animam ex contrarijs conſtituunt.Quicunqꝫ autem alterum contrariorum vtealiduꝫ aut frigidum aut aliquid huius in aliud ⁊ animam ſimiliter vnum aliquid horumponunt vnde ⁊ nominibus conſequuntur. quiquidem calidum dicentes quia propter hoc ⁊viuere nominatum. Qui autem frigidum propter reſpirationem et refrigerationem vocarianimam. Tradita quidem igitur de anima etpropter quas cauſas dicūt ſic hec ſunt.Hic ph̓s ponit aliam opinionem de anima Dicens.Quicunqꝫ aūt ponunt contrarietates in principijs eo ꝙnon ſolā materiam dixerūt eſſe pͥncipiū ſed etiam contraria agentia dixerunt. illi propter cauſam dictam conſtituidicunt aīam ex cōtrarijs. Quicūqꝫ aūt non dicunt duocontraria agentia ſed vnū primū eſſe agens. ſiue illud dicant calorem ſiue frigus ſiue aliquid hmōi de contrarijsprimis. cōſequēter etiam dicunt aīam eſſe illud vnū qd̓ponunt principium eſſe contrariū. ⁊ videtur ꝙ conſequantur hanc ratōnem ex ipſis nominibus anime ⁊ operationum eius. Quidam enim dicunt ipſam eſſe calorem. Qꝛꝓpter calorē naturalē eſt viuere in viuentibus cum anīaſit ẜm ſuam ſubſtantiam principium vite. Alij autem dicunt eam eſſe frigus eo ꝙ vident in reſpiratione attrahifrigus vt temperet̉ calor cordis in quo ē ſedes vite. Hecigitur tradita ſunt ab antiquis de anima ⁊ propter quasſic dicunt cauſas dictum eſt ſufficienter ẜm preſentem intentionem.Onſiderandū aūt primū quidem demotu. fortaſſis enim non ſolum falſuꝫeſt ſub̓am ipſius huiuſmodi eſſe qua